Ραγδαίες εξελίξεις στη Μέση Ανατολή πυροδοτεί η απόφαση του Ντόναλντ Τραμπ να προχωρήσει σε αποκλεισμό των ιρανικών λιμανιών
και ουσιαστικά να «κλείσει» τα στρατηγικής σημασίας Στενά του Ορμουζ, σε μια κίνηση που απειλεί να τινάξει στον αέρα κάθε διπλωματική προσπάθεια.
Μιλώντας από τη στρατιωτική βάση Joint Base Andrews, ο Αμερικανός πρόεδρος εμφανίστηκε αμετακίνητος: «Δεν με νοιάζει αν επιστρέψουν ή όχι στις συνομιλίες», δήλωσε, στέλνοντας σαφές μήνυμα προς την Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν ότι η Ουάσιγκτον επιλέγει πλέον τη στρατηγική πίεσης αντί της διαπραγμάτευσης.
Σύμφωνα με διεθνή ειδησεογραφικά πρακτορεία όπως το Reuters και το Associated Press, οι ΗΠΑ ξεκίνησαν από χθες το απόγευμα την επιβολή ναυτικού αποκλεισμού σε όλα τα πλοία που κατευθύνονται προς ή από ιρανικά λιμάνια. Η επιχείρηση επεκτείνεται στον Περσικό Κόλπο και τον Κόλπο του Ομάν, με στόχο τον πλήρη έλεγχο της θαλάσσιας κυκλοφορίας.
Αν και η Ουάσιγκτον διαβεβαιώνει ότι η διέλευση τρίτων πλοίων θα συνεχιστεί, η πραγματικότητα είναι ότι τα Στενά του Ορμούζ – από όπου διέρχεται περίπου το 20% του παγκόσμιου πετρελαίου – βρίσκονται πλέον στο επίκεντρο μιας εξαιρετικά επικίνδυνης αντιπαράθεσης.
Άλμα στις τιμές πετρελαίου – φόβοι για παγκόσμια κρίση
Η αντίδραση των αγορών ήταν άμεση: οι τιμές του πετρελαίου εκτινάχθηκαν κατά περίπου 8% στις ασιατικές αγορές, ξεπερνώντας εκ νέου τα 100 δολάρια το βαρέλι. Αναλυτές διεθνών μέσων προειδοποιούν ότι μια παρατεταμένη κρίση στα Στενά θα μπορούσε να προκαλέσει σοβαρές αναταράξεις στην παγκόσμια οικονομία, με επιπτώσεις σε ενέργεια, μεταφορές και πληθωρισμό.
Το αδιέξοδο ήρθε μετά από πολύωρες συνομιλίες στην Ισλαμαμπάντ, όπου – σύμφωνα με διεθνείς πηγές – οι δύο πλευρές έφτασαν «πολύ κοντά» σε συμφωνία. Ωστόσο, οι ΗΠΑ επέμειναν σε πλήρη εγκατάλειψη κάθε πυρηνικής φιλοδοξίας από το Ιράν, όρο που η Τεχεράνη απέρριψε.
Ο Ιρανός ΥΠΕΞ Αμπάς Αραγτσί κατηγόρησε την Ουάσιγκτον για«μαξιμαλιστικές απαιτήσεις», ενώ η ιρανική πλευρά κάνει λόγο για κλίμα δυσπιστίας που δεν επέτρεψε συμφωνία.
Η κατάσταση κλιμακώνεται επικίνδυνα, με τους Φρουρούς της Επανάστασης να δηλώνουν ότι έχουν «πλήρη έλεγχο» της ναυσιπλοίας στο στενό και να απειλούν με αντίποινα
Παράλληλα, πληροφορίες από διεθνή μέσα αναφέρουν ότι δεξαμενόπλοια αλλάζουν πορεία, ενώ εκατοντάδες πλοία παραμένουν εγκλωβισμένα.
Από την πλευρά του Ιράν, ο πρόεδρος του κοινοβουλίου Μοχαμάντ Μπαγέρ Γαλιμπάφ ξεκαθάρισε ότι η χώρα «δεν θα υποχωρήσει μπροστά σε καμία απειλή», ανεβάζοντας περαιτέρω τους τόνους.
Την ίδια ώρα, οι συγκρούσεις συνεχίζονται στον Λίβανο, με νέουςβομβαρδισμούς και θύματα, ενώ ο πρωθυπουργός του Ισραήλ Μπενιαμίν Νετανιάχου δηλώνει ότι «ο πόλεμος συνεχίζεται», παρά τις όποιες συμφωνίες κατάπαυσης πυρός.
Διεθνείς αναλυτές επισημαίνουν ότι ένας πλήρης ναυτικός αποκλεισμόςδύσκολα θα οδηγήσει το Ιράν σε υποχώρηση, αλλά αντίθετα ενδέχεται να σκληρύνει τη στάση του. Παράλληλα, απαιτείται μακροχρόνια και μαζική στρατιωτική παρουσία για να διατηρηθεί, κάτι που αυξάνει τον κίνδυνο άμεσης σύγκρουσης.
Το μόνο βέβαιο είναι ότι η περιοχή βρίσκεται σε οριακό σημείο: με τη διπλωματία να υποχωρεί και τη στρατιωτική ισχύ να κυριαρχεί, ο κόσμος παρακολουθεί με ανησυχία μια κρίση που μπορεί να λάβει ανεξέλεγκτες διαστάσεις.