Ο Νίκος Φιλιππίδης έχει δίκιο: Ώρα να επιστρέψουμε στην παραγωγή, πριν «καταφέρουμε» και πεινάσουμε στην πιο εύφορη χώρα της υφηλίου…
Η ανάλυση του Νίκου Φιλιππίδη στην οικονομική σελίδα της Καθημερινής με τίτλο «Θα επιστρέψουμε στην παραγωγή;» είναι από τις πιο εύστοχες και επίκαιρες που έχουν δημοσιευτεί σε «συστημικά» ΜΜΕ. Σε λίγες στήλες καταφέρνει να συνοψίσει αυτό που πολλοί οικονομολόγοι και πολιτικοί αποφεύγουν να πουν ξεκάθαρα, Αποκαλύπτοντας ουσιαστικά ένα εθνικό έγκλημα: η Ελλάδα δεν μπορεί να ζει μ από data centers, υπηρεσίες και εισαγωγές. Πρέπει να ξαναγυρίσειστην παραγωγή, και συγκεκριμένα στην μεγάλης κλίμακας αγροτική παραγωγή.
Τι μας δίδαξαν οι τελευταίες 50 ημέρες
Ο Φιλιππίδης ξεκινά από την πρόσφατη «περιπέτεια» των τιμών της ενέργειας. Μέσα σε λίγες εβδομάδες είδαμε πόσο εύθραυστο είναι το σύστημα όταν βασίζεται σε αυτοματισμούς, εισαγωγές και γεωπολιτικές ισορροπίες. Πετρέλαιο και φυσικό αέριο μπορεί να έρθουν σε μεγάλες ποσότητες σε δέκα χρόνια, αλλά σήμερα οι τιμές ανεβοκατεβαίνουν με κάθε γεωπολιτική αναταραχή. Το ίδιο ισχύει και για τα τρόφιμα: κρέας, γαλακτοκομικά, φυτικά έλαια, αυγά, πατάτες. Όλα επηρεάζονται άμεσα από το κόστος ενέργειας.
Το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα που δίνει ο αρθρογράφος είναι η φετινή τιμή της ντομάτας για τον παραγωγό φυσικά. Αυτό δείχνει ότι ακόμα και όταν παράγουμε, το κάνουμε αποσπασματικά, χωρίς σχεδιασμό και χωρίς κλίμακα. Το αποτέλεσμα; Οι παραγωγοί χάνουν, οι καταναλωτές πληρώνουν πανάκριβα σε άλλες περιόδους και η χώρα εξαρτάται από εισαγωγές.
Data centers vs μεγάλης κλίμακας καλλιέργειες
Εδώ είναι το πιο δυνατό σημείο της ανάλυσης και εκεί που ο Φιλιππίδης βάζει το δάχτυλο ακριβώς στο πρόβλημα:
«Καλά τα data centers, αλλά μήπως να δημιουργήσουμε μια μεγάλη κλίμακα καλλιέργεια αγροτικών προϊόντων;»
Δεν είναι ειρωνεία. Είναι ερώτημα πολιτικής. Τα data centers είναι σίγουρα σημαντικά για να γεμίζουν τσέπες «επενδυτών» εύκολα και γρήγορα. Αλλά δεν μας ταίζουν, δεν μας ζεσταίνουν και δεν μας κάνουν λιγότερο εξαρτημένους από το εξωτερικό όταν κλείνουν τα «Στενά» ή ανεβαίνουν οι τιμές πετρελαίου. Αντίθετα, η μεγάλης κλίμακας καλλιέργεια (πατάτες, κηπευτικά, κτηνοτροφία) είναι αυτό που θα μας έδινε πραγματική ανθεκτικότητα.
Ο Φιλιππίδης δεν λέει να γυρίσουμε στον 19ο αιώνα. Λέει να κάνουμε αυτό που έκαναν επιτυχημένες χώρες: ιδιωτικός τομέας + κρατική στήριξη + κλίμακα. Στην Ελλάδα έχουμε το κλίμα, το έδαφος, την παράδοση και τους ανθρώπους. Αυτό που λείπει είναι η βούληση να δημιουργήσουμε μεγάλες, σύγχρονες, ανταγωνιστικές μονάδες αντί να ασχολούμαστε μόνο με τις τιμές του πετρελαίου και τις εισαγωγές.
Γιατί έχει δίκιο – και μάλιστα προφητικό
Ενεργειακή και επισιτιστική ασφάλεια: Σε έναν κόσμο με πολέμους, κλιματική κρίση και διαταραχές εφοδιαστικής αλυσίδας, η αυτονομία στην παραγωγή βασικών αγαθών δεν είναι πολυτέλεια. Είναι επιβίωση.
Ανάπτυξη με πολλαπλασιαστικό αποτέλεσμα: Μια μεγάλη αγροτική μονάδα δημιουργεί θέσεις εργασίας στην ύπαιθρο, ενισχύει την μεταποίηση, μειώνει το εμπορικό έλλειμμα και κρατάει χρήμα μέσα στη χώρα.
Ρεαλισμός: Ο ιδιωτικός τομέας είναι έτοιμος να επενδύσει, όπως λέει ο Φιλιππίδης. Το κράτος πρέπει να σταματήσει να βάζει εμπόδια και να αρχίσει να δημιουργεί τις προϋποθέσεις (γρήγορη αδειοδότηση, υποδομές, σταθερότητα τιμών).
Η Ελλάδα δεν μπορεί να στηριχθεί μόνο σε τουρισμό και data centers. Χρειάζεται παραγωγή. Πραγματική, ορατή, μετρήσιμη παραγωγή. Ο Νίκος Φιλιππίδης δεν λέει απλώς μια γνώμη. Διατυπώνει μια εθνική ανάγκη.
Είναι ώρα να τον ακούσουμε. Πριν η επόμενη κρίση ενέργειας ή τροφίμων μας βρει πάλι απροετοίμαστους.