Η δημιουργία της οφείλεται στην ανθρώπινη παρέμβαση και στην ανάγκη να δαμαστεί ο ποταμός Στρυμόνας
Η Λίμνη Κερκίνη βρίσκεται στο βορειοδυτικό τμήμα του νομού Σερρών, στους πρόποδες του όρους Μπέλλες και κοντά στα σύνορα με τη Βουλγαρία. Αν και σήμερα αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους υδροβιότοπους της Ελλάδας, η δημιουργία της οφείλεται στην ανθρώπινη παρέμβαση και στην ανάγκη να δαμαστεί ο ποταμός Στρυμόνας.
Στις αρχές του 20ού αιώνα, οι πλημμύρες του Στρυμόνα προκαλούσαν τεράστιες καταστροφές στις καλλιέργειες και στους οικισμούς της πεδιάδας των Σερρών. Για την αντιμετώπιση αυτού του προβλήματος, το 1932 ξεκίνησε η κατασκευή του πρώτου φράγματος στον Λιθότοπο, δημιουργώντας έτσι μια τεχνητή λίμνη που θα ρύθμιζε τη ροή του ποταμού και θα προσέφερε πολύτιμο νερό για άρδευση.
Κατά την διάρκεια των αρχικών εργασιών, εντοπίστηκε νότια του φράγματος και σε βάθος περίπου δύο μέτρων, ενεπίγραφη πλάκα με λατινικά γράμματα, που χρονολογείται από την εποχή των αυτοκρατόρων Τιβερίου και Αυγούστου. Η επιγραφή αποκάλυπτε πως ο Lucius Tarius Rufos, αρχηγός της δέκατης ρωμαϊκής λεγεώνας, είχε κατασκευάσει στην περιοχή πέτρινη γέφυρα πάνω από τον Στρυμόνα — ένδειξη της μακραίωνης σημασίας της περιοχής για τη ροή και τη γεωργία.
Το πρώτο φράγμα του 1932, με τις χαρακτηριστικές μεταλλικές του θύρες
Βρίσκεται σήμερα θαμμένο μερικές δεκάδες μέτρα νοτιοανατολικά του σύγχρονου φράγματος και αρκετά πιο χαμηλά. Η σύγχρονη μορφή της λίμνης διαμορφώθηκε με την ανακατασκευή του φράγματος τη δεκαετία του 1980, προσδίδοντας στη λίμνη τη σημερινή της έκταση και σταθερότητα.
Πέρα όμως από την ιστορική και τεχνική της σημασία, η Λίμνη Κερκίνη είναι σήμερα ένας ζωντανός οικολογικός θησαυρός. Στις όχθες της φιλοξενεί πάνω από 300 είδη πουλιών, βουβόκυκνους, αργυροπελεκάνους, κορμοράνους και ερωδιούς, ενώ τα νερά της είναι καταφύγιο για ψάρια και βουβάλια. Ολόκληρη η περιοχή έχει ενταχθεί στο Δίκτυο Natura 2000 και προστατεύεται ως Εθνικό Πάρκο.
Σήμερα, η Κερκίνη αποτελεί έναν από τους πιο αγαπητούς προορισμούς οικοτουρισμού στην Ελλάδα. Προσφέρει πλήθος δραστηριοτήτων — βαρκάδες, παρατήρηση πουλιών, πεζοπορίες, ιππασία και ποδηλασία γύρω από τη λίμνη — αλλά και αυθεντικές εμπειρίες φιλοξενίας στα χωριά που την περιβάλλουν, όπως ο Λιθότοπος, ο Κερκίνη, το Μανδράκι και ο Άνω Πορρόϊ.
Ένα ταξίδι στη Λίμνη Κερκίνη δεν είναι απλώς μια απόδραση στη φύση· είναι μια βουτιά στην ιστορία, στη γαλήνη και στη διαχρονική δύναμη της ανθρώπινης δημιουργίας που σέβεται και αγκαλιάζει το φυσικό περιβάλλον.