Προκόπιος Παυλόπουλος: Κρίσιμα σύγχρονα διδάγματα που απορρέουν από την κλασική σοφία των Παλαίφατων Πολιτισμών Ελλάδας και Κίνας
Προκόπιος Παυλόπουλος: Κρίσιμα σύγχρονα διδάγματα που απορρέουν από την κλασική σοφία των Παλαίφατων Πολιτισμών Ελλάδας και Κίνας
Αθήνα, 10.6.2026
Κλείνοντας το 2ο Παγκόσμιο Συνέδριο Κλασικών Σπουδών, που συνδιοργάνωσαν η Ακαδημία Αθηνών και η Κινεζική Ακαδημία Κοινωνικών Επιστημών με θέμα “Dialoguebetween Ancient and Modern: Contemporary Inspirations from Classical Wisdom”, ο πρώην Πρόεδρος της Δημοκρατίας, Ακαδημαϊκός και Επίτιμος Καθηγητής της Νομικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών κ. Προκόπιος Παυλόπουλος επισήμανε, μεταξύ άλλων, και τα εξής:
«Ι. Κάτω από την στέγη του ιστορικού «Τεμένους των Μουσών» της Ακαδημίας Αθηνών,
του Ανώτατου Πνευματικού Ιδρύματος της Ελλάδας, συναντώνται σήμερα δύο πανάρχαιοι Πολιτισμοί. Πολιτισμοί οι οποίοι, από την φύση τους, γυρίζουν πίσω στο παρελθόν όχι για να δρέψουν δάφνες παλαίφατου μεγαλείου, αλλά για να αναζωογονούνται αδιαλείπτως από τις αρχέγονες ρίζες τους και να πορεύονται στο μέλλον με νέες δυνάμεις, προσθέτοντας ξανά και ξανά την ευεργετική συμβολή τους στην Ανθρωπότητα, και μάλιστα σε χαλεπούς καιρούς και δυστοπικέςσυγκυρίες. Και κάπως έτσι στην Ακαδημία Αθηνών Ελλάδα και Κίνα, Κίνα και Ελλάδα, ανοίγουν νέους δρόμους μέσα από τον Διάλογο των Πολιτισμών τους υπερασπιζόμενες, διαχρονικώς και με συνέπεια, αρχές σύμφυτες με την αξία του Ανθρώπου και την ελεύθερη ανάπτυξη της προσωπικότητάς τους, κατ’ εξοχήν δε τις αρχές της Ειρήνης, της Αλληλεγγύης, της Δικαιοσύνης και προεχόντως της Κοινωνικής Δικαιοσύνης. Αν θέλει κανείς να βεβαιώσει του λόγου το ασφαλές ως προς τις σκέψεις που προεκτέθηκαν δεν έχει παρά να εντρυφήσει π.χ. στον φιλοσοφικό στοχασμό των Πολιτισμών Ελλάδας και Κίνας, κατά κύριο λόγο με οδηγούς τον Αριστοτέλη και τον Κομφούκιο.
ΙΙ. Βεβαίως, και δίχως αμφιβολία, υπάρχει οφθαλμοφανής απόσταση ανάμεσα στον φιλοσοφικό στοχασμό του Αριστοτέλους
και εκείνο του Κομφούκιου. Ακόμη δε και εκεί όπου υπάρχει συνάφεια, όπως π.χ. στο πεδίο του Δικαίου και της Δικαιοσύνης, οι διαστάσεις της και το μέγεθός της πρέπει να ερευνώνται με την ενδεδειγμένηεπιστημονική μέθοδο, και οπωσδήποτε με βάση το σύνολο της φιλοσοφικής προσέγγισης καθενός εξ αυτών. Αυτό όμως, το οποίο η σύγκριση ανάμεσα στις θέσεις του Αριστοτέλους και του Κομφούκιου ως προς το Δίκαιο και την Δικαιοσύνη αναδεικνύει ανενδοιάστως, είναι το εξής: Τα θεμελιώδη αξιακάπροτάγματα αναφορικά με τον Άνθρωπο και τον προορισμό του, τα οποία συνδέονται με την τελείωσή του εντός του οικείου κοινωνικού συνόλου είναι, οιονείνομοτελειακώς, παρόντα σε κάθε πραγματικό και ακαταπαύστως ακμάζοντα Πολιτισμό -ήτοι Πολιτισμό που αναγκαίως έχει στο επίκεντρό του τον Άνθρωπο, αφού δίχως αυτόν δεν νοείται Πολιτισμός- όπως σίγουρα είναι, κατά την ιστορική τους διαδρομή και καταξίωση, ο Ελληνικός και ο Κινεζικός Πολιτισμός.
