Βία και Ναρκωτικά στα Σχολεία: Αν Δεν Μετρήσεις το Πρόβλημα, Δεν το Λύνεις
Γράφει ο Ιάκωβος Ποθητός
“Μηδενική ανοχή”. “Νέα μέτρα”. “Αυστηρό πλαίσιο”.
Κάθε φορά που ένα παιδί πέφτει θύμα bullying ή εντοπίζεται διακίνηση έξω από σχολείο, ακούμε τα ίδια. Και κάθε φορά, το ερώτημα μένει αναπάντητο: Πόσο μεγάλο είναι τελικά το πρόβλημα;
Πρότεινα στο Υπουργείο Παιδείας το αυτονόητο: πανελλαδική, επιστημονική έρευνα από εξειδικευμένους ψυχολόγους, κοινωνιολόγους και εγκληματολόγους. Να μάθουμε πόση βία υπάρχει, πού, σε ποιες ηλικίες. Πόσα παιδιά κάνουν χρήση ουσιών. Γιατί ξεκινάει.
Η απάντηση; “Κοστίζει”.
Αυτή η μία λέξη εξηγεί γιατί η “μηδενική ανοχή” έχει καταντήσει κενό σύνθημα. Γιατί δεν μπορείς να πολεμήσεις κάτι που αρνείσαι να μετρήσεις.
Στην ιατρική δεν δίνεις αντιβίωση χωρίς εξετάσεις. Στην εκπαίδευση βγάζουμε εγκυκλίους χωρίς διάγνωση. Βάζουμε κάμερες χωρίς να ξέρουμε αν το πρόβλημα είναι στις τουαλέτες, στην αυλή ή στο Instagram. Στέλνουμε ψυχολόγους χωρίς να ξέρουμε αν χρειάζονται 100 ή 1.000.
Τι θα έπρεπε να γίνει χθες:
Καταγραφή: Ανώνυμα ερωτηματολόγια σε 10.000 μαθητές Γυμνασίου-Λυκείου. Πόσοι έχουν χτυπηθεί; Πόσοι έχουν χτυπήσει; Πόσοι έχουν δει ναρκωτικά στο σχολείο; Σε ποια πόλη, σε ποια ηλικία.
Χαρτογράφηση: Το πρόβλημα είναι ίδιο στο Παγκράτι και στην Ορεστιάδα; Στα Γυμνάσια ή στα ΕΠΑΛ;
Αιτίες: Συνδέεται με ενδοοικογενειακή βία; Φτώχεια; Social media; Έλλειψη διεξόδων;
Προτάσεις: Όχι άλλες γενικές “δράσεις”. Στοχευμένα προγράμματα ανά σχολείο, ανά περιοχή, με μετρήσιμο στόχο: “Μείωση περιστατικών 30% σε 3 χρόνια”.
“Κοστίζει” πόσο; Μια σοβαρή έρευνα κοστίζει 500.000 ευρώ. Ξέρετε πόσο κοστίζει να ΜΗΝ την κάνεις; Ένα παιδί που μπλέκει με παραβατικότητα κοστίζει στο κράτος πάνω από 100.000 ευρώ σε δομές, δικαστήρια, επιδόματα. Ένα παιδί που αυτοκτονεί από bullying δεν κοστολογείται.
Το 2025 δώσαμε 800.000 ευρώ για καμπάνια “ενημέρωσης” στα σχολεία. Για να ενημερώσουμε για τι; Δεν ξέρουμε το πρόβλημα, αλλά κάνουμε καμπάνια.
Οι δημοσκοπήσεις λένε ότι “το 70% των γονέων ανησυχεί”. Οι δημοσκοπήσεις μετράνε φόβο. Δεν μετράνε πραγματικότητα. Και πολιτική με βάση τον φόβο φέρνει μόνο κάμερες και security.
Τα παιδιά δεν θέλουν άλλη εγκύκλιο. Θέλουν να τα ακούσουμε. Και για να τα ακούσεις, πρέπει πρώτα να τα μετρήσεις.
Αν το “κοστίζει” είναι η απάντηση, τότε να μας πουν πόσο κοστίζει η ντροπή κάθε φορά που θρηνούμε ένα θύμα.