Η αναστήλωση της Αγίας Σοφίας, η οποία είχε μετατραπεί σε εργοτάξιο, ώθησε την UNESCO να αναλάβει δράση και οι κίνδυνοι καταγράφηκαν ένας προς έναν
Συνεχίζονται οι συζητήσεις σχετικά με την αποκατάσταση του ναού της Αγίας Σοφίας, η οποία ανατέθηκε από το Υπουργείο Πολιτισμού και Τουρισμού. Ο Εκπαιδευτικός, Επιστημονικός και Πολιτιστικός Οργανισμός των Ηνωμένων Εθνών (UNESCO) προειδοποίησε ότι οι εργασίες αποκατάστασης, οι οποίες ξεκίνησαν το 2023, θα μπορούσαν να προκαλέσουν ζημιά στο 1.500 ετών κτίριο.
Ο Υπουργός Πολιτισμού και Τουρισμού Μεχμέτ Νουρί Ερσόι δήλωσε ότι όλες οι εργασίες αποκατάστασης πραγματοποιήθηκαν με την έγκριση του Επιστημονικού Συμβουλίου
Η Sözcü έλαβε την τελευταία έκθεση της UNESCO για την Τουρκία. Ένα μεγάλο μέρος της έκθεσης είναι αφιερωμένο στην Αγία Σοφία. Η επιτροπή εμπειρογνωμόνων που συνέταξε την έκθεση «Αποστολή Αντιδραστικής Παρακολούθησης», η οποία συντάχθηκε από κοινού από το Κέντρο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO και το ICOMOS, διεξήγαγε επιθεωρήσεις στην Κωνσταντινούπολη τον Ιούνιο του 2024 και η τελική έκθεση ολοκληρώθηκε τον Ιούνιο του 2024. Η έκθεση είναι η πρώτη επίσημη έκθεση που συντάχθηκε από εμπειρογνώμονες παγκόσμιας κληρονομιάς από τότε που η Αγία Σοφία χαρακτηρίστηκε ως τζαμί το 2020.
Η έκθεση τονίζει την επείγουσα σημασία πολλών θεμάτων, από τις προσπάθειες αποκατάστασης στην Αγία Σοφία έως τη διατήρηση του ιστορικού της ιστού.
Κίνδυνοι στο δάπεδο
Το πιο καυστικό τμήμα της έκθεσης είναι αφιερωμένο στην Αγία Σοφία. Η UNESCO τόνισε ότι η πλήρης κάλυψη του δαπέδου με χαλί δημιούργησε «κίνδυνο υγρασίας και φθοράς» στο αρχαίο βυζαντινό μάρμαρο, ενώ η κάλυψη των ψηφιδωτών έκρυβε την αξία του κτιρίου ως Μνημείο Παγκόσμιας Κληρονομιάς.
Ο αναστηλωτής και αρχιτέκτονας Σερχάτ Σαχίν, Πρόεδρος του Συνδέσμου Αρχιτεκτονικής Αποκατάστασης και Προστασίας της Πολιτιστικής Κληρονομιάς, δήλωσε: «Πιστεύουμε ότι οι μακροχρόνιες προειδοποιήσεις της UNESCO δεν λαμβάνονται αρκετά σοβαρά υπόψη από τις αρχές μας».
«Η UNESCO έχει δίκιο στην κριτική της»
Η καθηγήτρια Δρ. Ζεϊνέπ Αχουνμπάι, μια από τις πιο σεβαστές προσωπικότητες στην αρχιτεκτονική διατήρησης, αξιολόγησε την έκθεση της UNESCO.
Η Αχουνμπάι ήταν μέχρι πρόσφατα μέλος του Επιστημονικού Συμβουλίου της Αγίας Σοφίας, αλλά αποκαλύφθηκε ότι είχε παραιτηθεί από την επιτροπή λόγω αντιληπτής ανάγκης.
Η Αχουνμπάι δήλωσε: «Η κατανόηση της αυθεντικότητας και της ακεραιότητας ενός χώρου με καλυμμένες επιφάνειες και δυσπρόσιτες περιοχές είναι περιορισμένη. Επομένως, η κριτική είναι δικαιολογημένη. Είναι απαραίτητο η διατήρηση των Μνημείων Παγκόσμιας Κληρονομιάς να πραγματοποιείται σύμφωνα με τις παγκόσμιες αρχές και με τη συμβολή εμπειρογνωμόνων υψηλού επιπέδου».
Sözcü Gazetesi
—