Οι εκλογές δεν κινδυνεύουν απ’ τη νοθεία, αλλά απ’ τη χειραγώγηση της κοινής γνώμης και του εκλογικού σώματος
«Στη σύγχρονη εποχή η δημοκρατία και οι εκλογές δεν κινδυνεύουν απ’ τη νοθεία, αλλά απ’ τη χειραγώγηση της κοινής γνώμης και του εκλογικού σώματος.
Η Τεχνητή Νοημοσύνη (ΑΙ) μπορεί να γίνει είτε εργαλείο χειραγώγησης, είτε καταλύτης δημοκρατικής συμμετοχής. Το πρώτο είναι ήδη εδώ», τόνισε ο ευρωβουλευτής Νικόλας Φαραντούρης στην διεπιστημονική (και διακομματική) εκδήλωση που διοργάνωσε την Τετάρτη στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο υπό την αιγίδα της ευρωομάδας Left, με αντικείμενο «ΑΙ, Δημοκρατία & Εκλογικές διαδικασίες».
Η χρήση της τεχνητής νοημοσύνη για τη δημιουργία ή τη διάδοση«πληροφοριών»
Στο επίκεντρο της συζήτησης ήταν η χρήση της τεχνητής νοημοσύνη για τη δημιουργία ή τη διάδοση«πληροφοριών», ειδικά ψευδών ειδήσεων(deepfakes) ή παραπληροφόρησης και ο πρόσφατος Ευρωπαϊκός Κανονισμός (ΑΙ Act) για την προστασία των εκλογών και των πολιτών από χειραγώγηση.
Ο Νικόλας Φαραντούρης, διοργανωτής και συντονιστής στην Επιτροπή Συνταγματικών Υποθέσεων (AFCO)Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και σκιώδης εισηγητής της Έκθεσης για την Τεχνητή Νοημοσύνη, επισήμανε ότι ο Ευρωπαϊκός Κανονισμός είναι το πρώτο νομοθέτημα διεθνώς για το ζήτημα αυτό και εξέφρασε την πεποίθηση ότι η ΕΕ μπορεί να πρωτοστατήσει για τη «διαμόρφωση ενός διεθνούς πλαισίου που επείγει, χωρίς ωστόσο δαιμονοποίηση της τεχνολογίας».
Στο διακομματικό και διεπιστημονικό πάνελ συμμετείχαν ευρωβουλευτές, ανώτατα στελέχη της Επιτροπής και εξειδικευμένοι επιστήμονες:
Ο ευρωβουλευτής του EPP (ΝΔ) Μανώλης Κεφαλογιάννης και εισηγητής της Έκθεσης για τις θεσμικές πτυχές της Τεχνητής Νοημοσύνης, τόνισε ότι η Ευρώπη οφείλει να καθοδηγήσει -όχι να ακολουθήσει – την τεχνολογική επανάσταση.
Ο ευρωβουλευτής του S&D (ΠΑΣΟΚ) Σάκης Αρναούτογλου, επισήμανε την παραδοξότητα αλλά και την πραγματικότητα, οι μηχανές να μας καταλαβαίνουν καλύτερα απ’ ότι εμείς οι ίδιοι τον εαυτό μας κάτι που συνιστά μία κρίσιμη καμπή στην εξέλιξη της ανθρωπότητας.
Η Δέσποινα Σπανού, ανώτερη σύμβουλος στην Κομισιόν, πρώην επικεφαλής του Γραφείου του Αντιπροέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και διευθύντρια της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στον τομέα της Κυβερνοασφάλειας, αναφέρθηκε στις θεσμικές και ρυθμιστικές πτυχές τη Τεχνητής Νοημοσύνης χωρίς φόβο για την τεχνολογία αλλά με εγρήγορση για τις κακόβουλες παρεμβάσεις σε εκλογικές διαδικασίες που ήδη καταγράφονται στην ΕΕ.
Η Μαρία-Ωραιοζήλη Κουτσουπιά, στέλεχος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής με εξειδίκευση στη νομοθεσία περί τεχνητής νοημοσύνης, παρουσίασε εξήγησε με ποιο τρόπο ο Κανονισμός για την Τεχνητή Νοημοσύνη και ο Κανονισμός για τις Ψηφιακές Υπηρεσίες (DSA) προσπαθεί να αντιμετωπίσει τους κινδύνους αλγοριθμικής χειραγώγησης των εκλογών και των πολιτών με μηχανισμούς διαφάνειας και διαχείρισης ρίσκου.
