Οι κόβαλοι – καλικάντζαροι, αλλά κι η απίθανη προέλευση της λέξης “αντιμόνιο”

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

Ο Παράκελσος ήταν ο πρώτος που αναφέρθηκε στο μεταλλικό στοιχείο που ονομαζόταν κοβάλτιο ή «κόμπολντ»

Ενώσεις του κοβαλτίου ήταν γνωστές από τους αρχαίους χρόνους. Τις χρησιμοποιούσαν οι Αιγύπτιοι και οι Αρχαίοι Έλληνες στην υαλογραφία και τα ψεύτικα κοσμήματα, γιατί προσέδιδαν μια σαγηνευτική απόχρωση ημιδιαφανούς γαλάζιου χρώματος, δείγματα του οποίου έχουν ανευρεθεί και στον τάφο του Τουταγχαμών.

Απο το η-diadromi

Η λέξη «κόμπολντ» προέρχεται από την αρχαιοελληνική λέξη κόβαλος, το όνομα που χρησιμοποιούσαν οι αρχαίοι μεταλλωρύχοι για τα κακοποιό πνεύματα που συναπαντούσαν στις υπόγειες στοές των ορυχείων. Θεωρούσαν πως αυτές οι δαιμονικές παρουσίες προκαλούσαν κατολισθήσεις και εκρήξεις και πως, πολλές φορές, έκαναν μάγια στους μεταλλωρύχους. (Η αγγλική λέξη goblin=δαιμόνιο, καλικάντζαρος, τελώνιο, προέρχεται από την ίδια ρίζα.)

Όπως πίστευαν οι ανά τους αιώνες μεταλλωρύχοι, όλες οι ενώσεις του κοβαλτίου ήταν άκρως δηλητηριώδεις και τις τοποθετούσαν στα ορυχεία οι «κόβαλοι». Ακόμη και ο Γκαίτε, στον Φάουστ, αναφέρεται σε αυτά τα δαιμόνια.

Για πρώτη φορά το κοβάλτιο απομονώθηκε από τους αλχημιστές του Μεσαίωνα. Όμως, όπως φαίνεται, αυτοί δεν είχαν επίγνωση του πράγματος, ενώ ο Παράκελσος ήταν ο πρώτος που αναγνώρισε πως ήταν ένα νέο μεταλλικό στοιχείο. Άρχισαν λοιπόν, για πρώτη φορά, μετά από δυο χιλιετίες, να ανακαλύπτονται νέα στοιχεία.

Στις καινούριες τεχνικές οφείλεται η ανακάλυψη, την ίδια περίπου εποχή, ενός ακόμη μεταλλικού στοιχείου, του αντιμονίου. Και αυτό ήταν γνωστό από την αρχαιότητα, μόνον όμως υπό τη μορφή σουλφιδίου. Το χρησιμοποιούσαν οι γυναίκες της Μέσης Ανατολής για να σκουραίνουν τα μάτια και τα ματόφρυδά τους, για να είναι πιο ελκυστικές.

Υπάρχουν αρκετές αναφορές σε αυτή τη συνήθεια στη Βίβλο και στην πιο γνωστή εμφανίζεται και η διαβόητη Ιεζάβελ, που «έβαψε τα μάτια και στόλισε τα μαλλιά της και μετά στάθηκε σε ένα παράθυρο κοιτάζοντας κάτω». (Από το οποίο στη συνέχεια έπεσε και το νεκρό κορμί της το κατασπάραξαν σκυλιά.)

Το αραβικό όνομα για την ουσία με την οποία η Ιεζάβελ έβαφε τα μάτια της ήταν κόολ. Μέσα από μια αλυσίδα παρανοήσεων αυτή η λέξη κατέληξε να χρησιμοποιείται για την περιγραφή αποσταγμάτων και, τελικά, για το απόσταγμα αλκόολ, από όπου και η λέξη αλκοόλ.

Η προέλευση της λέξης αντιμόνιο είναι ακόμη πιο απίθανη

Στις διαδρομές που ακολούθησε η λέξη εμπλέκεται και ο θρυλικός αβάς και αλχημιστής του δέκατου πέμπτου αιώνα, ο Μπάζιλ Βαλεντίνους (που σήμερα πλέον γνωρίζουμε πως πρόκειται για το ψευδώνυμο κάποιου Γιόχαν Τέλντε, ενός αξιοσέβαστου Γερμανού δημοτικού συμβούλου του δέκατου έκτου αιώνα, ο οποίος ασκούσε την τέχνη της αλχημείας, αλλά δεν επιθυμούσε να χάσει και τη θέση του).

Λέγεται πως μια μέρα, μετά από τη δουλειά, ο Βαλεντίνους πέταξε από το παράθυρο του κελιού του κάποια χωνευτήρια που περιείχαν αντιμόνιο. Τα έφαγαν τα γουρούνια και αρρώστησαν. Όταν τα γουρούνια συνήλθαν, έφαγαν τεράστιες ποσότητες φαγητού για να αποκαταστήσουν το βάρος που είχαν χάσει. Ήταν γουρούνια, όμως, και έπρεπε να τιμήσουν το όνομα και τη φήμη τους, οπότε έφαγαν πάρα πολύ και πήραν υπερβολικό βάρος.

