Ο Ιούλιος Καίσαρας, σύμφωνα με τον θρύλο και ορισμένες ιστορικές καταγραφές,
απευθύνθηκε στον δολοφόνο του χρησιμοποιώντας την Ελληνική γλώσσα με τη φράση.. «Καί σύ, τέκνον;» (Και εσύ, παιδί μου;). Η επιλογή αυτή δεν ήταν τυχαία, αλλά αποκαλύπτει πολλά για την κουλτούρα της Ρωμαϊκής ελίτ και τη σχέση του με τους συνωμότες.
Απο το arxaiaellinika.gr
Στις 15 Μαρτίου του 44 π.Χ., μια ημερομηνία που έμεινε στην ιστορία ως οι «Ειδές του Μαρτίου», ο Καίσαρας εισήλθε στη Γερουσία για την τελευταία του συνεδρίαση πριν από την προγραμματισμένη στρατιωτική του εκστρατεία. Οι αρχαίοι ιστορικοί, όπως ο Πλούταρχος και ο Σουητώνιος, περιγράφουν με λεπτομέρεια τη σκηνή. Καθώς ο Καίσαρας έπαιρνε τη θέση του, οι συνωμότες εφάρμοσαν το σχέδιό τους και περικύκλωσαν τον δικτάτορα, χωρισμένοι σε δύο ομάδες για να αποκόψουν κάθε οδό διαφυγής.
Αρχικά, ο Τίλιος Κίμπερ πλησίασε τον Καίσαρα με το πρόσχημα μιας ικεσίας για την επιστροφή του εξόριστου αδελφού του. Μόλις ο Καίσαρας απέρριψε το αίτημα, ο Κίμπερ άρπαξε βίαια τον χιτώνα του, δίνοντας έτσι το προκαθορισμένο σύνθημα για την επίθεση. Τότε, ο Κάσκα κατάφερε το πρώτο χτύπημα στον λαιμό του ηγεμόνα. Ο Καίσαρας αντέδρασε άμεσα, άρπαξε το χέρι του Κάσκα και φώναξε δυνατά: «Τι κάνεις, κακοίθε;». Ωστόσο, οι υπόλοιποι συνωμότες έσπευσαν να βοηθήσουν τον Κάσκα και άρχισαν να μαχαιρώνουν τον Καίσαρα ο ένας μετά τον άλλον.
Το τέλος μπροστά στο άγαλμα του αντιπάλου
Καθώς οι λεπίδες έπεφταν πάνω του, ο Καίσαρας προσπάθησε να αμυνθεί, αλλά γρήγορα λύγισε υπό το βάρος της συντονισμένης επίθεσης. Ο Μάρκος Βρούτος, τον οποίο ο Καίσαρας ξεχώριζε και αγαπούσε, συμμετείχε επίσης στο έγκλημα, καταφέροντας ένα χτύπημα στη βουβωνική χώρα. Ο ιατρός Αντίστιο, που εξέτασε αργότερα τη σορό, διαπίστωσε ότι οι συνωμότες προκάλεσαν συνολικά 23 τραύματα.. Όμως μόνο το δεύτερο χτύπημα στο στήθος απέβη μοιραίο.
Κατά μία τραγική ειρωνεία της τύχης, ο Καίσαρας άφησε την τελευταία του πνοή στη βάση του αγάλματος του Πομπήιου. Ο Πλούταρχος σημειώνει ότι το αίμα του Καίσαρα έβαψε το βάθρο του παλιού του εχθρού, δημιουργώντας την εντύπωση ότι ο Πομπήιος έπαιρνε εκδίκηση μετά θάνατον. Είτε οι συνωμότες τον έσυραν εκεί, είτε ο ίδιος κατέληξε στο σημείο στην προσπάθειά του να ξεφύγει, η εικόνα αυτή σφράγισε το τέλος μιας εποχής.
Η περίπλοκη σχέση με τον Βρούτο
Η σχέση του Καίσαρα με τον Βρούτο προσθέτει μια διάσταση αρχαίας τραγωδίας στα γεγονότα. Στο παρελθόν, ο Καίσαρας διατηρούσε μακροχρόνια ερωτική σχέση με τη Σερβίλια, τη μητέρα του Βρούτου. Λόγω αυτού του δεσμού, αλλά και της μεγάλης αγάπης που έτρεφε για τον νεαρό, ορισμένοι ιστορικοί και σύγχρονοι της εποχής διέδιδαν τη φήμη ότι ο Βρούτος ίσως ήταν φυσικός γιος του Καίσαρα, αν και η διαφορά ηλικίας (μόλις 15 έτη) καθιστά τη βιολογική πατρότητα απίθανη.
Παρ’ όλα αυτά, ο Καίσαρας ευεργέτησε ποικιλοτρόπως τον Βρούτο
Μετά τη μάχη των Φαρσάλων το 48 π.Χ., όχι μόνο του χάρισε τη ζωή παρόλο που είχε πολεμήσει στο πλευρό του Πομπήιου, αλλά του ανέθεσε και σημαντικά αξιώματα, όπως τη διοίκηση της Κισσάλπικης Γαλατίας. Αυτή η προδοσία, λοιπόν, γεννά ξανά το ερώτημα.. Γιατί τα τελευταία λόγια του Ιούλιου Καίσαρα ήταν στα Ελληνικά;.. Ίσως η χρήση της Ελληνικής γλώσσας εκείνη την ύστατη στιγμή να υποδήλωνε την κατάρρευση μιας βαθιά προσωπικής σχέσης, πέρα από την πολιτική δολοφονία.
