Η ανάλυση που ακολουθεί,
αναφέρεται στις επιδόσεις των ευρωπαϊκών εθνικών ομάδων στα Ευρωπαϊκά Πρωταθλήματα – τόσο στους άνδρες, όσο και στις γυναίκες – στα πέντε κύρια ομαδικά σπορ (ποδόσφαιρο, μπάσκετ, βόλεϊ, πόλο, χάντμπολ), όσον αφορά στον αριθμό των διοργανώσεων και των αθλημάτων στα οποία κατέκτησαν μετάλλιο.
Σταύρος Ροδοκανάκης
Η έρευνα επικεντρώνεται στις 10 πιο σημαντικές ευρωπαϊκές διοργανώσεις στα πέντε προαναφερθέντα ολυμπιακά ομαδικά σπορ (5 διοργανώσεις ανδρών και 5 διοργανώσεις γυναικών) και καλύπτει χρονική περίοδο ενός αιώνα, από το 1926 μέχρι και το 2025.
Το παρόν άρθρο εστιάζει στις χώρες που κατέκτησαν τουλάχιστον χάλκινο μετάλλιο στα Πρωταθλήματα Ευρώπης, σε επίπεδο εθνικών ομάδων. Ο πίνακας 1 καταγράφει σε πόσες από τις δέκα (10) διοργανώσεις στα πέντε κύρια ομαδικά σπορ έχει κατακτήσει μετάλλιο κάθε χώρα.
Οι πέντε χώρες της Ανατολικής Ευρώπης που πλέον δεν υφίστανται ως κρατικές οντότητες και υπήρξαν μεγάλες αθλητικές δυνάμεις, αναφέρονται στο τέλος του πίνακα.
Πίνακας 1
ΣΕ ΠΟΣΕΣ ΑΠΟ ΤΙΣ 10 ΔΙΟΡΓΑΝΩΣΕΙΣ ΤΩΝ ΠΕΝΤΕ (5) ΑΘΛΗΜΑΤΩΝ ΚΑΤΕΚΤΗΣΑΝ ΜΕΤΑΛΛΙΟ ΣΤΟ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΠΡΩΤΑΘΛΗΜΑ ΟΙ ΕΘΝΙΚΕΣ ΟΜΑΔΕΣ ΚΑΘΕ ΧΩΡΑΣ (1926-2025) – ΑΝΔΡΕΣ (Α) & ΓΥΝΑΙΚΕΣ (Γ)
| ΧΩΡΕΣ | ΣΥΝΟΛΟ | ΠΟΔ. | ΜΠΑ. | ΒΟΛ. | ΠΟΛΟ | ΧΑΝΤ. |
| 1) Ο.Δ. Γερμανίας | ΣΕ 10 ΔΙΟΡΓ. | Α + Γ | Α + Γ | Α + Γ | Α + Γ | Α + Γ |
| 2) Ισπανία | 9 | Α + Γ | Α + Γ | Α | Α + Γ | Α + Γ |
| Γαλλία | 9 | Α + Γ | Α + Γ | Α | Α + Γ | Α + Γ |
| 4) Ιταλία | 8 | Α + Γ | Α + Γ | Α + Γ | Α + Γ | – |
| 5) Ολλανδία | 7 | Α + Γ | – | Α + Γ | Α + Γ | Γ |
| Ουγγαρία | 7 | – | Α + Γ | Α + Γ | Α + Γ | Γ |
| Ρωσία | 7 | – | Α + Γ | Α + Γ | Γ | Α + Γ |
| Σερβία | 7 | – | Α + Γ | Α + Γ | Α | Α + Γ |
| 9) Σουηδία | 6 | Α + Γ | – | Α | Α | Α + Γ |
| Κροατία | 5 | – | Α | Γ | Α | Α + Γ |
| 11) ΕΛΛΑΔΑ | 4 | Α | Α | Α | Γ | – |
| Πολωνία | 4 | – | Α + Γ | Α + Γ | – | – |
| Βουλγαρία | 4 | – | Α + Γ | Α + Γ | – | – |
| Δανία | 4 | Α + Γ | – | – | – | Α + Γ |
| Βέλγιο | 4 | Α | Γ | Γ | Α | – |
| Τουρκία | 4 | Α | Α + Γ | Γ | – | – |
| 17) Ρουμανία | 3 | – | – | Α + Γ | – | Γ |
| Τσεχία | 3 | Α | Γ | Γ | – | – |
| Νορβηγία | 3 | Γ | – | – | – | Α + Γ |
| Σλοβενία | 3 | – | Α | Α | Α | |
| Ουκρανία | 3 | – | Γ | Γ | – | Γ |
| Αυστρία | 3 | Γ | – | – | Α | Γ |
| 23) Αγγλία | 2 | Α + Γ | – | – | – | – |
| Μαυροβούνιο | 2 | – | – | – | Α | Γ |
| Λιθουανία | 2 | – | Α + Γ | – | – | – |
| 26) Πορτογαλία | 1 | Α | – | – | – | – |
| Λεττονία | 1 | – | Α | – | – | – |
| Σλοβακία | 1 | – | Γ | – | – | – |
