Αλήθειες, μύθοι και θεωρίες συνωμοσίας γύρω από τα γεγονότα του Πολυτεχνείου

Μιας νεολαίας που είχε απηυδήσει με τον «καθωσπρεπισμό βίο» και τα κιτς της επταετούς διακυβέρνησης των συνταγματαρχών. Μιας νεολαίας που απλά δεν γούσταρε άλλο αυτή την κατάσταση.

Να θυμίσω ότι η πρώτη νεολαιίστικη αντίδραση ενάντια στο στρατιωτικό καθεστώς ήταν τον Απρίλιο του 1969 στα δύο χρόνια του καθεστώτος, όταν στο Παναθηναϊκό στάδιο το καθεστώς της 21ης Απριλίου μάζεψε την μαθητιώσα νεολαία της χώρας να παρακολουθήσει τις εορταστικές εκδηλώσεις και δεν άφησαν με τα χειροκροτήματα τους αλλά και το γιουχάρισμα τους, που ήταν μια μορφή διαμαρτυρίας, τον δικτάτορα Γεώργιο Παπαδόπουλο να αρθρώσει λέξη.

Αυτό θα μπορούσε να χαρακτηριστεί και πρώτο Πολυτεχνείο, αλλά επειδή δεν είχε κομματική ομπρέλα και ήταν πραγματικά μια αυθόρμητη κίνηση της ελληνικής μαθητιώσας νεολαίας απλά δεν αναδεικνύεται και τόσο. Αντιθέτως αναδεικνύεται όμως η «εξέγερση» του Πολυτεχνείου, που γύρο του χτίστηκαν πολιτικές καριέρες αλλά γεννήθηκαν κιόλας και πολλές πολιτικές δυνάμεις. Μιας και ο μύθος που έφτιαξαν ήταν εφαλτήριο για το μετέπειτα πολιτικό ρεσάλτο κάποιων.

Για να γίνω λίγο πιο σαφής. Ξεκινώντας από το «εξέγερση», ήταν το Πολυτεχνείο εξέγερση; Όχι δεν ήταν, κυρίως επειδή, παρά τη σφοδρότητα και τη σημασία του, δεν είχε ως άμεσο αποτέλεσμα την ανατροπή του καθεστώτος ούτε οδήγησε σε ριζική, δομική αλλαγή του πολιτικού συστήματος εκείνη τη στιγμή, και αυτό γιατί απουσίαζε το άμεσο πολιτικό αποτέλεσμα και αντί να πέσει η χούντα, όλο αυτό οδήγησε στην πραγματικότητα σε ένα βραχύβιο, ακόμη πιο σκληρό καθεστώς υπό τον Δημήτριο Ιωαννίδη, ο οποίος ανέτρεψε τον Γεώργιο Παπαδόπουλο λίγες ημέρες αργότερα, στις 25 Νοεμβρίου 1973.

Ένα άλλο χαρακτηριστικό που μας ομολογεί ότι δεν ήταν εξέγερση, είναι ο περιορισμένος χαρακτήρας του, μιας και η κινητοποίηση ξεκίνησε ως φοιτητικό – νεολαιίστικο κίνημα, με κύρια αιτήματα όπως: η ελεύθερη εκλογή φοιτητικών ενώσεων και η διακοπή της αναγκαστικής στράτευσης φοιτητών. Αν και γρήγορα απέκτησε ευρύτερα αντιδικτατορικά και παλλαϊκά χαρακτηριστικά, λόγο και της οικονομικής κατάστασης αλλά και του ακραίου πληθωρισμού που υπήρχε, δεν είχε την οργανωτική δομή και την πανεθνική εμβέλεια ενός κινήματος που θα μπορούσε να ανατρέψει ολόκληρο το κρατικό μηχανισμό και τέλος υπήρχε έλλειψη μακροπρόθεσμου σχεδιασμού.