ΙΙΙ. Ας μην ξεχνάμε ότι καθένας τους αποτελεί θεμελιώδη αντηρίδα για τον εν γένει Πολιτισμό ανεξάρτητα από το μέρος του εκείνο στο οποίο εντάσσονται,
κατ’ ακρίβεια δε ο Ελληνικός Πολιτισμός στον Δυτικό και στον Ευρωπαϊκό Πολιτισμό και ο Κινεζικός Πολιτισμός στον Πολιτισμό της Άπω Ανατολής και όχι μόνο. Εξ αυτού και μόνο μπορεί να συναχθεί ότι εκείνα τα φιλοσοφικά τους ρεύματα που συναντώνται γονιμοποιούν, και μάλιστα με άκρως εμφατικό τρόπο, τον μεγάλο ποταμό του Παγκόσμιου Πολιτισμού. Ένα τέτοιο συμπέρασμα αποκτά -και κατά την σύγκριση των φιλοσοφικών στοχασμών του Αριστοτέλους και του Κομφούκιου-τόσο μεγαλύτερη σημασία στην εποχή μας, όσο κορυφαίες αρχές των Πολιτισμών μας και, εν τέλει, αυτού τούτου του Παγκόσμιου Πολιτισμού, όπως εκείνες του Δικαίου και της Δικαιοσύνης, χειμάζονται δεινώς, ιδίως κατά την επώδυνη και σκοτεινή για το μέλλον συγκυρία των τελευταίων δεκαετιών. Πράγμα που σημαίνει ότι ο αγώνας για την υπεράσπισή τους είναι -ορθότερα δε πρέπει να είναι- κοινός και ανυποχώρητος υπέρ του Ανθρώπου, της Δημοκρατίας, της Δικαιοσύνης και πρωτίστως της Κοινωνικής Δικαιοσύνης. Ένας αγώνας τον οποίο μπορεί να διευκολύνει τα μέγιστα ένας ειλικρινής, ουσιαστικός και ισότιμος Διάλογος μεταξύ των Πολιτισμών.»
ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΤΗΣ ΕΝΤΑΥΘΑ ΕΦΗΜΕΡΙ
ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΤΗΣ ΕΝΤΑΥΘΑ ΕΦΗΜΕΡΙΔΟΣ ΔΕΙΓΜΑ ΓΡΑΦΗΣ ΤΟΥ Φ.Π. ΜΕ DNA ΕΛΛΗΝΙΚΟ !.. Το μικρο αυτο Ιστορημα μου κοσμει τη Νεοελληνικη Βιβλιοθηκη του Πανεπιστημιου της Οξφορδης εισαχθεν το ετος 2000 σ’ αυτην . .
Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ
Ενα πολυ σοβαρο θεμα ειναι διατηρηση της Ελληνικης Γλωσσας καθως και διαδοση της από τους απόδημους Ελληνες . Με θλίβει βαθύτατα το γεγονός , ότι μερικοί Ελληνες γονείς δεν διδάσκουν στα τέκνα τους την ελληνική γλώσσα . Είμαι υποχρεωμένος ν ’ αναφερθώ σ’ αυτό το θέμα γνωρίζοντας ότι ίσως πικράνω μερικούς , αλλά το ζήτημα αυτό είναι πολύ σοβαρό για την ύπαρξη και τη διατήρηση του Ελληνισμού.