Τέλος, η Διάνα Βουτυράκου,Ηλεκτρολόγος-Μηχανικός και Μηχανικός Η/Υ με εξειδίκευση στην εκπαιδευτική ρομποτική και την ηθική στην τεχνητή νοημοσύνη (AI), προγραμματίστρια λογισμικού στη Hamilton Robotics, εξήγησε με ποιό τρόπο μπορεί να διασφαλιστεί ότι η Τεχνητή νοημοσύνη θα οδηγήσει σε κοινωνική πρόοδο, δικαιοσύνη και συνοχή, προϋποθέσεις για τη δημοκρατική λειτουργία της πολιτείας.
Την εκδήλωση χαιρέτισε ο Πρέσβυς Ιωάννης Βραϊλας, Μόνιμος Αντιπρόσωπος της Ελλάδος στην ΕΕ. Παρακολούθησαν και συμμετείχαν ευρωβουλευτές από διάφορες ευρωομάδες, στελέχη της Κομισιόν, πανεπιστημιακοί και πολύς κόσμος σε μια κατάμεστη αίθουσα μέχρι αργά.
Σε δηλώσεις του μετά το πέρας της εκδήλωσης ο Νικόλας Φαραντούρης χαρακτήρισε «τη διεπιστημονικότητα προϋπόθεση για να καταλήξουμε σε συγκεκριμένες προτάσεις και τη διακομματική παρουσία, προϋπόθεση για μια επιτυχημένη νομοθετική πρόταση».
Τα ζητήματα «είναι ασφαλώς και πολιτικά, διότι αφορούν την “πόλη” και τον “πολίτη”, την ελεύθερη βούληση και την δημοκρατία. Για να νομοθετήσουμε σωστά χρειαζόμαστε εκτός απ τις αξίες μας, την κατανόηση της τεχνολογίας με τη βοήθεια της επιστήμης», κατέληξε ο Έλληνας ευρωβουλευτής.
Ο Κανονισμός για την Τεχνητή Νοημοσύνη (EU AI Act)
Ο ευρωπαϊκός Κανονισμός για την Τεχνητή Νοημοσύνη (EU AI Act) είναι το πρώτο ολοκληρωμένο νομοθετικό πλαίσιο παγκοσμίως για την ΤΝ, με στόχο την ασφάλεια, την αξιοπιστία και την ηθική χρήση της, θέτοντας κανόνες βάσει κινδύνου (ελάχιστος, υψηλός, απαράδεκτος). Τέθηκε σε ισχύ την 1η Αυγούστου 2024, με πλήρη εφαρμογή να αναμένεται σταδιακά έως τις 2 Αυγούστου 2026
Το AI Act έχει σχεδιαστεί ώστε να διασφαλίζει ότι η τεχνητή νοημοσύνη αναπτύσσεται σύμφωνα με τις θεμελιώδεις αρχές της Ευρωπαϊκής Ένωσης: την ανθρώπινη αξιοπρέπεια, τη διαφάνεια και τη λογοδοσία. Εξασφαλίζει ότι η τεχνολογία ενισχύει – και δεν υπονομεύει – τη δημοκρατία.
Ρυθμίζοντας τον τρόπο με τον οποίο μπορεί να χρησιμοποιηθεί η τεχνητή νοημοσύνη για τη δημιουργία ή τη διάδοση πληροφοριών, ειδικά ψευδών ειδήσεων (deepfakes) ή παραπληροφόρησης, τοAI Act αποσκοπεί στην προστασία των πολιτών από τη χειραγώγηση και στη διαφύλαξη της ακεραιότητας των εκλογών.
Πρόσφατα,στις εκλογές στη Ρουμανία, έγινε εκτεταμένη χρήση παραπληροφόρησης καιdeepfake που δημιουργήθηκε μέσω τεχνητής νοημοσύνης για να επηρεάσει το πολιτικό περιβάλλον, διαδίδοντας παραπλανητικές αφηγήσεις στο διαδίκτυο. Αντίστοιχα,στην περίπτωση της Αλβανίας, καταγράφηκε δραστηριότητα πολιτικής χειραγώγησης βασισμένα στην τεχνητή νοημοσύνη,deepfake βίντεο και συνθετικά μέσα.
«Η νομοθεσία απαιτεί οι άνθρωποι να διατηρούν πάντοτε τον έλεγχο των συστημάτων τεχνητής νοημοσύνης υψηλού αντικτύπου και οι πολίτες να έχουν το δικαίωμα να γνωρίζουν πότε αλληλεπιδρούν με ένα σύστημα τεχνητής νοημοσύνης και να κατανοούν πώς λαμβάνονται οι αυτοματοποιημένες αποφάσεις», τόνισε ο Νικόλας Φαραντούρης.