Επίσης το κίνημα ήταν σε μεγάλο βαθμό αυθόρμητο και δεν καθοδηγούνταν από καμία ενιαία πολιτική ή στρατιωτική δύναμη με ξεκάθαρο σχέδιο για την κατάληψη της εξουσίας. Τα οργανωμένα πολιτικά κόμματα ήταν αρχικά επιφυλακτικά ή προσπάθησαν να ελέγξουν το κίνημα, χωρίς να έχουν τον συνολικό έλεγχο, άσχετα εάν κατά την διάρκεια της μεταπολίτευσης μέσω αυτού προσπάθησαν να αξιοποιήσουν την εικόνα τους.

Πριν ξεκινήσω να αναπτύσσω εδώ, πρέπει να τονίσω ότι η ύπαρξη των νεκρών του Πολυτεχνείου και ο ακριβής αριθμός τους αποτελεί ιστορικά τεκμηριωμένο γεγονός και όχι αμφισβητούμενο. Άλλο όμως αυτό και άλλο οι μύθοι των αριβιστών της γενιάς αυτής. Τα επίσημα στοιχεία λοιπόν από τα πορίσματα σχετικά με τα θύματα στο Πολυτεχνείο το 1973, αναγνωρίζουν 24 επώνυμους νεκρούς σύμφωνα με τα πορίσματα και Έρευνες.

Όπως το πόρισμα Τσεβά αλλά και Μεταγενέστερες, επιστημονικές και ιστορικές έρευνες, όπως από το Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών (ΕΙΕ), και από μελετητές όπως ο Λεωνίδας Καλλιβρετάκης, Οι οποίες επιβεβαίωσαν και τεκμηρίωσαν την ταυτότητα αυτών των 24 θυμάτων. Όπου κανένα από αυτά δεν βρέθηκε εντός του περιβόλου του Πολυτεχνείου. Όλοι έχασαν τη ζωή τους στους γύρω δρόμους και τις πλατείες (όπως η Πλατεία Αιγύπτου), κατά τη διάρκεια ή μετά την επιχείρηση καταστολής της αστυνομίας αλλά και από βολές ελεύθερων σκοπευτών που είχαν ακροβολιστεί εκείνο το βράδυ στα κτήρια της Αθήνας. Όσο για το τανκ και την πύλη του Πολυτεχνείου, χρησιμοποιήθηκε για να μπορέσει να ανοίξει η κεντρική πύλη ώστε να καταφέρουν οι καταληψίες να αποχωρήσουν και πέρα μιας φοιτήτριας που τραυματίστηκε λόγο του ότι ήταν κοντά στην πύλη και μιας διαλυμένης Μερσεντές δεν έγινε τίποτα άλλο εντός του ιδρύματος.

Το καλοκαίρι του 1973, με την φημολογούμενη πρωθυπουργοποίηση του Μαρκεζίνη, ο Σοβιετικός πρεσβευτής ήδη τον κάλεσε στη Μόσχα ως μελλοντικό πρωθυπουργό, με ανταποδοτική επίσκεψη του Μπρέζνιεφ στην Αθήνα. Ο Μαρκεζίνης είχε δηλώσει ότι θα αναπτύξει τις σχέσεις με την ΕΣΣΔ, αλλά και ότι θα νομιμοποιήσει το ΚΚΕ. Η σοβιετική πρεσβεία στην Αθήνα φαίνεται πως ενθάρρυνε τη μεγαλύτερη δυνατή συμμετοχή πολιτικών δυνάμεων στις προγραμματισμένες εκλογές.

Εδώ λοιπόν γίνεται εύκολα αντιληπτό γιατί το ΚΚΕ ήταν κατά της κατάληψης του Πολυτεχνείου! Την οποία μέσω του φοιτητικού του περιοδικού «Πανσπουδαστική 8», κατήγγειλε ως προβοκάτσια των Αμερικανών, τα ίδια που λένε και οι νοσταλγοί του Γεωργίου Παπαδόπουλου δηλαδή και ως συμπέρασμα καταλήγουμε ότι το ΚΚΕ περίμενε να νομιμοποιηθεί και να συμμετάσχει στις εκλογές!

