Σημαντική κινητικότητα καταγράφεται στο διπλωματικό παρασκήνιο γύρω από τις συνομιλίες ΗΠΑ και Ιράν
με το Reuters να αποκαλύπτει βασικές πτυχές ενός προσχεδίου συμφωνίας που βρίσκεται υπό διαπραγμάτευση μεταξύ των δύο πλευρών.
Σύμφωνα με υψηλόβαθμο Ιρανό αξιωματούχο, το σχέδιο προβλέπει αμοιβαίες δεσμεύσεις που αφορούν τόσο το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης όσο και την άρση συγκεκριμένων αμερικανικών κυρώσεων.
Παράλληλα, παραμένουν ανοιχτά κρίσιμα ζητήματα, όπως η διαχείριση του ήδη εμπλουτισμένου ουρανίου του Ιράν, τα οποία αναμένεται να αποτελέσουν αντικείμενο διαπραγμάτευσης το επόμενο διάστημα.
Τι προβλέπει το προσχέδιο
Σύμφωνα με πληροφορίες του Reuters, οι Ηνωμένες Πολιτείες εμφανίζονται διατεθειμένες να προχωρήσουν σε σειρά μέτρων οικονομικής και εμπορικής αποκλιμάκωσης, ενώ η Τεχεράνη αναλαμβάνει δεσμεύσεις που αφορούν το πυρηνικό της πρόγραμμα και τη ναυσιπλοία στον Περσικό Κόλπο.
Κεντρικό στοιχείο της συζήτησης αποτελεί η επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ, αλλά και η αποδέσμευση σημαντικών ιρανικών κεφαλαίων που παραμένουν παγωμένα στο εξωτερικό.
Αναλυτικά τα επτά σημεία της συμφωνίας
- Το Ιράν ανοίγει αμέσως ξανά τα Στενά του Ορμούζ σε όλα τα εμπορικά πλοία, ενώ οι ΗΠΑ αίρουν τον ναυτικό αποκλεισμό στα ιρανικά λιμάνια.
- Οι ΗΠΑ συμφωνούν να μην επιβάλουν νέες κυρώσεις στο Ιράν μέχρι να επιτευχθεί τελική συμφωνία.
- Οι ΗΠΑ θα άρουν τις πετρελαϊκές κυρώσεις κατά του Ιράν για συγκεκριμένη περίοδο, επιτρέποντας στην Τεχεράνη να πουλάει πετρέλαιο και να λαμβάνει έσοδα.
- Οι ΗΠΑ συμφωνούν να αποδεσμεύσουν 25 δισεκατομμύρια δολάρια από τα παγωμένα περιουσιακά στοιχεία του Ιράν, μεταξύ άλλων μέσω άμεσων μεταφορών μετρητών, συνεργασίας μεταξύ των περιφερειακών χωρών και χρηματοοικονομικών πιστωτικών γραμμών.
- Η Τεχεράνη συμφωνεί ότι ούτε θα κατασκευάσει ούτε θα αποκτήσει πυρηνικά όπλα.
- Το Ιράν συμφωνεί να διατηρήσει το πυρηνικό status quo μέχρι να επιτευχθεί τελική συμφωνία, μεταξύ άλλων με το να μην εμπλουτίζει ουράνιο και να μην επεκτείνει τις πυρηνικές εγκαταστάσεις.
- Οι ΗΠΑ συμφωνούν ότι η Τεχεράνη θα αραιώσει το απόθεμα ουρανίου υψηλού εμπλουτισμού που διαθέτει εντός του Ιράν, με έναν μηχανισμό για να το κάνει αυτό να συζητηθεί εντός 60 ημερών.
Εκκρεμεί η τελική απόφαση της Τεχεράνης
Παρά τις πληροφορίες περί προόδου στις διαπραγματεύσεις, η συμφωνία δεν θεωρείται ακόμη οριστικοποιημένη. Το ιρανικό πρακτορείο ειδήσεων Fars, επικαλούμενο πηγή με γνώση των συνομιλιών, ανέφερε ότι δεν έχει ληφθεί τελική απόφαση από την ιρανική πλευρά.
Σύμφωνα με την ίδια πηγή, πολιτικά, νομικά και τεχνικά ζητήματα εξακολουθούν να εξετάζονται από εμπειρογνώμονες και αρμόδιους αξιωματούχους, πριν δοθεί το τελικό «πράσινο φως».
Διπλωματικές επαφές και προσδοκίες για συμφωνία
Οι εξελίξεις έρχονται την ώρα που διαπραγματευτές από το Κατάρ μετέβησαν στην Τεχεράνη στο πλαίσιο των προσπαθειών για την επίτευξη συμφωνίας που θα μπορούσε να συμβάλει στον τερματισμό της έντασης μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν.
Την ίδια στιγμή, ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ είχε δηλώσει ότι επίκειται υπογραφή συμφωνίας για τον τερματισμό της κρίσης στη Μέση Ανατολή και για την άμεση επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ. Ωστόσο, η συγκεκριμένη εκτίμηση δεν έχει μέχρι στιγμής επιβεβαιωθεί από την ιρανική πλευρά, η οποία συνεχίζει να κρατά επιφυλακτική στάση απέναντι στις διαπραγματεύσεις.