Εν αρχή(1837) ην Ε.Κ.ΠΑ. και Ε.Μ.Π.. Ακολούθησε(1925) το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιου Θεσσαλονίκης.
Ύστερα ενέκυψε καταιγίδα ιδρύσεων και ”αναβαθμίσεων”(ΚΑΤΕΕ σε ΤΕΙ, ΤΕΙ σε ΑΕΙ) και αισίως αριθμούμε σήμερα 25 κρατικά ΑΕΙ. Αν ανησυχείτε, επειδή ο αριθμός υπολείπεται του αριθμού(52) των νομών της χώρας, ηρεμήστε όλα έχουν ρυθμιστεί ”κατόπιν ενεργειών” των ”εκπροσώπων” του λαού.
Για παράδειγμα μπορεί το Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας να είναι ένα αλλά οι 7 σχολές και τα 22 τμήματά του είναι διασκορπισμένα σε 4 νομούς(Κοζάνης, Καστοριάς, Γρεβενών και Φλώρινας) και σε 5 πόλεις(Κοζάνη, Πτολεμαίδα, Καστοριά, Γρεβενά και Φλώρινα). Ακόμα πιο πλουραλιστικό το Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου έχει διανείμει τα ιμάτια(σχολές και τμήματα) του σε έξι νομούς(Αρκαδία, Λακωνία, Αργολίδα, Κορινθία, Αχαία και Μεσσηνία) και σε έξι πόλεις. Έτσι βοηθούσης και της -λίαν ”σοσιαλιστικής και προοδευτικής”- κατάργησης της βάσης του 10(από το ΠΑΣΟΚ) για την εισαγωγή, ”έβρεξε” ”Πτυχία, όπως ”χάντρες” σε ”ιθαγενείς”.”Πτυχία δίχως αντιστοίχηση στην αγορά εργασίας και συχνά, δίχως επιστημονική αξία.
Τελευταία μια άλλη ”λαγνεία” μας απειλεί. Η ”λαγνεία” για τα λεγόμενα ”Πρότυπα”. Πρόσφατο, πρωτοσέλιδο και πανηγυρικό, δημοσίευμα της Καθημερινής μας πληροφορεί: ”Νέο ρεκόρ στις αιτήσεις για Πρότυπα και Πειραματικά”. Το ρεπορτάζ συνοδεύεται από το κύριο άρθρο με τίτλο ”Το στοίχημα των Προτύπων” σύμφωνα με το οποίο τα Πρότυπα θα αποτελέσουν ”ζωντανά υποδείγματα που θα οδηγήσουν σε συνολική αναβάθμιση του συστήματος δημόσιας εκπαίδευσης”.
Πρόκειται για νέους μύθους, για νέα ”καθρεφτάκια για ιθαγενείς”. Για να μην υπάρξουν παρανοήσεις δεν αμφισβητώ το μεγάλο ενδιαφέρον των γονιών. Είναι και κατανοητό και λογικό. Ποιος γονιός δεν θα ήθελε το παιδί του να φοιτά σε σχολείο με επιλεγμένους συμμαθητές και μαθητές; Ποίος δεν θα ήθελε το παιδί του να μεταφέρεται στο σχολείο δωρεάν με λεωφορείο ή συγκοινωνία(ακόμα και με ταξί); Όμως το ερώτημα που προκύπτει είναι ποια είναι η ουσιώδης διαφορά ενός Προτύπου από ένα κοινό Δημόσιο Σχολείο; Το ”φιλέτο” έχει ουσιαστική διαφορά από τα υπόλοιπα μέρη αλλά ποια είναι η ουσία του φιλέτου; Υπάρχουν διαδικασίες και δυνατότητες να γίνουν όλα ”φιλέτο”;
Σε προηγούμενο κείμενο(Δίκτυο ”Δημόσιων” Ωνασείων σχολείων., 22/12/2025) ξεκαθάριζα ότι, ”ήμουν πάντα υπέρ των καθαρά Δημόσιων Πρότυπων Σχολείων” γιατί πίστευα ότι η Πολιτεία είχε υποχρέωση απέναντι σε έναν ”πολύ περιορισμένο αριθμό παιδιών με ικανότητες και διάθεση 20+”, δηλαδή σε παιδιά με ειδικές-ξεχωριστές ικανότητες να εξασφαλίσει ειδικές-ξεχωριστές συνθήκες εκπαίδευσης. Δεν ήταν κριτήριο η ζήτηση(ορολογία αγοράς) που οδηγούσε στην ανάγκη λειτουργίας προτύπων αλλά καθαρά εκπαιδευτικοί λόγοι. Ούτε φυσικά η διάθεση κάποιων, ιδιωτικών ιδρυμάτων,να πάρουν ένα μερίδιο από το ”φιλέτο” της εκπαίδευσης ”τσοντάροντας κάτι ψιλά”. Η ”λογική”, όμως”, που φαίνεται να προωθείται από τα δημοσιεύματα, είναι αγοραία. Δηλαδή ”λογική” ζήτησης και προσφοράς δίχως παιδαγωγικά και κοινωνικά κριτήρια. Γιατί δεν μπορεί να είναι το παιδαγωγικό κριτήριο ”οι καλύτεροι από αυτούς που το επιθυμούν” και, σε κάθε περίπτωση, ούτε κοινωνικό κριτήριο μπορεί να αποτελεί.
