Καμία οριζόντια απαγόρευση κυκλοφορίας ή επισκευής παλαιών δεν εξετάζεται αυτή τη στιγμή σε ευρωπαϊκό επίπεδο
Ωστόσο, οι συζητήσεις στις Βρυξέλλες δείχνουν πως το πλαίσιο για τα γερασμένα οχήματα αναμένεται να αλλάξει σημαντικά τα επόμενα χρόνια, με αυστηρότερους ελέγχους, νέα περιβαλλοντικά κριτήρια και πιθανές κυκλοφοριακές απαγορεύσεις σε μεγάλες πόλεις.
Το βασικό σενάριο που βρίσκεται στο τραπέζι αφορά τη μετάβαση από το σημερινό μοντέλο του απλού τεχνικού ελέγχου σε ένα πιο αυστηρό σύστημα αξιολόγησης που θα εξετάζει αναλυτικά τις εκπομπές ρύπων, την πραγματική μηχανική κατάσταση και τα επίπεδα ασφάλειας κάθε οχήματος.
Σύμφωνα με όσα συζητούνται σε ευρωπαϊκό επίπεδο, τα παλαιότερα οχήματα ενδέχεται να υποβάλλονται σε συχνότερους τεχνικούς ελέγχους, ειδικά αν εμφανίζουν υψηλές εκπομπές ρύπων ή ελλείψεις σε βασικά συστήματα ασφαλείας.
Παράλληλα, εξετάζεται η επέκταση των ζωνών χαμηλών εκπομπών (LEZ) σε περισσότερες ευρωπαϊκές πόλεις, με περιορισμούς για παλιά πετρελαιοκίνητα και βενζινοκίνητα οχήματα που δεν διαθέτουν σύγχρονα φίλτρα ρύπων.
Η συζήτηση αφορά άμεσα και την Ελλάδα, καθώς ο μέσος όρος ηλικίας των οχημάτων στη χώρα φτάνει πλέον τα 17,5 χρόνια — από τους υψηλότερους στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Μεγάλο μέρος των περίπου 5,5 εκατομμυρίων ΙΧ που κυκλοφορούν έχει κατασκευαστεί πριν από το 2010 και δεν πληροί τα σύγχρονα ευρωπαϊκά πρότυπα εκπομπών και ασφάλειας.
Πολλά από αυτά τα οχήματα στερούνται σύγχρονων συστημάτων όπως ESP, εξελιγμένα ABS και επιπλέον αερόσακους, ενώ παράλληλα επιβαρύνουν σημαντικά την ατμοσφαιρική ρύπανση, ιδιαίτερα σε μεγάλα αστικά κέντρα όπως η Αθήνα, η Θεσσαλονίκη και η Πάτρα.
Τι εξετάζει η ελληνική κυβέρνηση
Σε επίπεδο κυβέρνησης και Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών, δεν υπάρχει ακόμη συγκεκριμένο νομοθετικό σχέδιο.
Ωστόσο, εξετάζονται τρεις βασικές κατευθύνσεις:
- αυστηροποίηση των ελέγχων στα ΚΤΕΟ,
- επαναφορά προγραμμάτων απόσυρσης με οικονομικά κίνητρα,
- και πιθανοί περιορισμοί κυκλοφορίας παλαιών ρυπογόνων οχημάτων σε αστικά κέντρα.
Σύμφωνα με πληροφορίες, στο τραπέζι βρίσκεται και η αναβάθμιση του υφιστάμενου Δακτυλίου στην Αθήνα με πιο αυστηρά περιβαλλοντικά κριτήρια.
Η κοινωνική διάσταση του προβλήματος
Παράλληλα, οι αρμόδιοι γνωρίζουν πως ένα μεγάλο μέρος των ιδιοκτητών παλαιών αυτοκινήτων δεν έχει οικονομική δυνατότητα αντικατάστασης του οχήματός του.
Ειδικά στην επαρχία, το αυτοκίνητο αποτελεί συχνά βασικό μέσο μετακίνησης και εργασίας, γεγονός που καθιστά δύσκολη οποιαδήποτε απότομη εφαρμογή περιοριστικών μέτρων.
Για τον λόγο αυτό, οι ευρωπαϊκές κατευθύνσεις μιλούν περισσότερο για σταδιακή μετάβαση και λιγότερο για αιφνιδιαστικές απαγορεύσεις.
Το βασικό συμπέρασμα είναι πως δεν υπάρχει λόγος πανικού για τους κατόχους παλαιών οχημάτων, ωστόσο οι αλλαγές φαίνεται πως έρχονται σταδιακά.
Στο μέλλον, η δυνατότητα κυκλοφορίας ενός παλιού αυτοκινήτου θα εξαρτάται ολοένα περισσότερο από την πραγματική του κατάσταση, τις εκπομπές ρύπων και το επίπεδο ασφάλειας που προσφέρει και όχι μόνο από το αν περνά έναν τυπικό τεχνικό έλεγχο.