| Φινλανδία | 1 | Γ | – | – | – | – |
| Λευκορωσία | 1 | – | Γ | – | – | – |
| Ισλανδία | 1 | – | – | – | – | Α |
| 32) Ουαλλία | 1 | Α | – | – | – | – |
| Σοβιετική Ένωση | 6 | Α | Α + Γ | Α + Γ | Α | – |
| Γιουγκοσλαβία (σε όλες τις εκδοχές της) | 6 | Α | Α + Γ | Α + Γ | Α | – |
| Τσεχοσλοβακία | 5 | Α | Α + Γ | Α + Γ | – | – |
| Ανατολική Γερμανία | 3 | – | Γ | Γ | Α | – |
| 37) Σερβία & Μαυροβούνιο | 3 | – | – | Α | Α | Α |
Τριάντα δύο (32) υφιστάμενες χώρες κατέκτησαν τουλάχιστον χάλκινο μετάλλιο, σε μία τουλάχιστον από τις δέκα διοργανώσεις στα πέντε κύρια ομαδικά αθλήματα. Από τις 32 χώρες, οι 18 κατέκτησαν μετάλλιο στο ίδιο σπορ, τόσο στους άνδρες, όσο και στις γυναίκες (!).
Η Ελλάδα ανήκει στις 14 χώρες που ακόμη δεν το έχουν πετύχει. Η Γερμανία είναι η μόνη χώρα που έχει κατακτήσει μετάλλιο και στις δέκα (10) διοργανώσεις (!). Ακολουθούν η Ισπανία και η Γαλλία με 9 (αμφότερες δεν πήραν μετάλλιο στο βόλεϊ γυναικών), και η Ιταλία με μετάλλιο σε 8 μόνο διοργανώσεις λόγω της διαχρονικής υστέρησής της στο χάντμπολ.
Η Ελλάδα βρίσκεται στην 11η θέση μαζί με τις Πολωνία, Βουλγαρία, Δανία, Βέλγιο και Τουρκία. Με τα σημερινά δεδομένα η Ελλάδα στην καλύτερη περίπτωση, εκτός απρόοπτης επιτυχίας σε άλλα σπορ, μπορεί να ανέβει μία μόνο θέση στα αμέσως επόμενα χρόνια – και να φθάσει την Κροατία που έχει πάρει μετάλλιο σε 5 διαφορετικές διοργανώσεις – εάν η Εθνική ανδρών πόλο κατακτήσει για πρώτη φορά στην ιστορία ευρωπαϊκό μετάλλιο, κάτι που αποτελεί το ένα από τα δύο μεγάλα απωθημένα της (το άλλο είναι η κατάκτηση χρυσού μεταλλίου σε παγκόσμια διοργάνωση).
Πέντε (5) χώρες που ακόμη δεν έχουν παίξει σε ευρωπαϊκό τελικό μπαίνουν στη λίστα των μεταλλιούχων, αφού έχουν κατακτήσει τρίτη θέση σε ευρωπαϊκό πρωτάθλημα. Η Αυστρία σε τρεις διαφορετικές διοργανώσεις, και άλλες τέσσερις χώρες (Φινλανδία, Λευκορωσία, Ισλανδία, Ουαλλία) σε μία διοργάνωση η κάθε μία. Η Ουκρανία έχει πάρει μετάλλιο σε τρεις διοργανώσεις, όλες στις γυναίκες.
Η Σερβία & Μαυροβούνιο επίσης κέρδισε μετάλλιο σε τρεις διοργανώσεις, αλλά μόνο στους άνδρες. Οι Ελβετία, Σκωτία, Ιρλανδία, Βοσνία και Γεωργία δεν έχουν κατακτήσει μετάλλιο σε καμία από τις δέκα διοργανώσεις. Η Πορτογαλία, με μετάλλιο μόνο στο ποδόσφαιρο ανδρών, έχει μία από τις χειρότερες επιδόσεις στην Ευρώπη με βάση το πληθυσμιακό της μέγεθος, όπως συμβαίνει και όσον αφορά τη θέση της στις παγκόσμιες διοργανώσεις (Ολυμπιακούς Αγώνες και Παγκόσμια Πρωταθλήματα) στα πέντε κύρια ομαδικά σπορ, αλλά και γενικότερα στα ολυμπιακά ομαδικά αθλήματα.