Κι’ αυτό διότι οι λαοί που παραιτούνται από τη διατήρηση της εθνικής τους Γλώσσας και της εθνικής τους συνείδησης , παραιτούνται ταυτοχρόνως και από την εθνική τους υπόσταση. Η αποσύνθεσή τους είναι αναπόφευκτη, διότι η εθνική γλώσσα και η εθνική συνείδηση , είναι οι δυνάμεις που σιγουρεύουν την υπόσταση των εθνών.
Αλλά πως να εννοήσουμε την ύπαρξη ελληνικής εθνικής συνείδησης από τους Ελληνες γονείς , οι οποίοι διδάσκουν στα τέκνα τους άλλες γλώσσες εκτός της ελληνικής ; Ευτυχώς το ολέθριο αυτό κακό για την ύπαρξη του Ελληνισμού, παρατηρείται σε μικρό ποσοστό και γεμίζουμε από εθνική υπερηφάνεια και χαρά , όταν ακούμε Ελληνόπουλα που εγεννήθησαν στην αλλοδαπή , να ομιλούν θαυμάσια την ελληνική γλώσσα . Αισθανόμαστε δε την υποχρέωση να συγχαρούμε τους Ελληνεςς γονείς τους . «Εστέ πάντα άξιοι». Επίσης οι πρισσότεροι από αυτούς τους γονείς δεν είναι μεγαλόσχημοι , αλλά απλοί άνθρωποι του λαού, οι οποίοι δεν κατέχουν τίτλους και αξιώματα , αλλά σαν Ελληνες αισθάνονται την εθνική τους υποχρέωση γι’ αυτό.
Το πόσο σημαντικό είναι αυτο για να διατηρηθεί η ελληνική γλώσσα , καθώς και η ελληνορθόδοξη πίστη, αποδεικνύεται από το γεγονός ότι η «Παλαιά Διαθήκη» μεταφράσθηκε από την «αραμαϊκή» που ήταν η γλώσα που μιλούσεν ο Ιησούς Χριστός, στην «ελληνική» γλώσσα , διακόσια χρόνια πριν από τη γέννηση του . Εν συνεχεία η «Καινή Διαθήκη», γράφτηκε από την αρχή στην ελληνική γλώσσα. Κι’ αυτο + διότι μόνο με αυτή θα διαδίδονταν η νέα του Χριστού θρησκεία στον ελληνομαθή τότε κόσμο.
Ο μεγάλος μας ιστορικός “Κωνσταντίνος Παπαρρηγόπουλος” , στο βιβλίο του : «Τα Διδακτικώτερα Πορίσματα της Ιστορίας του Ελληνικού Εθνους» , αναφέρει τα κατωτέρω για τη σωστή ερμηνεία και τη διάδοση της διδασκαλίας του Θεανθρώπου :
«Το Ευαγγέλιον έχρηζεν ου μόνο κηρύγματος , αλλά και ερμηνείας . Εχρηζεν γλώσσης επιτηδείας ίνα εξηγήση και αναπτύξη τας υψηλάς αληθείας και εννοίας του νέου θρησκεύματος. Γλώσσης τελειωτάτης , τεχνικωτάτης, φιλολογικωτάτης , ης άνευ, δεν εννοεί τις πως ήθελε κατορθωθεί η τοσούτον θαυμασία αυτού επικράτησις , ώστε η διάδοσις του Ελληνισμού, {εννοεί από τον Μέγα Αλέξανδρο} δεν παρεσκεύασε μόνον εις το νέον θρήσκευμα την απαραίτητον προς επιτυχίαν αυτού ενότητα γλώσσης, αλλά παρέσχεν αυτώ και το τελειότατον των γλωσσικών οργάνων , αφ’ όσα ποτέ ο Θεός εδωρήσατο εις τον άνθρωπον».
