Πριν από 205 χρόνια, ο Ναπολέων Βοναπάρτης πέθανε σε ένα μικροσκοπικό βρετανικό νησί-φυλακή στη μέση του Νότιου Ατλαντικού
Ήταν 51 ετών. Είχε κυβερνήσει τα περισσότερα μέρη της Ευρώπης. Και άλλαξε τον κόσμο τόσο ριζικά που ακόμη ζούμε μέσα στα συστήματα που έχτισε.
Ξεκινήστε με το προφανές. Ο Ναπολεόντειος Κώδικας. Τον παρήγγειλε το 1800, κάθισε προσωπικά στις συνεδρίες σύνταξης, διαφώνησε με τους δικηγόρους και τον ολοκλήρωσε σε τέσσερα χρόνια. Ισότητα ενώπιον του νόμου. Δικαιώματα ιδιοκτησίας. Θρησκευτική ελευθερία. Το τέλος των φεουδαρχικών προνομίων. Παραμένει ακόμη η βάση του αστικού δικαίου στη Γαλλία, το Βέλγιο, τις Κάτω Χώρες, την Ιταλία, την Ισπανία, την Πορτογαλία, τα περισσότερα μέρη της Λατινικής Αμερικής, το Κεμπέκ, τη Λουϊζιάνα, και τμήματα της Μέσης Ανατολής και της Αφρικής. Περίπου το ένα τρίτο του πλανήτη γράφει συμβόλαια χρησιμοποιώντας κανόνες που έγραψε ένας κοσσυγαίος πυροβολητής μεταξύ μαχών.
Πούλησε τη Λουϊζιάνα στον Τόμας Τζέφερσον το 1803 για 15 εκατομμύρια δολάρια
Περίπου τέσσερις σεντς το στρέμμα. Διπλασίασε το μέγεθος των Ηνωμένων Πολιτειών εν μια νυκτί. Χωρίς αυτή τη συμφωνία δεν υπάρχει Σεντ Λούις, δεν υπάρχει Νέα Ορλεάνη ως αμερικανική πόλη, δεν υπάρχει Λιούις και Κλαρκ, δεν υπάρχει Πεπρωμένο των ΗΠΑ. Ο αμερικανικός αιώνας ξεκινά με τον Ναπολέοντα να χρειάζεται μετρητά για έναν πόλεμο.
Εισέβαλε στην Αίγυπτο το 1798 με έναν στρατό και, παράξενα, 167 επιστήμονες, μαθηματικούς και καλλιτέχνες. Βρήκαν την Πέτρα του Ροζέτα. Αυτή η μοναδική πλάκα είναι ο λόγος που μπορούμε καθόλου να διαβάζουμε ιερογλυφικά. Η αιγυπτιολογία ως πεδίο υπάρχει επειδή ο Ναπολέων έφερε μελετητές σε έναν πόλεμο.
Χτίστηκε την Τράπεζα της Γαλλίας, η οποία ακόμη διευθύνει την νομισματική πολιτική της Γαλλίας. Δημιούργησε το σύστημα λυκείων που ακόμη εκπαιδεύει Γάλλους εφήβους. Άπλωσε το μετρικό σύστημα σε ολόκληρη την Ευρώπη με το σπαθί μέχρι να κολλήσει. Ελευθέρωσε τους Εβραίους σε κάθε έδαφος που κατέκτησε, γκρεμίζοντας τείχη γκέτο στη Ρώμη, τη Βενετία, το Φρανκφούρτη. Κατάργησε τη δουλοπαροικία στην Πολωνία. Τυποποίησε δίκτυα δρόμων, μητρώα πολιτών και φορολογικούς κώδικες από τους οποίους ακόμη λειτουργούν οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις.