Του Βαλεντίνους δεν του έβγαζες πια από το μυαλό την ιδέα πως αυτός ήταν ένας εξαιρετικός τρόπος πάχυνσης των γουρουνιών του μοναστηριού για τα Χριστούγεννα. Οπότε αποφάσισε να προχωρήσει ακόμη ένα βήμα. Όντας αβάς, είχε κάθε δικαίωμα να έχει την άποψη πως και οι μοναχοί που βρίσκονταν υπό την επίβλεψή του χρειάζονταν να πάρουν κάνα κιλό για τα Χριστούγεννα και άρχισε στα κρυφά να βάζει λίγο αντιμόνιο στην τροφή τους. Δυστυχώς, όμως, πολλών ασκητών το σώμα ήταν πια τόσο αδύναμο από τη νηστεία, που απεδήμησαν εις Κύριον προτού καταφέρει να τους παχύνει.

Η ουσία που είχαν φάει έγινε γνωστή ως αντι-μοναχική (κατά των καλογήρων, δηλαδή), από όπου και η λέξη αντιμόνιο.

Ακούγεται σαν αληθινό παραμύθι. Και είναι κρίμα που κάποιοι μικρόψυχοι σύγχρονοι σχολιαστές επισήμαναν πως το όνομα αντιμόνιο μνημονεύεται ήδη μερικούς αιώνες πριν από το θρυλικό Βαλεντίνους, δηλαδή τον Κωνσταντίνο τον Αφρικανό, στην από μέρους του μετάφραση της φαρμακοποιίας του Αβικέννα.

Από το βιβλίο «Το όνειρο του Μεντελέγιεφ» του Paul Strathern

 

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

εισάγετε το σχόλιό σας!
παρακαλώ εισάγετε το όνομά σας εδώ

Ορφικά –Κοσμογονία: Η Αρχή των Πάντων κατά τον Ορφέα

Ένα σύντομο, ποιητικό και μυστηριακό ταξίδι στην Ορφική κοσμογονία Από το αρχέγονο Σκότος και τον αιώνιο Χρόνο γεννιέται το Κοσμικό Αυγό. Από αυτό εκκολάπτεται...

Η διάκριση ανάμεσα σε νόημα ζωής και προσωπική ευημερία και πώς επηρεάζει τις επιλογές μας

Όταν σκεφτόμαστε τι σημαίνει να ζούμε μια «καλή ζωή», η απάντηση δεν είναι μονοσήμαντη Ο φιλόσοφος Matthew Hammerton επισημαίνει ότι μια ζωή που είναι σημαντική...

Άγιος Χαράλαμπος: Πολιούχος, προστάτης, θαυματουργός

Ο Άγιος Χαράλαμπος υπήρξε Ιερομάρτυρας της Χριστιανοσύνης. Η μνήμη του εορτάζεται σε Ανατολή και Δύση στις 10 Φεβρουαρίου Την ημέρα αυτή γιορτάζουν όσοι και όσες...

Καταδικαστηκε για βιασμο πασιγνωστος ηθοποιος, ασκησε εφεση και αφεθηκε ελευθερος

Ένοχος για βιασμό και δύο απόπειρες βιασμού με απόφαση του Μικτού Ορκωτού Δικαστηρίου Αθηνών κρίθηκε γνωστός ηθοποιός Το δικαστήριο επέβαλε κατά πλειοψηφία (4-3) ποινή φυλάκισης...

35χρονη νηπιαγωγός εφυγε απο τη ζωη ενώ θήλαζε το μωρό της

Η 35χρονη μητέρα άφησε την τελευταία της πνοή λίγες ημέρες μετά τη γέννηση του δεύτερου παιδιού της Σύμφωνα με το τοπικό μέσο patratora.news, πρόκειται για...

43χρονο παλικαρακι βρεθηκε ξαφνικα νεκρος

Σοκαρισμένη είναι η τοπική κοινωνία της Λαμίας από τον αιφνίδιο θάνατο ενός 43χρονου αστυνομικού, πατέρα δύο μικρών παιδιών Σύμφωνα με πληροφορίες, ο άνδρας είχε ρεπό...

Ποιοι ηθελαν στην φυλακη τον Γιαννη Σμαραγδη – Η αποκαλυψη του κορυφαιου σκηνοθετη στον Γρηγορη Αρναουτογλου

Στην εκπομπή The 2Night Show εμφανίστηκε ο Γιάννης Σμαραγδής, αποκαλύπτοντας άγνωστες πτυχές της ζωής του Ο σκηνοθέτης στάθηκε στην επιτυχία της ταινίας «Καποδίστριας», ενώ παράλληλα...

Για τον Μαρκο Βαμβακαρη

Σαν χθες, το 1972, έφυγε από τη ζωή ο μέγας Μάρκος Βαμβακάρης «Ελα, Δημητράκη, θα πάμε στον Μάρκο» μου έλεγε ο γιατρός και με...