Σήμερα, η φράση «Και εσύ, τέκνον Βρουτε» αποτελεί συνώνυμο της απόλυτης προδοσίας. Ωστόσο, πρέπει να διαχωρίσουμε τη θεατρική τέχνη από την ιστορία. Ο Ουίλιαμ Σαίξπηρ, στο έργο του «Ιούλιος Καίσαρας», καθιέρωσε τη λατινική φράση «Et tu, Brute?». Αντίθετα, οι αρχαίες πηγές, και συγκεκριμένα ο Σουητώνιος, αναφέρουν ότι ο Καίσαρας μίλησε στα Ελληνικά λέγοντας.. «Καί σύ, τέκνον;» ή, σύμφωνα με άλλους μελετητές, δεν είπε τίποτα απολύτως, καλύπτοντας απλώς το κεφάλι του με την τήβεννο.
Επιπρόσθετα, υπάρχει μια ενδιαφέρουσα θεωρία που υποστηρίζει ότι η φράση δεν εξέφραζε παράπονο ή έκπληξη, αλλά κατάρα. Στην Ελληνική αρχαιότητα, η φράση «και συ» συχνά αποτελούσε την αρχή μιας απειλής τύπου.. «Και εσύ να έχεις την ίδια τύχη». Έτσι, ο Καίσαρας ίσως δεν ρωτούσε τον Βρούτο «γιατί;», αλλά προοικονομούσε το βίαιο τέλος του «παιδιού» του.
Η σημασία της Ελληνικής γλώσσας για τη Ρωμαϊκή Ελίτ
Η επιλογή των Ελληνικών από τον Καίσαρα δεν ήταν παράδοξη. Οι Ρωμαιοι αριστοκράτες λάμβαναν Ελληνική παιδεία και μιλούσαν άπταιστα τη γλώσσα, την οποία θεωρούσαν γλώσσα του πολιτισμού, της φιλοσοφίας και της υψηλής διανόησης. Όπως οι αριστοκράτες της Ευρώπης του 19ου αιώνα χρησιμοποιούσαν τα γαλλικά για να εκφράσουν εκλεπτυσμένα συναισθήματα.. Έτσι και η Ρωμαϊκή ελίτ χρησιμοποιούσε τα Ελληνικά στις πιο φορτισμένες στιγμές της.
Συνεπώς, η χρήση της Ελληνικής γλώσσας εκείνη τη στιγμή προσέδιδε στα λόγια του έναν τόνο οικειότητας αλλά και δραματικότητας.. Απευθυνόμενος αποκλειστικά σε ομοίους του. Ακόμα και σήμερα, καθώς αναλύουμε εκείνη τη μοιραία μέρα στη Σύγκλητο, οι ιστορικοί προσπαθούν να ερμηνεύσουν πλήρως το ψυχολογικό βάθος της σκηνής και.. Γιατί τα τελευταία λόγια του Ιούλιου Καίσαρα ήταν στα Ελληνικά.
Η δημώδης λατινική έκφραση Et tu, Brute? που αποδίδεται στα Ελληνικά ως Και συ, τέκνον Βροῦτε; εμφανίζεται στην Πράξη 3, Σκηνή 1 του έργου του Ουίλιαμ Σαίξπηρ, Ιούλιος Καίσαρας,[1] όπου αποδίδεται στον Ιούλιο Καίσαρα, τη στιγμή της δολοφονίας του, στον φίλο του, Μάρκο Ιούνιο Βρούτο, όταν τον αναγνώρισε ως έναν από τους δολοφόνους του. Εμφανίζεται και σε προηγούμενα έργα, Ερρίκος ΣΤ΄, Μέρος 3 και ένα ακόμη παλαιότερο έργο, Caesar Interfectus, από τον Ρίτσαρντ Έντες.[2] Η φράση χρησιμοποιείται συχνά να δηλώσει απογοήτευση από προδοσία από έναν φίλο.
Δεν υπάρχουν στοιχεία ότι ο Καίσαρας είπε ποτέ αυτά τα λόγια.[3][4] Αν και τα τελευταία λόγια του Καίσαρα δεν είναι γνωστά με βεβαιότητα, ο Ρωμαίος ιστορικός Σουητώνιος, ενάμιση αιώνα μετά, ισχυρίζεται ότι ο Καίσαρας δεν είπε τίποτα καθώς πέθανε, όπως επίσης και ο Πλούταρχος, αλλά ο Σαίξπηρ το αναφέρει στο έργο του Ιούλιος Καίσαρας (1599). Ωστόσο, η φράση δεν επινοήθηκε από τον Σαίξπηρ γι’ αυτό το έργο, καθώς αναφέρονταν και σε προηγούμενα ελισαβετιανά έργα με το ίδιο θέμα. (Βικιπαίδεια