Ελλάδα παντού!
Η Μαύρη Θάλασσα, στα ανοικτά των ακτών της Βουλγαρίας, έχει αποφέρει μια από τις πιο εκπληκτικές αρχαιολογικές ανακαλύψεις στην ανθρώπινη ιστορία: ένα αρχαίο ελληνικό εμπορικό πλοίο 2.400 ετών που βρίσκεται άθικτο στον πυθμένα της θάλασσας!
Χρονολογούμενο περίπου στο 400 π.Χ., το πλοίο βρίσκεται σε βάθος άνω των 2.000 μέτρων, καθιστώντας το το παλαιότερο γνωστό άθικτο ναυάγιο που έχει ανακαλυφθεί ποτέ.
Η αξιοσημείωτη διατήρηση του σκάφους οφείλεται εξ ολοκλήρου στις μοναδικές ανοξικές συνθήκες της Μαύρης Θάλασσας, όπου το νερό κάτω από τα 150 μέτρα περίπου δεν περιέχει σχεδόν καθόλου οξυγόνο.
Χωρίς οξυγόνο, οι ξυλοφάγοι θαλάσσιοι οργανισμοί που συνήθως καταστρέφουν τα βυθισμένα πλοία δεν μπορούν να επιβιώσουν, αφήνοντας το ναυάγιο σε σχεδόν τέλεια κατάσταση
Το πλοίο έχει μήκος περίπου 23 μέτρα και διατηρεί μια εκπληκτική ποικιλία από πρωτότυπα χαρακτηριστικά, όπως το κατάρτι του που στέκεται ακόμα όρθιο, τα πηδάλια στην πρύμνη, τους πάγκους κωπηλασίας, ακόμη και τα σχοινιά.
Οι ιστορικοί είχαν δει προηγουμένως αγγεία αυτού του σχεδίου απεικονισμένα μόνο σε αρχαία ελληνική κεραμική
γεγονός που καθιστά την ανακάλυψη αυτή ακόμη πιο αξιοσημείωτη.
Το ναυάγιο έχει μια εντυπωσιακή ομοιότητα με το πλοίο που απεικονίζεται στο διάσημο Βάζο των Σειρήνων (δεύτερη φωτό), το οποίο φυλάσσεται στο Βρετανικό Μουσείο και χρονολογείται γύρω στο 480 π.Χ., το οποίο απεικονίζει τον ήρωα Οδυσσέα δεμένο στο κατάρτι του καθώς το πλοίο του περνάει δίπλα από τις Σειρήνες.
Ο καθηγητής Τζον Άνταμς, ερευνητής του έργου, δήλωσε ότι το εύρημα θα αλλάξει ριζικά την κατανόηση της ναυπηγικής και της ναυτιλίας στον αρχαίο κόσμο.
Η ανακάλυψη έγινε στο πλαίσιο του Προγράμματος Θαλάσσιας Αρχαιολογίας της Μαύρης Θάλασσας, μιας τριετούς διεθνούς επιστημονικής αποστολής που επικεντρώνεται κυρίως στη μελέτη των αλλαγών της στάθμης της θάλασσας από την τελευταία Εποχή των Παγετώνων.
Χρησιμοποιώντας τηλεχειριζόμενα οχήματα εξοπλισμένα με κάμερες υψηλής ανάλυσης και τεχνολογία σάρωσης με λέιζερ, η ομάδα εξέτασε περισσότερα από 2.000 τετραγωνικά χιλιόμετρα βυθού.
Αυτή η έρευνα αποκάλυψε συνολικά πάνω από 60 ναυάγια, που καλύπτουν περίπου 2.500 χρόνια ναυτικής ιστορίας, συμπεριλαμβανομένων ρωμαϊκών εμπορικών πλοίων που εξακολουθούσαν να μεταφέρουν αμφορείς και ενός οθωμανικού πολεμικού πλοίου.
Ένα μικρό δείγμα ξυλείας αφαιρέθηκε προσεκτικά από το ελληνικό πλοίο για χρονολόγηση με ραδιενεργό άνθρακα, ώστε να επιβεβαιωθεί η ηλικία του, αλλά το ίδιο το ναυάγιο έχει αφεθεί εντελώς ανέπαφο στον πυθμένα της θάλασσας.
Η απόφαση να αφεθεί το πλοίο στη θέση του αντικατοπτρίζει τη δέσμευση για υπεύθυνη αρχαιολογία
και διασφαλίζει ότι οι μελλοντικές γενιές, με δυνητικά ακόμη πιο προηγμένη τεχνολογία, θα είναι σε θέση να το μελετήσουν περαιτέρω.
Η ανακάλυψη αυτού του ελληνικού εμπορικού πλοίου ηλικίας 2.400 ετών έχει βαθιές επιπτώσεις στους τομείς της αρχαιολογίας, της ναυτικής ιστορίας και της ευρύτερης κατανόησής μας για τον αρχαίο κόσμο. Παρέχει την πρώτη ευκαιρία στους ερευνητές να εξετάσουν φυσικά ένα πλοίο αυτού του τύπου σε τρεις διαστάσεις, αντί να βασίζονται αποκλειστικά σε καλλιτεχνικές απεικονίσεις από κεραμικά και αγγεία, κάτι που θα επιτρέψει στους μελετητές να δοκιμάσουν και να αναθεωρήσουν μακροχρόνιες θεωρίες σχετικά με τις αρχαίες ελληνικές τεχνικές ναυπηγικής, τις μεθόδους κατασκευής και τις ναυτικές δυνατότητες. Η χρήση τηλεχειριζόμενων οχημάτων και τεχνολογίας σάρωσης με λέιζερ σηματοδοτεί επίσης μια νέα εποχή στην αρχαιολογία βαθέων υδάτων, στην οποία προηγμένα εργαλεία επιτρέπουν στους ερευνητές να τεκμηριώνουν και να μελετούν ναυάγια σε ακραία βάθη χωρίς να προκαλούν ζημιές, θέτοντας ένα προηγούμενο για τον τρόπο με τον οποίο θα προσεγγίζονται και θα διατηρούνται οι μελλοντικές υποβρύχιες ανακαλύψεις.