Η Ισλανδία έκανε πράξη ένα όραμα που κάποτε θεωρούνταν ανέφικτο:
καθιέρωσε την τετραήμερη εργασία ως εθνικό πρότυπο. Πρόκειται για μία ριζική αλλαγή στην εργασιακή κουλτούρα που απέδειξε στην πράξη ότι η ισορροπία μεταξύ επαγγελματικής και προσωπικής ζωής δεν είναι απλώς εφικτή, αλλά και οικονομικά επωφελής.
Γράφει ο Γιώργος Βενετσανος
Αυτή η μεταρρύθμιση που αποτελεί μια διεθνή καινοτομία μείωσε την εβδομαδιαία εργασία από 40 σε 36 ώρες, διατηρώντας παράλληλα τους μισθούς σταθερούς. Το αποτέλεσμα ήταν θεαματικότατο ξεπερνώντας κάθε προσδοκία: η παραγωγικότητα όχι μόνο παρέμεινε αμετάβλητη, αλλά σε συγκεκριμένους κλάδους κατέγραψε αξιοσημείωτη αύξηση.
Αυτό το μεγάλο επίτευγμα της Ισλανδίας βασίστηκε σε μεγάλο βαθμό στην εξαιρετική ψηφιακή υποδομή της χώρας. Η Ισλανδία διαθέτει ένα από τα πιο αξιόπιστα και εκτεταμένα δίκτυα διαδικτύου παγκοσμίως, το οποίο εξυπηρετεί ακόμη και τις πιο απομακρυσμένες γεωγραφικές περιοχές. Είναι μια τεχνολογική υπεροχή που διευκόλυνε την ομαλή λειτουργία των κατανεμημένων ομάδων εργασίας και την εξ αποστάσεως συνεργασία μέσω τεχνολογιών cloud.
Οι επιπτώσεις από την τετραήμερη εργασία στην ισλανδική κοινωνία ξεπέρασαν και τους πιο αισιόδοξες οικονομικές προβλέψεις
Η εφαρμογή του νέου προγράμματος αποδείχτηκε μία ολοκληρωτική επιτυχία, με τους εργαζόμενους να βιώνουν:
Ικανοποίηση από την εργασία τους
Μείωση του επαγγελματικού άγχους
Χρόνο για προσωπικές δραστηριότητες
Ισορροπία μεταξύ της ζωής τους και της εργασίας τους.
Η τετραήμερη εργασία επέφερε αυτές τις κοινωνικές αλλαγές στην Ισλανδία: Η ισότητα των φύλων ενισχύθηκε, εφόσον ο επιπλέον ελεύθερος χρόνος οδήγησε σε πιο δίκαιη κατανομή των εργασιών που χρειάζεται ένα σπίτι καθώς και στην ανατροφή και φροντίδα των παιδιών.
Η ψυχική υγεία των πολιτών βελτιώθηκε θεαματικά, με μείωση του στρες και των περιστατικών επαγγελματικής εξουθένωσης. Παράλληλα, ενισχύθηκαν οι δεσμοί της οικογένειας, ενώ αυξήθηκε και η συμμετοχή σε κοινωνικές δραστηριότητες. Πλέον όλων αυτών, έγινε και κάτι άλλο εξίσου σημαντικό που ανεβάζει ακόμη περισσότερο την ποιότητα ζωής των εργαζομένων, μειώθηκε η περιβαλλοντική επιβάρυνση λόγω περιορισμένων μετακινήσεων και χαμηλότερης ενεργειακής κατανάλωσης στους εργασιακούς χώρους.
Η επιτυχία του ισλανδικού εγχειρήματος έδωσε το έναυσμα για παρόμοιες πρωτοβουλίες και σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες όπως η Γερμανία, όπου το 94% των ερωτηθέντων εργαζόμενων είπε ότι η εισαγωγή της τετραήμερης εργασίας είχε θετική ή πολύ θετική επίδραση στην ευημερία τους. Οι ερευνητές στο Πανεπιστήμιο του Münster απέδειξαν ότι όπου αυτή εφαρμόστηκε κατέδειξαν ότι «τα σταθερά βασικά στοιχεία παρά τις μειωμένες ώρες εργασίας», «δείχνουν πιθανά κέρδη παραγωγικότητας», ενώ διαπιστώθηκαν και «ελαφρές αυξήσεις» στα ποσοστά τζίρου.
Οι προβλέψεις που κάποτε θωρούντουσαν ουτοπίες, όπως η τεχνολογική ευελιξία, η βελτιωμένη ισορροπία ζωής και εργασίας, καθώς και η ενίσχυση της ψυχικής υγείας, έχουν μετατραπεί πλέον σε μετρήσιμη πραγματικότητα. Το ισλανδικό παράδειγμα λοιπόν αποτελεί πρότυπο για ένα εργασιακό μοντέλο που συνδυάζει την ανθρώπινη ευημερία με την οικονομική αποδοτικότητα και αποδεικνύει στην πράξη ότι μια πιο ανθρωποκεντρική και βιώσιμη εργασιακή κουλτούρα μπορεί να ωφελήσει τους εργαζόμενους, τις επιχειρήσεις και την κοινωνία συνολικά.
Στην Ελλάδα, η συζήτηση για την τετραήμερη εργασία βρίσκεται σε διαφορετική τροχιά από τις πιλοτικές εφαρμογές της υπόλοιπης Ευρώπης, με τη χώρα να ξεχωρίζει ως εξαίρεση στην ευρωπαϊκή τάση μείωσης του εργασιακού χρόνου.
Ενώ άλλες χώρες όπως η Γερμανία, η Πορτογαλία, η Ισπανία και το Ηνωμένο Βασίλειο έχουν προχωρήσει σε εκτεταμένα πιλοτικά προγράμματα τετραήμερης εργασίας, η Ελλάδα έχοντας κυβερνώντες που δεν καταλαβαίνουν ή δεν θέλουν να καταλάβουν, κινείται αντίθετα με την παγκόσμια τάση, εστιάζοντας στην επέκταση του ωραρίου αντί στη μείωσή του, παρά τις διεθνείς αποδείξεις για τα οφέλη της τετραήμερης εργασίας κινήθηκε στην αντίθετη κατεύθυνση. Κάνοντας τον λαό τους να υποφέρει αντί να εργάζεται με απόδοση και ευχαριστήσει, όπως έχει αποδειχθεί στην πράξη.