Η ελληνική γλώσσα από τον 13ο π.Χ. αιώνα -παρά τις τοπικές διαλέκτους- είναι ενιαία και όλοι οι Ελληνες γράφουν και διαβάζουν με το ίδιο αλφάβητο. Η δε εθνική μας ταυτότητα διεσώθη από τις δραματικές περιπέτειες της πανάρχαιης ζωής της φυλής μας , χάρη στην Κιβωτό της Ελληνοχριστιανικής Παιδείας . Σ’ αυτή την κιβωτό ζουν σήμερα οι Πατριάρχες της ανθρώπινης διανόησης . Ο Σωκράτης , και ο Πλάτων, ο Αριστοτέλης , ο Ομηρος , ο Ηρόδοτος , ο Θουκυδίδης , ο Πλούταρχος, κ.λ.π. Η Ιερή Καινή Διαθήκη , ο Διγενής Ακρίτας , ο Σολωμός , ο Παλαμάς , ο Κοραής , ο Παπαδιαμάντης , ο Σεφέρης , ο Ελύτης κ.λ.π. λόγιοι που φρουρούν την ευγενέστερη και ακριβέστερη γλώσσα του κόσμου .
Ο Εθνικός μας ποιητής «Διονύσιος Σολωμός» , έχει διακηρύξει και τα εξής : «Κλείσε στην ψυχή σου την Ελλάδα , και θα αισθανθείς μέσα σου να λαχταρίζει κάθε είδους μεγαλείο». Παρ’ όλες δε τις αλχημείες της … «εχπαιδευτικής μεταρρύθμισης» είναι γλώσσα υπεροχής , ανώτερη και ρωμαλέα, ευγενική , εύπλαστη , πλούσια και εκφράζει πλήρως τα διανοήματα της ανθρώπινης σκέψης . Αυτή είναι η ελληνική γλώσσα που θαυμάζουν όλα τα έθνη , και που έχουν πάρει τόσες πολλές λέξεις από αυτήν.
Ολοι οι εχθροί της Ελλάδας ορατοί και αόρατοι , που η επιδίωξή τους ήταν και είναι ο αφανισμός της , δεν κατόρθωσαν επί τόσους αιώνες να φέρουν σε πέρας τα σχέδιά τους χάρη στην αθάνατη ελληνική γλώσσα. Σήμερα περισσότερο από άλλοτε προσπαθούν να εξουδετερώσουν αυτή τη γλώσσα , διότι αυτή είναι το μεγάλο τους εμπόδιο, που αν το εξουδετερώσουν θα είναι πλέον ελεύθερος ο δρόμος για τον αφανισμό της Ελλάδος . Για να αντιληφθούμε καλύτερα τη σημασία που έχει η εξουδετέρωση της γλώσσας , αλλά επίσης της ιστορίας και της θρησκείας μας , για την επιτυχία των σχεδίων των εχθρών της Ελλάδας , παραθέτω κατωτέρω ένα απόσπασμα από μια ομιλία του «Χένρι Κίσινγκερ», σε κάποια συγκέντρωση προσωπικοτήτων – αυτές που ρυθμίζουν τις τύχες των μικρών κρατών- τον Σεπτέμβριο του 1994 σχετικώς με την τύχη της Ελλάδας :
«Ο ελληνικός λαός είναι δυσκολοκυβέρνητος και γι’ αυτό θα πρέπει να τον πλήξουμε βαθιά στις πολιτιστικές του ρίζες . Εννοώ να πλήξουμε τη γλώσσα του , τη θρησκεία του και τα πνευματικά του έργα, ώστε να εξουδετερώσουμε κάθε δυνατότητά του ν’ αναπτυχθεί και να επικρατήσει , για να μη μας παρενοχλεί …».
Δυστυχώς ομως η ελληνική γλώσσα , η ορθοδοξία και η ελληνική ιστορία, βάλλονται και εκ των ένδον. Κάποιοι καιροσκόποι πολιτικοί , κατευθυνόμενοι από ξένα κέντρα , παραμορφώνουν αυτή τη γλώσσα των γλωσσών και αλλοιώνουν την τριών και πλέον χιλιάδων ετών ιστορία της . Επιπροσθέτως αποδυναμώνουν την Ελληνορθόδοξη Πίστη και την Ιερή μας Εκκλησία, και συμπορεύονται με τους εχθρούς της Ελλάδας ως προς τις εθνικές επιδιώξεις .
