Τα τελευταία δυόμισι χρόνια, το Ισραήλ έχει αναλάβει τον έλεγχο τμημάτων της Γάζας, του Λιβάνου και της Συρίας,
γεγονός που αντιπροσωπεύει τη μεγαλύτερη επέκταση στρατιωτικά κατεχόμενων εδαφών εδώ και δεκαετίες.
Πρόκειται για μια περιοχή περίπου 1.000 τετραγωνικών χιλιομέτρων. Το Ισραήλ λέει ότι σχεδιάζει να παραμείνει εκεί επ’ αόριστον.
Η κατάληψη γης ξεκίνησε μετά από μια επίθεση της Χαμάς τον Οκτώβριο του 2023, πυροδοτώντας πολέμους σε πολλαπλά μέτωπα. Ο ισραηλινός στρατός κατέλαβε μεγάλα τμήματα της Γάζας στο πλαίσιο μιας μεγάλης εισβολής και αργότερα ανέλαβε τον έλεγχο τμημάτων του Λιβάνου και της Συρίας. Το Ισραήλ αποκαλεί αυτές τις περιοχές «ζώνες ασφαλείας» και λέει ότι είναι απαραίτητες για την αποτροπή μελλοντικών επιθέσεων από ένοπλες ομάδες.
Οι «ζώνες ασφαλείας», που αντιστοιχούν περίπου στο 5% του εδάφους του Ισραήλ λίγο μετά την ίδρυσή του, δεν είναι νέα σύνορα που απαιτούν συμφωνία μεταξύ των δύο κρατών. Πολλοί όμως φοβούνται ότι αυτές οι αλλαγές θα μπορούσαν να γίνουν μόνιμες.
Από την ίδρυσή του το 1948, το Ισραήλ δεν είχε ποτέ σαφή σύνορα . Τα σύνορά του έχουν αλλάξει μέσω πολέμων, προσαρτήσεων, εκεχειριών και ειρηνευτικών συμφωνιών.
Λίβανος
Το Ισραήλ και η Χεζμπολάχ έχουν εμπλακεί σε πολλούς πολέμους από τότε που σχηματίστηκε η υποστηριζόμενη από το Ιράν λιβανέζικη μαχητική ομάδα το 1982. Το Ισραήλ κατείχε μεγάλο μέρος του νότιου Λιβάνου μεταξύ 1982 και 2000, λέγοντας ότι ήταν απαραίτητο να προστατεύσει τις βόρειες ισραηλινές κοινότητες. Μετά την αποχώρηση του Ισραήλ το 2000, τα Ηνωμένα Έθνη οριοθέτησαν τα σύνορα μεταξύ των δύο χωρών.
Ένα έτος συγκρούσεων μεταξύ Ισραήλ και Χεζμπολάχ έληξε με κατάπαυση του πυρός τον Οκτώβριο του 2024. Αυτή η εκεχειρία κατέρρευσε τον Μάρτιο του 2026, λίγες ημέρες μετά την έναρξη του πολέμου ΗΠΑ-Ισραήλ εναντίον του Ιράν. Μετά από επιθέσεις με ρουκέτες και μη επανδρωμένα αεροσκάφη από τη Χεζμπολάχ, το Ισραήλ εξαπέλυσε χερσαία επίθεση στον Λίβανο. Το Ισραήλ ελέγχει 608 τετραγωνικά χιλιόμετρα λιβανέζικου εδάφους.
Γάζα
Το Ισραήλ προσάρτησε τη Λωρίδα της Γάζας από την Αίγυπτο κατά τη διάρκεια του Πολέμου της Μέσης Ανατολής το 1967. Το Ισραήλ απέσυρε μονομερώς στρατεύματα και εποίκους από την περιοχή το 2005.
Οι μαχητές της Χαμάς κατέλαβαν την περιοχή δύο χρόνια αργότερα και η επίθεσή τους στο Ισραήλ στις 7 Οκτωβρίου 2023 πυροδότησε τον καταστροφικό πόλεμο της Γάζας. Όταν τέθηκε σε ισχύ η εκεχειρία στη Γάζα τον Οκτώβριο του 2025, το Ισραήλ απέσυρε τα στρατεύματά του σε μια περιοχή που σηματοδοτείται από τη λεγόμενη «κίτρινη γραμμή», δίνοντάς του τον έλεγχο σε λίγο περισσότερο από το μισό της λωρίδας.
Σχεδόν ολόκληρος ο πληθυσμός της Γάζας, πάνω από 2 εκατομμύρια άνθρωποι, είναι στοιβαγμένος σε τεράστιους οικισμούς με σκηνές, εξαρτώμενος από τη διεθνή βοήθεια. Η περιοχή, όπου βρίσκεται το μεγαλύτερο μέρος της γεωργικής γης της Γάζας, είναι απρόσιτη για τους Παλαιστίνιους. Το Ισραήλ ελέγχει περίπου το 60% του θύλακα.
Συρία
Το Ισραήλ κατέλαβε τα Υψίπεδα του Γκολάν από τη Συρία κατά τη διάρκεια του Πολέμου της Μέσης Ανατολής του 1967 και αργότερα τα προσάρτησε. Μετά τον Πόλεμο της Μέσης Ανατολής του 1973, τα Ηνωμένα Έθνη δημιούργησαν μια ζώνη ασφαλείας στη νότια Συρία, δίπλα στα Υψίπεδα του Γκολάν που ελέγχονται από το Ισραήλ, υπό περιπολίες από δυνάμεις του ΟΗΕ.
Τον Δεκέμβριο του 2024, μετά την πτώση του Σύρου προέδρου Μπασάρ Άσαντ, το Ισραήλ μετέφερε τα στρατεύματά του στην ουδέτερη ζώνη του ΟΗΕ, λέγοντας ότι ανησυχούσε ότι οι Σύροι αντάρτες θα μπορούσαν να επιτεθούν στο Ισραήλ.
Ο ΟΗΕ λέει ότι η αρπαγή γης παραβιάζει τη συμφωνία κατάπαυσης του πυρός του 1974. Ο προσωρινός πρόεδρος της Συρίας, Άχμεντ αλ-Σαράα, κάλεσε το Ισραήλ να αποσυρθεί από την περιοχή των 235 τετραγωνικών χιλιομέτρων.
Δυτική Ακτή
Από την κατάληψη της Δυτικής Όχθης στον Πόλεμο της Μέσης Ανατολής το 1967 , το Ισραήλ έχει κατασκευάσει πάνω από 100 οικισμούς στα κατεχόμενα εδάφη. Η κυβέρνηση έχει εγκρίνει 47 νέους οικισμούς και έχει επισημοποιήσει 55 υπάρχοντες οικισμούς στην περιοχή από το 2022.
Από την έναρξη του πολέμου στη Γάζα, το Ισραήλ έχει επεκτείνει τις στρατιωτικές του επιχειρήσεις στη Δυτική Όχθη, εκτοπίζοντας δεκάδες χιλιάδες Παλαιστίνιους από τα σπίτια τους.
Μερικοί από τους νέους οικισμούς που εγκρίθηκαν πρόσφατα αποτελούν αναδρομικές νομιμοποιήσεις μικρών φυλακίων, ενώ άλλοι αποτελούν γειτονιές υφιστάμενων οικισμών.
Οι οικισμοί θεωρούνται σημαντικό εμπόδιο για μια διαρκή ειρηνευτική συμφωνία, επειδή είναι χτισμένοι σε γη που θεωρείται μέρος ενός μελλοντικού παλαιστινιακού κράτους.
(News.bg, Πρακτορεία)
—