Στην Κύπρο ψηφίστηκε σε νόμο το κυβερνητικό νομοσχέδιο που επιταχύνει δραστικά τις απελάσεις πολιτών τρίτων χωρών, των οποίων οι αιτήσεις ασύλου απορρίπτονται ή, παρότι έχουν λάβει προστασία, έχουν διαπράξει σοβαρά αδικήματα
Ο νόμος ψηφίστηκε με 27 ψήφους υπέρ (Κυβερνητικός Συνασπισμός) και 15 εναντίον (ΑΚΕΛ, Οικολόγοι, Κωστής Ευσταθίου και Αλεξάνδρα Ατταλίδου).
Οι βασικές αλλαγές που προβλέπει είναι οι εξής:
Ανάκληση Καθεστώτος: Δυνατότητα ανάκλησης καθεστώτος διεθνούς προστασίας για πρόσωπα που εμπίπτουν σε λόγους αποκλεισμού.
Διοικητικές Εξουσίες: Μεταφέρονται συγκεκριμένες εξουσίες στο Υπουργικό Συμβούλιο, τον Υφυπουργό ή τον Προϊστάμενο της Υπηρεσίας Ασύλου.
Προθεσμία: Εισάγεται δεκαήμερη προθεσμία για υποβολή θέσεων πριν την οριστική ανάκληση, σε πλήρη εναρμόνιση με την ευρωπαϊκή νομοθεσία.
Το ΕΛΑΜ απέσυρε την πρόταση νόμου που είχε καταθέσει το 2022, καθώς, όπως δήλωσε ο βουλευτής Σωτήρης Ιωάννου, η ουσία των προτάσεών τους υιοθετείται πλέον από την κυβέρνηση
Ο κ. Ιωάννου άσκησε δριμεία κριτική στην κατάσταση της δημόσιας τάξης: «Η Κύπρος υποφέρει από την εγκληματικότητα και αν δεν πιστεύετε το ΕΛΑΜ μπορείτε να δείτε τους αριθμούς που δεν λένε ψέματα. Στις Κεντρικές Φυλακές το 55% των φυλακισμένων είναι αλλοδαποί, ενώ για τους ανήλικους το ποσοστό τους προσεγγίζει το 90%. Ολόκληρες κοινότητες έχουν γκετοποιηθεί και μεταξύ των συμπατριωτών μας επικρατεί φόβος».
Κατά τη συζήτηση επικράτησε ένταση με την κόντρα μεταξύ ΔΗΚΟ και ΕΛΑΜγια την αντιμετώπιση του μεταναστευτικού
Ο Πανίκος Λεωνίδου του ΔΗΚΟ χαιρέτισε τη ρύθμιση ως «απαραίτητο μήνυμα» προς όσους έχουν εξασφαλίσει καθεστώς: «σε αυτό το κράτος είναι φιλοξενούμενοι και έχουν την υποχρέωση να σέβονται τους νόμους, τα ήθη, τον πολιτισμό και τη δημόσια τάξη».
Ο Νικόλας Παπαδόπουλος του ΔΗΚΟ τόνισε ότι «με απλά λόγια όποιος αιτητής πολιτικού ασύλου διαπράττει ποινικό αδίκημα φεύγει. Έπρεπε να γίνει εδώ και καιρό». Διερωτήθηκε εάν το ΕΛΑΜ συμφωνεί με τα αποτελέσματα της κυβέρνησης (70% μείωση αιτήσεων) ή αν επιμένει σε «λανθασμένες» θέσεις όπως η χορήγηση διαβατηρίων για την Ευρώπη, η αναστολή εξέτασης αιτήσεων ή η καταψήφιση κονδυλίων απελάσεων.
Ο Λίνος Παπαγιάννης του ΕΛΑΜ απάντησε ότι οι προτάσεις τους ήταν «ύστατο μέτρο» για άσκηση πίεσης στην ΕΕ και ότι η πρόταση για αναστολή εξέτασης αφορούσε αποκλειστικά τους Σύριους και όχι όλους τους αιτούντες άσυλο.
Η αντιπολίτευση, κυρίως ΑΚΕΛ και Κωστής Ευσταθίου, εξέφρασαν σοβαρές ενστάσεις:
Ο Κωστής Ευσταθίου εστίασε στις «διοικητικές εξουσίες» που δίνονται στον Υφυπουργό, υποστηρίζοντας ότι ο Πρόεδρος, στον οποίο είναι υπόλογος ο Υφυπουργός, δεν είναι διοικητικό όργανο σύμφωνα με το Σύνταγμα. Προειδοποίησε για τον κίνδυνο αυθαιρεσίας και έλλειψης δικαστικού ελέγχου στις απελάσεις.
Ο Άριστος Δαμιανού του ΑΚΕΛ υποστήριξε ότι η Κυπριακή Δημοκρατία κινδυνεύει να «εκτεθεί διεθνώς» για παραβίαση ανθρωπίνων δικαιωμάτων, καθώς η απέλαση θα γίνεται με διοικητικό μέτρο και όχι με δικαστική απόφαση. Χαρακτήρισε την προθεσμία των 10 ημερών για ένδικη προσφυγή ως «πάρα πολύ λίγες» σε σχέση με τις 75 μέρες που έχει ένας Κύπριος πολίτης.
Το Υφυπουργείο Μετανάστευσης και Διεθνούς Προστασίας χαιρέτισε την ψήφιση, τονίζοντας ότι «ενισχύεται το θεσμικό πλαίσιο της Δημοκρατίας»και «διασφαλίζεται ότι η Δημοκρατία διαθέτει τα απαιτούμενα μέσα για την αποτελεσματική τήρηση της δημόσιας τάξης και ασφάλειας».
Το Υφυπουργείο προανήγγειλε ότι σύντομα θα υποβληθεί πρόσθετη εναρμονιστική νομοθεσία για την εφαρμογή του νέου Ευρωπαϊκού Συμφώνου για τη Μετανάστευση και το Άσυλο, που αναμένεται να ισχύσει τον Ιούνιο του 2026.