Η ενημερωση του υπουργου υγειας Αδωνι Γεωργιαδη για την πορεια της υγειας της Μαρεβα Μητσοτακη

«Χειρουργήθηκε, όλα πήγαν καλά. Εμπιστεύθηκε το Εθνικό Σύστημα Υγείας. Ήρθαν από την Ιταλία κατευθείαν εδώ και χειρουργήθηκε στο ΚΑΤ» τόνισε στον ΣΚΑΪ ο Άδωνις...

Το τελευταιο νησι: Η νεα καθηλωτικη σειρα της ΕΡΤ εκανε πρεμιερα και ελεψε τις εντυπωσεις απο το πρωτο επεισοδιο

Η νέα δραματική σειρά της ΕΡΤ, «Το Τελευταίο Νησί»αφηγείται την ιστορία του Παύλου, ενός ταλαντούχου απόφοιτου Ιατρικής, του οποίου η ζωή ανατρέπεται δραματικά έπειτα από την...

Μάρκος Βαμβακάρης – Ο «πατριάρχης» του ρεμπέτικου

Ο Μάρκος Βαμβακάρης (Άνω Σύρος, 10 Μαίου 1905 – Αθήνα, 8 Φεβρουαρίου 1972) υπήρξε ιδιαίτερα σημαντικός Έλληνας μουσικός του ρεμπέτικου τραγουδιούΘεωρείται ο «Πατριάρχης» του...

Νίκος Ξυλούρης – Ο «Αρχάγγελος» της ελληνικής μουσικής

Ο Νίκος Ξυλούρης (Ανώγεια Ρεθύμνου, 7 Ιουλίου 1936 – Πειραιάς, 8 Φεβρουαρίου 1980) γνωστός και με το παρατσούκλι Ψαρονίκος ή τον τιμητικό χαρακτηρισμό Αρχάγγελος της...

Νεες πληροφοριες για την κατασταση της υγειας της Μαρεβα

Ατύχημα είχε το Σάββατο στην Ιταλία η Μαρέβα Μητσοτάκη, γεγονός που κατέστησε αναγκαία τη μεταφορά της σήμερα στο νοσοκομείο ΚΑΤ στην Αθήνα Η σύζυγος του...

Χειρουργηθηκε εκτακτως στο ΚΑΤ η συζυγος του πρωθυπουργου Κυριακου Μητσοτακη, Μαρεβα

Συμφωνα με δημοσιογραφικες πληροφοριες στο νοσοκομειο ΚΑΤ νοσηλεύεται η Μαρέβα-Γκραμπόφσκι-Μητσοτάκη Η συζυγος του πρωθυπουργου είχε ένα ατύχημα χθες στην Ιταλία και χρειάστηκε να χειρουργηθεί και...

Η εκκλησία με τα δέντρα στη στέγη: Το πιο σπάνιο Θρησκευτικό Θαύμα

Η Αγία Θεοδώρα Βάστα είναι ένα από τα πιο μοναδικά και εντυπωσιακά θρησκευτικά μνημεία της Ελλάδας Βρίσκεται στην Βάστα της Αρκαδίας, στην καρδιά της Πελοποννήσου,...

Πότε πέφτουν φετος η Τσικνοπέμπη και η Καθαρά Δευτέρα

Η φετινή Τσικνοπέμπτη πέφτει στις 12 Φεβρουαρίου ημέρα κατά την οποία οι παραδοσιακές ψησταριές και τα πλούσια τραπέζια θα γεμίσουν τις πόλεις και τα...

Συγκλονιστικό εύρημα στη Μονή Αγίας Αικατερίνης του Σινά: Παγκόσμιο χρονικό 1300 ετών

Η Μονή της Αγίας Αικατερίνης στο Σινά της Αιγύπτου φημίζεται για την εκτεταμένη συλλογή χειρογράφων που εκτείνεται σε πολλούς αιώνες – και πάντα επιφυλάσσει εκπλήξεις: ο...

35χρονη κατέρρευσε μέσα στο σπίτι της λίγες μέρες μετά τη γέννηση του δευτέρου παιδιού της και έφυγε από τη ζωή

Βαρύ πένθος έχει προκαλέσει στην Άρτα ο αιφνίδιος θάνατος μίας 35χρονης γυναίκας, μητέρας δύο παιδιών, η οποία έχασε τη ζωή της λίγες ημέρες μετά...

8 Φεβρουαρίου 1981: Η τραγωδία στη Θύρα 7 στο γήπεδο Καραϊσκάκη

Υπάρχουν ημερομηνίες που ξεπερνούν τα όρια ενός συλλόγου και χαράσσονται ανεξίτηλα στη συλλογική μνήμη μιας ολόκληρης χώρας Η 8η Φεβρουαρίου 1981 είναι μία από αυτές.Εκείνο...

Αρχίον: Ο μόνος Ολυμπιονίκης που κέρδισε ενώ ήταν νεκρός

Το παγκράτιο ήταν από τα πιο βίαια αθλήματα των Ολυμπιακών Αγώνων Στον τελικό, ο Αρχίον βρέθηκε να πνίγεται από τον αντίπαλό του.Απο το arxaiaellinika.grΤη στιγμή που...

ΔΗΜΟΦΙΛΗ