Σε τροχιά πλήρους αποσταθεροποίησης εισήλθαν οι διμερείς επαφές ανάμεσα στις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν
καθώς η ιρανική αντιπροσωπεία επέλεξε να αποχωρήσει την Κυριακή από το τραπέζι των διαπραγματεύσεων.
Σύμφωνα με πληροφορίες του ημιεπίσημου πρακτορείου Tasnim, τις οποίες αναπαρήγαγε το δίκτυο Al Jazeera, η κίνηση αυτή αποτέλεσε την άμεση αντίδραση της Τεχεράνης στις πρόσφατες δημόσιες προειδοποιήσεις του Αμερικανού Προέδρου, Ντόναλντ Τραμπ, για το ενδεχόμενο στρατιωτικού πλήγματος σε βάρος του Ιράν, εάν δεν παρέμβει για να σταματήσει τη δράση της Χεζμπολάχ στον Λίβανο.
Η εξέλιξη αυτή σημειώθηκε κατά τη διάρκεια κρίσιμων τετραμερών συνομιλιών στο ελβετικό θέρετρο του Μπίργκενστοκ, όπου Πακιστάν και Κατάρ εκτελούσαν χρέη μεσολαβητή. Οι δύο πλευρές είχαν μόλις ολοκληρώσει τον πρώτο γύρο των επαφών, οι οποίες είχαν ως βασικό αντικείμενο την υλοποίηση ενός προκαταρκτικού μνημονίου κατανόησης 14 σημείων που είχε υπογραφεί πριν από μία εβδομάδα, θέτοντας τους όρους μιας προσωρινής ειρηνευτικής συμφωνίας.
Το ρητορικό τελεσίγραφο Τραμπ και η παραβίαση του μνημονίου
Το φυτίλι της έντασης άναψε με την παρέμβαση του Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος αξίωσε από το Ιράν τον άμεσο περιορισμό των συμμάχων του στη λιβανέζικη επικράτεια, απειλώντας ευθέως με σφοδρότερα στρατιωτικά αντίποινα. «Το Ιράν πρέπει να σταματήσει αμέσως τους αδρά πληρωμένους πληρεξουσίους του στον Λίβανο από το να προκαλούν προβλήματα», έγραψε χαρακτηριστικά ο Αμερικανός Πρόεδρος στην πλατφόρμα Truth Social, συμπληρώνοντας πως: «Αν δεν το κάνουν, θα χτυπήσουμε το Ιράν πολύ σκληρά ξανά, ακριβώς όπως κάναμε την περασμένη εβδομάδα, πολύ πιο σκληρά!».
Η συγκεκριμένη ρητορική περί χρήσης βίας προκάλεσε έντονες αντιδράσεις, καθώς έρχεται σε πλήρη αντίθεση με τα όσα είχαν συνομολογηθεί στο πρόσφατο μνημόνιο. Η ειρηνευτική διαδικασία βασιζόταν σε μια θεμελιώδη ρήτρα που δεσμεύει ρητά τόσο την Ουάσινγκτον όσο και την Τεχεράνη να απέχουν από οποιαδήποτε εχθροπραξία, πολεμική επιχείρηση ή απειλή χρήσης στρατιωτικής ισχύος η μία εναντίον της άλλης.
Αργότερα, κατά τη διάρκεια της τηλεφωνικής επικοινωνίας με το Fox News, ο Τραμπ φάνηκε να επαναλαμβάνει τις απειλές.
«Τα κλείνεις και δεν θα έχεις χώρα», είπε ο Τραμπ ότι είπε σε Ιρανούς αξιωματούχους για την κρίσιμη πλωτή οδό. «Δεν θα επιστρέψετε καν στη γ@@@νη σας χώρα», ανέφερε.
Η ιρανική απάντηση και το βέτο για τη συνέχεια
Πέρα από την αποχώρηση από το Μπίργκενστοκ, η ιρανική πλευρά προχώρησε και σε επίσημα διαβήματα. Όπως μετέδωσε το Press TV, υποβλήθηκε απευθείας διαμαρτυρία προς την αμερικανική αποστολή για τη στάση του Ντόναλντ Τραμπ, με την Τεχεράνη να εξετάζει πλέον τη στρατηγική της. «Η ιρανική αντιπροσωπεία διατύπωσε τις αντιρρήσεις της προς την αμερικανική πλευρά και αυτή τη στιγμή αξιολογεί τις συνθήκες, ώστε να δώσει την κατάλληλη απάντηση στις λεκτικές απειλές του Τραμπ», ανέφερε χαρακτηριστικά ενημερωμένη πηγή.
Παράλληλα, το πρακτορείο Tasnim κατέστησε σαφές ότι η πιστή εφαρμογή του πρώτου άρθρου του μνημονίου, το οποίο εγγυάται την κυριαρχία και την εδαφική ακεραιότητα του Λιβάνου, αποτελεί απαράβατο όρο για την επιστροφή στο τραπέζι του διαλόγου. Στο ίδιο μήκος κύματος κινήθηκε και ο επικεφαλής των διαπραγματεύσεων και Πρόεδρος του ιρανικού κοινοβουλίου, Μοχάμαντ Μπαγκέρ Γκαλιμπάφ, ο οποίος υποβάθμισε τις αμερικανικές πιέσεις.
Μέσω ανάρτησής του στην πλατφόρμα Χ, ο Γκαλιμπάφ σημείωσε: «Δεν σκέφτονται ότι, αν οι απειλές τους είχαν κάποιο αποτέλεσμα, δεν θα είχαν φτάσει στο σημείο της απελπισίας στο οποίο βρίσκονται σήμερα; Δεν δίνουμε σημασία στις αμερικανικές απειλές». Ο ίδιος μάλιστα έστειλε ένα αυστηρό μήνυμα ετοιμότητας προς τις Ένοπλες Δυνάμεις της χώρας του, προσθέτοντας: «Καλό θα ήταν να είναι προσεκτικοί με τις δηλώσεις τους, οι Ένοπλες Δυνάμεις μας είναι έτοιμες να απαντήσουν με διαφορετικό τρόπο. Ό,τι και αν λένε, εμείς είμαστε αυτοί που θα δράσουμε».
Η ατζέντα των συνομιλιών και το εύθραυστο πεδίο
Σε ό,τι αφορά το περιεχόμενο των πρώτων 80 λεπτών της συνάντησης στην Ελβετία, η ιρανική κρατική τηλεόραση διέψευσε τις φήμες περί συζήτησης για το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης. Οι συνομιλίες επικεντρώθηκαν αποκλειστικά στις εξελίξεις στον Λίβανο και την εφαρμογή των υπεσχημένων, προτού η ιρανική ομάδα επιβεβαιώσει στο Reuters την ολοκλήρωση του συγκεκριμένου κύκλου.
Την ίδια ώρα, η κατάσταση στο μέτωπο παραμένει εξαιρετικά έκρυθμη. Ο αρχηγός του ισραηλινού στρατού, Εγιάλ Ζαμίρ, έσπευσε να χαρακτηρίσει την υφιστάμενη εκεχειρία στον Λίβανο ως ιδιαίτερα ασταθή, δίνοντας εντολή στις δυνάμεις του να βρίσκονται σε κατάσταση μέγιστης επιχειρησιακής ετοιμότητας για το ενδεχόμενο άμεσης επανέναρξης των πολεμικών συγκρούσεων.