Στις εκλογές αυτές όμως θα συμμετείχε και το ΚΚΕ εσωτερικού, λόγω των αρίστων σχέσεων που είχε αναπτύξει ο «χορηγός»του, Τσαουσέσκου, με τον Παπαδόπουλο. Μάλιστα, ήταν προγραμματισμένη 3ήμερη επίσκεψη του Τσαουσέσκου στην Αθήνα, στις 21 Νοεμβρίου, αλλά δεν έγινε λόγω των γεγονότων του Πολυτεχνείου.

Η υστεροφημία των γεγονότων της 17ης Νοεμβρίου λοιπόν έχει πάρα πολλές αναγνώσεις, δυστυχώς όμως πουθενά να υπάρχει η πραγματική ανάγνωση, το ότι ξεκίνησε δηλαδή από μια μερίδα φοιτητών της άκρας αριστεράς και η οποία μαζικότητα του στηρίχθηκε κυρίως στους νεολαίους της εποχής, που δεν άντεχαν άλλο την πουλάδα και φυσικά δεν είχαν καμία σχέση με κόμματα, προέδρους, γραμματείς και μετέπειτα φαρισαίους της Δημοκρατίας.

Πολύ νοσταλγοί της 21ης Απριλίου και πιο συγκεκριμένα οι οπαδοί του Γεωργίου Παπαδόπουλου έχουν στήσει μια θεωρία συνωμοσίας, με τρία σκέλει γύρω από τα γεγονότα του Πολυτεχνείου. Το πρώτο σκέλος συνωμοσίας στηρίζεται στην θεωρία του εξωτερικού εχθρού, μεταφράζοντας τα γεγονότα του Πολυτεχνείου ως αμερικανική προβοκάτσια, όπως είχε καταγγείλει και το ΚΚΕ. Θεωρώντας δηλαδή ότι ο δικτάτορας Παπαδόπουλος είχε μπει στο μάτι των Αμερικανών διότι κατά τον Πόλεμο του Γιομ Κιπούρ, ο τότε δικτάτορας της Ελλάδας, αρχικά αρνήθηκε να επιτρέψει στα αεροσκάφη των ΗΠΑ να προσγειωθούν στην Ελλάδα (στην Ελευσίνα και τη Σούδα) για να ανεφοδιαστούν, στο πλαίσιο της αμερικανικής αερογέφυρας βοήθειας προς το Ισραήλ.

Ωστόσο, αυτό που εσκεμμένα αποκρύπτουν ή αγνοούν είναι πως οι Αμερικάνοι τελικά εκμεταλλευόμενοι τις εσωτερικές αντιθέσεις στο καθεστώς, εξασφάλισαν τις διευκολύνσεις που ήθελαν στο λιμάνι και τη βάση της Σούδας, ώστε να την χρησιμοποιήσουν ως σταθμό ανεφοδιασμού.

Επίσης η θεωρία ότι οι Αμερικάνοι φέρθηκαν εκδικητικά στο καθεστώς του Γεωργίου Παπαδόπουλου για το αρχικό του όχι, που από ότι φαίνεται δεν είχε την δύναμη εντός του καθεστώτος του να το κρατήσει και να μην γίνει ναι, είναι πραγματικά μετέωρη και αγγίζει τα όρια της γελοιότητας, ειδικά εάν κοιτάξουμε ποιες άλλες χώρες του ΝΑΤΟ είπαν πραγματικό όχι στην αμερικανική επέμβαση στον πόλεμο του Γιομ Κιπούρ και το τι αντιμετώπιση είχαν μετά από τις ΗΠΑ. Για την ιστορία λοιπόν οι χώρες που αρνήθηκαν την βοήθεια στις ΗΠΑ ήταν οι: Γαλλία, η Δυτική Γερμανία, το Ηνωμένο Βασίλειο, η Ισπανία, η Ιταλία, το Βέλγιο, η Ολλανδία (αν και αρχικά ήταν απρόθυμη, συμπεριλήφθηκε στη λίστα του εμπάργκο), η Δανία και τέλος οι Τουρκία.

