Νέα προκλητική κλιμάκωση στο Αιγαίο καταγράφεται σήμερα, καθώς η Τουρκία επαναφέρει με νέα NAVTEX και με επιθετικό τόνο το ζήτημα της αποστρατικοποίησης των ελληνικών νησιών. Νωρίτερα σήμερα το πρωί, ο σταθμός της Σμύρνης εξέδωσε νέα NAVTEX, η οποία περιλαμβάνει αναθεωρητικές αναφορές στη Συνθήκη της Λωζάνης και επαναφέρει τις γνωστές, αλλά νομικά αβάσιμες, αιτιάσεις περί καθεστώτος «αποστρατικοποίησης».
Η τουρκική αυτή κίνηση έρχεται σε μία ιδιαίτερα ευαίσθητη χρονική συγκυρία, καθώς από τα ξημερώματα βρίσκεται σε εξέλιξη μεγάλης κλίμακας άσκηση ετοιμότητας των ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων, με συμμετοχή όλων των κλάδων.
Σύμφωνα με το κείμενο της τουρκικής NAVTEX, «οι Νήσοι Θάσος, Άγιος Ευστράτιος, Ψαρά, Σαμοθράκη, Λήμνος, Λέσβος, Χίος, Ικαρία, Σάμος, Αστυπάλαια, Ρόδος, Χάλκη, Κάρπαθος, Κάσος, Τήλος, Νίσυρος, Κάλυμνος, Λέρος, Πάτμος, Λειψοί, Σύμη, Κως, Καστελλόριζο βρίσκονται υπό καθεστώς μόνιμης αποστρατικοποίησης σύμφωνα με την απόφαση της Διάσκεψης του Λονδίνου της 13ης Φεβρουαρίου 1914, τη Συνθήκη Ειρήνης της Λωζάνης του 1923 και τη Συνθήκη Ειρήνης του Παρισιού του 1947. Επομένως, δεν επιτρέπεται να διεξάγονται στρατιωτικές δραστηριότητες στα χωρικά ύδατα αυτών των νησιών».
Η αναφορά αυτή επιχειρεί να συνδέσει επιλεκτικά διεθνείς συνθήκες και ιστορικά κείμενα με την παρουσία και τη δραστηριότητα των ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων στο Αιγαίο, αποδίδοντας ένα πλαίσιο «παράνομων ενεργειών» στην Αθήνα, κάτι που η ελληνική πλευρά απορρίπτει ως πλήρως αβάσιμο και ανυπόστατο.
Το κείμενο της NAVTEX
Η αναγγελία, όπως δημοσιεύθηκε, έχει ως εξής:
TURNHOS N/W: 0880/25 – ΑΙΓΑΙΟ ΠΕΛΑΓΟΣ – ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ ΘΑΛΑΣΣΑ
«Οι Νήσοι Θάσος, Άγιος Ευστράτιος, Ψαρά, Σαμοθράκη, Λήμνος, Λέσβος, Χίος, Ικαρία, Σάμος, Αστυπάλαια, Ρόδος, Χάλκη, Κάρπαθος, Κάσος, Τήλος, Νίσυρος, Κάλυμνος, Λέρος, Πάτμος, Λειψοί, Σύμη, Κως, Καστελλόριζο βρίσκονται υπό καθεστώς μόνιμης αποστρατικοποίησης σύμφωνα με την απόφαση της Διάσκεψης του Λονδίνου της 13ης Φεβρουαρίου 1914, τη Συνθήκη Ειρήνης της Λωζάνης του 1923 και τη Συνθήκη Ειρήνης του Παρισιού του 1947. Επομένως, δεν επιτρέπεται να διεξάγονται στρατιωτικές δραστηριότητες στα χωρικά ύδατα αυτών των νησιών.