Αποπροσανατολίζουν τον λαό από τα ήθη και τα έθιμά του και επιχειρούν να διαλύσουν τα ελληνικά νιάτα , που είναι η μεγάλη ελπίδα του έθνους μας και έτσι ανοίγουν το δρόμο στους εχθρούς της φυλής μας , για να πραγματοποιήσουν ότι δεν κατάφεραν μέχρι σήμερα.
Δεν πρέπει όμως να ξεχνούν τα μίσθαρνα αυτά όργανα των εχθρών της Ελλάδας, καθώς και οι καιροσκόποι πολιτικοί με τους φουσκωμένους λογαριασμούς στις ελβετικές τράπεζες , ότι η συντριπτική πλειοψηφία των Νεολλήνων είναι απόγονοι των Αρχαίων Ελλήνων και ομιλούν την ελληνική γλώσσα , και δεν θα αφήσουν απροστάτευτη τη γλυκιά μας πατρίδα την Ελλάδα . Αυτή την Ελλάδα που γι’ αυτήν «Μιστράλ» είπε τα αθάνατα λόγια :
«Αν είναι να πεθάνεις για την Ελλάδα , άγια είναι η δάφνη. Μια φορά καθείς πεθαίνει».
Σχετικώς με τη σημασία που έχει η διατήρηση της εθνικής γλώσσας – γιά κάθε λαό – αξίζει να αναφερθεί ότι ο Γάλλος καρδινάλιος «Ρισελιέ» το έτος {1605} ίδρυσε τη «Γαλλική Ακαδημία», για να προφυλάξει την αγνότητα της γαλλικής γλώσσης από τις ξένες επεμβάσεις . Η δε Καθολική Εκκλησία , διεφύλαξε και διετήρησε στους κόλπους της τη λατινική γλώσσα .
Επίσης οι Αγιοι ημών Πατέρες, με δυναμισμό και αντικειμενικότητα διεκήρυξαν την Ελληνορθόδοξη παιδεία . Τις ανεξάντλητες πηγές γνώσεως και σοφίας που η παράδοση του Ελληνισμού διατηρεί ανά τους αιώνες . Πρέπει να ντρέπονται αυτοί που προσπερνούν τους πολιτιστικούς θησαυρούς του Ελληνοχριστιανικού πνεύματος , με υλιστικές δοκησισοφίες. Που ενσυνειδήτως ή ασυνειδήτως παραγνωρίζουν τον τεράστιο ρόλο της θρησκευτικής παιδείας σ’ αυτό τον τόπο. Η θρησκευτική παιδεία των Ελλήνων διετήρησε την εθνική μας ταυτότητα. Διεφύλαξε τα όσια και τα ιερά του λαού μας . Αναχαίτησε τη διείσδυση του χριστιανικού σκοταδισμού της Δύσης . Διέσωσε τη μοναδικότητα των ιδεών. Την άνθιση της φιλολογίας και τη φιλοσοφική θεώρηση του θρησκευτικού μας πιστεύω. Οι δε αρνητές αυτών άθεοι και αντίχριστοι ψευτοθεολόγοι, πρέπει να αντιληφθούν ότι ουδένας τους ακολουθεί στην προσπάθειά τους να διαστρέψουν το εθνικό και χριστιανικό φρόνημα της νεολαίας μας. Την ψυχή της Πολιτείας κατά τον σοφό «Σόλωνα τον Αθηναίο» . Οταν όμως υψώνεται η φωνή της Ελληνορθοδοξου Πίστεως , γκρεμίζονται τα όνειρά τους , γιατί δεν έχουν επιχειρήματα για να αντικρούσουν αυτή τη φωνή , γιατί αυτή είναι η φωνή της αλήθειας . Ας μην το ξεχνούν αυτό οι επαγγελαματίες κάπηλοι των ιδεών και των πατριωτικών ιδεωδών !…
10-04-2026 Φ.Π. Ανδρέας Γούλας Συγγραφέας Ιστορικός . Με τιμή στην αδεσμευτη Δημοσιογραφια .