Τι δεύτερο σκέλος βασίζεται στην ανακάλυψη πετρελαϊκών κοιτασμάτων από την δικτατορία Παπαδόπουλου κυρίως στο Αιγαίο και πως ξένες δυνάμεις κυρίως οι ΗΠΑ , μέσω του ΝΑΤΟ ή της CIA, επενέβησαν για να εμποδίσουν την εκμετάλλευση αυτών των πόρων, προκειμένου η Ελλάδα να παραμείνει ενεργειακά εξαρτημένη και πολιτικά ελεγχόμενη. Δυστυχώς όμως για αυτούς τα ιστορικά στοιχεία δείχνουν ότι η έρευνα για πετρέλαιο στην Ελλάδα υπήρχε τόσο πριν όσο και κατά τη διάρκεια της χούντας, αλλά η τεχνολογία και τα μέσα ήταν περιορισμένα.

Ενώ τα πρώτα εκμεταλλεύσιμα κοιτάσματα, όπως αυτά του Πρίνου στη Θάσο, ανακαλύφθηκαν και αναπτύχθηκαν μεταγενέστερα, μετά τη Μεταπολίτευση.

Συνοπτικά, ενώ η ύπαρξη πετρελαίου στην Ελλάδα είναι γεγονός, η σύνδεσή της με θεωρίες συνωμοσίας γύρω από τον Γεώργιο Παπαδόπουλο και τη δικτατορία παραμένει στο επίπεδο των ανεπιβεβαίωτων εικασιών.

Το τρίτο σκέλος έχει το αποτέλεσμα όλων των παραπάνω που είναι η εγκαθίδρυση της δικτατορίας της 25ης Νοεμβρίου του συνταγματάρχη Δημητρίου Ιωαννίδη, δεξί χέρι του Γεωργίου Παπαδόπουλου όπου εκπροσωπούσε την δεξιά πτέρυγα του καθεστώτος που δεν «πούλησε» τις αξίες της 21ης Απριλίου. Η οποία μετά τον αυτοχρισμό του Παπαδόπουλου σε πρόεδρο της δημοκρατίας τον Οκτώβριο του 1973, συσπειρώθηκε γύρω από τον Ιωαννίδη, με αίτημα την ανατροπή του απρόσιτου Παπαδόπουλου που είχε μετατραπεί σε πολιτικός από στρατιωτικός. Όμως η κόντρα Ιωαννίδη – Παπαδόπουλου πάει πολύ πιο πίσω και συγκεκριμένα στο πρώτο σημείο τριβής μεταξύ των χουντικών, που ήταν το θέμα της Ελληνικής Μεραρχίας στην Κύπρο μετά την προβοκάτσια της Κοφινού.

Η απόσυρση της Μεραρχίας από την Κύπρο το 1967, από την κυβέρνηση Παπαδόπουλου, θεωρήθηκε από μερίδα του στρατού, στην οποία ανήκε και ο Ιωαννίδης, ως εθνική υποχώρηση. Επίσης ο Παπαδόπουλος φέρεται πως από το 1971 είχε εγκαταλείψει την ιδέα της Ένωσης της Ελλάδας με την Κύπρο μιας και εξέφραζε την ιδέα μιας Ελληνοτουρκικής Ομοσπονδίας, πράγμα που το επισφράγισε με την περιβόητη συνέντευξή του στην τουρκική εφημερίδα «Μιλλιέτ» το 1971. Αυτή η δήλωση προκάλεσε αντιδράσεις και συζητήσεις, καθώς θεωρήθηκε στροφή προς μια λύση διχοτόμησης ή ομοσπονδίας, αντί για ένωση. Όλα λοιπόν τα παραπάνω συν την προσπάθεια μετατροπής του καθεστώτος της 21ης Απριλίου από στρατιωτικό καθεστώς σε μια «Παπαδόπουλικη Δημοκρατία» ήταν η αιτία της ανατροπής του Γεωργίου Παπαδόπουλου από την Δημήτριο Ιωαννίδη και τον κατώτερων αξιωματικών, που εκμεταλλεύτηκαν αλλά δεν δημιούργησαν τα γεγονότα του Πολυτεχνείου.