Μετάλλιο ανά αριθμό σπορ Ο πίνακας 2 δείχνει για κάθε χώρα, σε πόσα από τα πέντε κύρια ομαδικά σπορ έχει κατακτήσει έστω το χάλκινο μετάλλιο στα ευρωπαϊκά πρωταθλήματα ανδρών ή γυναικών.
Πίνακας 2
ΣΕ ΠΟΣΑ ΑΠΟ ΤΑ ΠΕΝΤΕ ΟΜΑΔΙΚΑ ΑΘΛΗΜΑΤΑ ΚΑΤΕΚΤΗΣΕ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΜΕΤΑΛΛΙΟ ΚΑΘΕ ΧΩΡΑ (ΕΘΝΙΚΕΣ ΟΜΑΔΕΣ ΑΝΔΡΩΝ Η΄ ΓΥΝΑΙΚΩΝ)
| ΧΩΡΕΣ | ΜΕΤΑΛΛΙΟ ΣΕ ΑΡΙΘΜΟ ΣΠΟΡ |
| 1) Ο.Δ. Γερμανίας | 5 |
| Ισπανία | 5 |
| Γαλλία | 5 |
| 4) ΕΛΛΑΔΑ | 4 |
| Ιταλία | 4 |
| Ρωσία | 4 |
| Σουηδία | 4 |
| Σερβία | 4 |
| Ολλανδία | 4 |
| Ουγγαρία | 4 |
| Κροατία | 4 |
| Βέλγιο | 4 |
| 13) Σλοβενία | 3 |
| Ουκρανία | 3 |
| Τσεχία | 3 |
| Τουρκία | 3 |
| Αυστρία | 3 |
| 18) Πολωνία | 2 |
| Βουλγαρία | 2 |
| Δανία | 2 |
| Νορβηγία | 2 |
| Ρουμανία | 2 |
| Μαυροβούνιο | 2 |
| 24) Πορτογαλία | 1 |
| Λιθουανία | 1 |
| Λεττονία | 1 |
| Αγγλία | 1 |
| Σλοβακία | 1 |
| Φινλανδία | 1 |
| Λευκορωσία | 1 |
| Ισλανδία | 1 |
| 32) Ουαλλία | 1 |
| Σοβιετική Ένωση | 4 |
| Γιουγκοσλαβία (σε όλες τις εκδοχές της) | 4 |
| Τσεχοσλοβακία | 3 |
| Ανατολική Γερμανία | 3 |
| 37) Σερβία & Μαυροβούνιο | 3 |
Το ευρωπαϊκό πρωτάθλημα χάντμπολ άρχισε να διεξάγεται, σε άνδρες και γυναίκες, το 1994.
Αυτό σημαίνει ότι η Σοβιετική Ένωση, η Τσεχοσλοβακία, η Γιουγκοσλαβία και η Ανατολική Γερμανία εκ των πραγμάτων δεν μπορούσαν να διεκδικήσουν μετάλλιο, παρά μόνο η Σερβία & Μαυροβούνιο που υπήρξε ως κρατική οντότητα από το 1993 έως το 2006. Πέραν της Γερμανίας, μετάλλιο και στα πέντε σπορ, είτε στους άνδρες είτε στις γυναίκες, έχουν κατακτήσει επίσης η Ισπανία και η Γαλλία. Η Ελλάδα έχει κερδίσει ευρωπαϊκό μετάλλιο σε τέσσερα (4) σπορ και είναι στην 4η θέση στη σχετική κατάταξη μαζί με άλλες 8 χώρες, μεταξύ των οποίων οι Ιταλία, Ρωσία, Σερβία, Ολλανδία και Κροατία. Απρόσμενα, μία από τις 8 χώρες είναι το Βέλγιο. Η Σουηδία είναι η μόνη σκανδιναβική χώρα με μετάλλιο σε 4 αθλήματα.
Η Τουρκία, η Αυστρία και η Σλοβενία έχουν πάρει ευρωπαϊκό μετάλλιο σε περισσότερα ομαδικά σπορ (σε 3) από την Πολωνία, τη Βουλγαρία και τη Ρουμανία. Ακόμη, τρεις χώρες της πρώην Γιουγκοσλαβίας (Μαυροβούνιο, Σλοβενία και Κροατία) και η Ισλανδία έχουν τις καλύτερες επιδόσεις στην Ευρώπη με βάση το μέγεθος του πληθυσμού κάθε χώρας.