Και μετά υπάρχει η στρατιωτική του δράση. Πάλεψε σε περίπου 60 μεγάλες μάχες και κέρδισε τις περισσότερες. Το Αουστερλίτς, το 1805, εναντίον των συνδυασμένων Ρωσικών και Αυστριακών αυτοκρατοριών, διδάσκεται ακόμη στη Δυτική Πάλη ως μία από τις πιο κοντινές περιπτώσεις τακτικά τέλειας μάχης που διεξήχθη ποτέ. Ήταν σε μειονεκτική θέση αριθμητικά, παγίδευσε τον εχθρό σε έδαφος που είχε προεπιλέξει, και τους διέλυσε σε ένα μόνο απόγευμα. Τρεις αυτοκράτορες βρέθηκαν στο πεδίο εκείνο το πρωί. Μόνο ένας έφυγε από αυτό με τους δικούς του όρους.
Κοιμόταν τέσσερις ώρες τη νύχτα.
Διάβαζε συνέχεια, υπαγορεύοντας επιστολές σε τέσσερις γραμματείς ταυτόχρονα, και προσωπικά εγκρίνοντας τα πάντα, από προδιαγραφές αρβυλών ιππικού μέχρι τον χάρτη θέσεων στο Κομεντί-Φρανσέζ. Ο Ουέλλινγκτον, ο άνδρας που τελικά τον νίκησε στο Βατερλό, ρωτήθηκε δεκαετίες αργότερα ποιος ήταν ο μεγαλύτερος στρατηγός στην ιστορία. Απάντησε χωρίς δισταγμό. «Σε αυτή την εποχή, σε προηγούμενες εποχές, σε οποιαδήποτε εποχή, ο Ναπολέων.»
Χάθηκε, στο τέλος, επειδή δεν μπορούσε να σταματήσει. Η Ρωσία το 1812 κατάπιε ολόκληρο τον στρατό του. Εξακόσιες χιλιάδες άνδρες μπήκαν. Ίσως το ένα δέκατο επέστρεψε. Παραίτησε το 1814, δραπέτευσε από την Έλβα, κυβέρνησε ξανά τη Γαλλία για 100 ημέρες, και έχασε τα πάντα οριστικά σε ένα χωράφι σιταριού στο Βέλγιο τον Ιούνιο του 1815.
Οι Βρετανοί τον έστειλαν στη Σεντ Ελένα, μια ηφαιστειακή κουκκίδα 1.200 μίλια από την ακτή της Αφρικής, και περίμεναν. Πέρασε έξι χρόνια εκεί υπαγορεύοντας τα απομνημονεύματά του, κηπουρική, παραπονούμενος για την υγρασία, και αθόρυβα ξαναγράφοντας τον δικό του θρύλο τόσο αποτελεσματικά που η Ευρώπη πέρασε τον επόμενο αιώνα να διαφωνεί γι’ αυτόν.
Πέθανε στις 5 Μαίου 1821, κατά τη διάρκεια μιας καταιγίδας τόσο βίαιης που ξερίζωσε τη σαλιγιά κάτω από την οποία του άρεσε να διαβάζει. Οι τελευταίες του λέξεις ξεθώριασαν σε πυρετό. Γαλλία. Ο στρατός. Ζοζεφίνα.
Δεκαεννέα χρόνια αργότερα η Γαλλία τον έφερε σπίτι. Δύο εκατομμύρια άνθρωποι στάθηκαν στο χιόνι για να δουν το φέρετρο να περνά.
Ήταν τύραννος. Ήταν μεταρρυθμιστής. Ξεκίνησε πολέμους που σκότωσαν κάπου μεταξύ τριών και έξι εκατομμυρίων ανθρώπων.
Έγραψε επίσης το εγχειρίδιο κανόνων υπό τα οποία ζει ακόμη το ένα τρίτο της ανθρωπότητας.
Οι περισσότεροι που προσπαθούν να κατακτήσουν τον κόσμο ξεχνιούνται μέσα σε μια γενιά. Ο Ναπολέων είναι νεκρός εδώ και 205 χρόνια και ακόμη διαφωνούμε γι’ αυτόν επειδή ακόμη χρησιμοποιούμε τα έπιπλά του.