Παρ’ όλα αυτά, κατά καιρούς, ορισμένοι σταθμοί μεταδίδουν ναυτιλιακές προειδοποιήσεις που αναφέρουν ότι στρατιωτικές δραστηριότητες θα διεξαχθούν σε περιοχές που περιλαμβάνουν τα χωρικά ύδατα των προαναφερόμενων νησιών, κάτι που ενδέχεται να θέσει σε κίνδυνο την ασφάλεια της ναυσιπλοίας και να παραβιάσει διεθνείς συνθήκες.
Συνιστάται προσοχή απέναντι σε τέτοιες δραστηριότητες, καθώς αποτελούν παραβίαση και ενδέχεται να θέσουν σε κίνδυνο την ασφάλεια της ναυσιπλοίας».
Σκηνικό έντασης με φόντο την ελληνική άσκηση
Η κίνηση αυτή της Τουρκίας δεν μπορεί να αποσυνδεθεί από το γεγονός ότι σήμερα τα ξημερώματα ενεργοποιήθηκε από την Αθήνα άσκηση ετοιμότητας με τη συμμετοχή διακλαδικής δύναμης ταχείας αντίδρασης. Η άσκηση, η οποία διεξάγεται σε όλη την επικράτεια, έχει ως βασικό στόχο τον έλεγχο της επιχειρησιακής ετοιμότητας των ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων.
Όπως σημειώνουν στρατιωτικές πηγές, πέραν του καθαρά επιχειρησιακού χαρακτήρα, η άσκηση συνιστά και «δείγμα αποτροπής και επίδειξης ισχύος», ειδικά καθώς υλοποιείται με τη συμμετοχή όλων των κλάδων – Στρατού Ξηράς, Πολεμικού Ναυτικού και Πολεμικής Αεροπορίας – αλλά και ειδικών δυνάμεων. Η εκπαίδευση περιλαμβάνει σενάρια ταχείας αντίδρασης και συνδυασμένων επιχειρήσεων, επιβεβαιώνοντας την ικανότητα των ελληνικών δυνάμεων να ανταποκριθούν σε αιφνιδιαστικές προκλήσεις.
Η άμεση ελληνική απάντηση
Παράλληλα με την άσκηση, η ελληνική πλευρά κινήθηκε ταχύτατα και σε διπλωματικό-θεσμικό επίπεδο, απαντώντας στην τουρκική πρόκληση με την έκδοση αντί-NAVTEX. Η αφορμή δόθηκε από τη σχεδιαζόμενη δραστηριότητα του ωκεανογραφικού σκάφους «Πίρι Ρέις», για την οποία είχε προηγηθεί σχετική τουρκική αναγγελία.
Η Αθήνα, με την αντι-NAVTEX, αμφισβήτησε την τουρκική ανακοίνωση και κατέστησε σαφές ότι δεν αναγνωρίζει τις μονομερείς ερμηνείες περί αποστρατικοποίησης, υπενθυμίζοντας τα κυριαρχικά της δικαιώματα και την υποχρέωση διασφάλισης της εθνικής άμυνας.
Επαναλαμβανόμενο μοτίβο
Η νέα τουρκική NAVTEX εντάσσεται σε μια πάγια τακτική της Άγκυρας, η οποία σε τακτά χρονικά διαστήματα ανασύρει ζήτημα «στρατικοποίησης» των ελληνικών νησιών, παρά το γεγονός ότι η διεθνής νομιμότητα και το δικαίωμα της αυτοάμυνας -όπως ρητά προβλέπεται από τον Χάρτη του ΟΗΕ- δεν αφήνουν περιθώρια αμφισβήτησης.
Η χρονική σύμπτωση με την ελληνική άσκηση ετοιμότητας καταδεικνύει την πρόθεση της τουρκικής πλευράς να δημιουργήσει κλίμα έντασης, επιχειρώντας να αντισταθμίσει το μήνυμα αποτροπής που εξέπεμψε η Αθήνα με την κινητοποίηση των Ενόπλων Δυνάμεων.