Αν υποθέσουμε ότι επικρατεί τελικά αυτή η ”λογική”, δηλαδή της ζήτησης και της ανταπόκρισης της πολιτείας σε αυτή, στο βαθμό που οι οικονομικές δυνατότητες το επιτρέπουν φυσικά, τότε ανοίγεται ένα νέο λαμπρό πεδίο ”πολιτικής” δράσης στο πλαίσιο της πρακτικής ”ό,τι θέλει ο λαός”. Αν, στο πεδίο της Τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, οδηγηθήκαμε από το Τολαθρεμπόριο της ελπίδας στην ακατάσχετη επέκταση της διασποράς της, σε βαθμό που η κατάσταση να θυμίζει το, επί Χούντας, σύνθημα του Ασλανίδη ”κάθε πόλη και γήπεδο κάθε χωριό και γυμναστήριο”, πως στον τομέα των Προτύπων δεν θα οδηγηθούμε, υποκύπτοντας στην ίδια ”πελατειακή” πρακτική, σε μια καταιγιστική πολιτική δημιουργίας ”προτύπων”; Αν το Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας, ανταποκρινόμενο στη ”ζήτηση”, δημιούργησε στους 4 νομούς 7 σχολές και 22 τμήματα, να μην ιδρυθεί, στην ίδια περιοχή, αντίστοιχο πλήθος ”Προτύπων”; Να μην δημιουργηθεί στα μεγάλα νησιά τουλάχιστον από ένα ”Πρότυπο”;
Αλλά, ακολουθώντας αυτή την ”λογική” στις ακραίες της απολήξεις, ας δούμε σε ποιο εκπαιδευτικό ”μοντέλο” μας οδηγεί. Αν, επειδή η ζήτηση το επιβάλει και η οικονομία το επιτρέπει, δημιουργήσουμε ”Πρότυπα” στα οποία θα φοιτούν οι ”αριστεύσαντες”(17,5-20) στις εξετάσεις, γιατί να μην δημιουργήσουμε και ”Σχεδόν Πρότυπα” στα οποία θα φοιτούν οι μαθητές του ”λίαν καλώς”(15-17,5) και ”Ημι- Πρότυπα” στα οποία θα φοιτούν οι μαθητές του ”καλώς”(12,5-15)αφήνοντας τον μαθητικό ”κατιμά” στα ”Κοινά” σχολεία; Θα μπορούσαμε μάλιστα σε αυτά τα τελευταία να λειτουργήσουμε ειδικές ενισχυτικές-παιδαγωγικές μονάδες ένταξης στα ”Πρότυπα”. Επίσης να καθιερώσουμε ετήσιες διαδικασίες-εξετάσεις με τις οποίες κάθε μαθητής θα μπορεί να ανέβει βαθμίδα σχολείου. Δημιουργώντας μια ”πρωτοπόρα και διαδραστική λειτουργική” σχέση ανάμεσα στις τέσσερις κατηγορίες σχολείων. Ταυτοχρόνως, μέσω της ανάπτυξης της φροντιστηριακής εκπαίδευσης, θα δοθεί και μια διέξοδος στο πρόβλημα της ανεργίας των εκπαιδευτικών.
Αν το μέλλον των παιδιών είναι πολύ σοβαρή υπόθεση για να αντιμετωπίζεται με ευφυολογήματα, τα τελευταία είναι αναπόφευκτα όταν ο θυμός από τους αέναους πειραματισμούς ”φουντώνει”. Δυστυχώς αυτοί, οι πειραματισμοί, συνεχίζονται, Καταστρέφοντας το ανθρώπινο κεφάλαιο, από Υπουργό σε Υπουργό 52 χρόνια μετά την Μεταπολίτευση. Οι συνεχείς πειραματισμοί και οι εξαγγελίες (Εθνικά Απολυτήριακλπ) την ώρα που δισεκατομμύρια Ευρωπαϊκά κονδύλια έχουν κατασπαταληθεί και λεηλατηθεί εξοργίζουν. Το μέλλον της νεολαίας είναι πολύ σοβαρή υπόθεση για να αφήνεται στην ”πελατειακή” διαχείριση – εκμετάλλευση κάθε ανεύθυνου επαγγελματία πολιτικάντη. Είναι πολύ σοβαρή υπόθεση για να υποκύπτει στους κανόνες λειτουργίας της ”Αγοράς”. Είναι υπόθεση των γονιών, όλης της κοινωνίας αλλά και των εκπαιδευτικών όλων των βαθμίδων που οφείλουν να υψώσουν την φωνή τους ενάντια σε πολιτικές λαϊκισμού και ”φθηνής” διαχείρισης της επικοινωνίας, των δημοσκοπήσεων καιεντέλει των ψηφοφόρων.
Αντώνης Αντωνάκος
20-02-2026