Η «Μεγάλη Σερβία» θα αποσταθεροποιούσε τα Βαλκάνια και θα έκανε εθνοκάθαρση στο Κοσσυφοπέδιο υποστηρίζει έγγραφο της CIA
Ένα μυστικό υπόμνημα της Κεντρικής Υπηρεσίας Πληροφοριών των Ηνωμένων Πολιτειών (CIA), που συντάχθηκε στις 27 Ιανουαρίου 1993
και αποχαρακτηρίστηκε χρόνια αργότερα, προειδοποιούσε ότι το σχέδιο «Μεγάλη Σερβία» αποτελούσε τη σοβαρότερη απειλή για τα Βαλκάνια και την Ευρώπη κατά τη δεκαετία του 1990.
Το έγγραφο 13 σελίδων, με τίτλο «Μεγάλη Σερβία: Ένας ταραχοποιός στα Βαλκάνια της δεκαετίας του 1990 », συντάχθηκε από τη Διεύθυνση Πληροφοριών, Γραφείο Ευρωπαϊκής Ανάλυσης, και βασίζεται σε κοινή ανάλυση της CIA, του Υπουργείου Εξωτερικών των ΗΠΑ, της Υπηρεσίας Πληροφοριών Άμυνας (DIA) και του Υπουργείου Άμυνας των ΗΠΑ.
Η περίληψη του εγγράφου αναφέρει ότι η αποφασιστικότητα του Βελιγραδίου να δημιουργήσει μια εθνικά καθαρή «Μεγάλη Σερβία» ήταν ακλόνητη, ενώ οποιαδήποτε πιο συμφιλιωτική στάση του Σέρβου Προέδρου Σλόμπονταν Μιλόσεβιτς και των Σερβοβόσνιων στις διεθνείς διαπραγματεύσεις θεωρήθηκε μόνο ως ένας τακτικός ελιγμός για να κερδηθεί χρόνος.
Η CIA κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η Σερβία δεν θα σταματούσε να υποστηρίζει το σχέδιο «Μεγάλη Σερβία» με τη βία, εκτός εάν η διεθνής κοινότητα λάμβανε αυστηρά μέτρα, όπως η αυστηρή εφαρμογή οικονομικών κυρώσεων, η πολιτική απομόνωση, ο εξοπλισμός της Βοσνίας και της Κροατίας, η καθιέρωση ζώνης απαγόρευσης πτήσεων και οι αεροπορικές επιδρομές σε σερβικούς στρατιωτικούς στόχους.
Η ανάλυση αναφέρει ότι, χωρίς ισχυρή διεθνή παρέμβαση, υπήρχε μεγάλη πιθανότητα μια «Μεγάλη Σερβία» να γίνει μια αποσταθεροποιητική δύναμη στην Ευρώπη μέχρι τα μέσα της δεκαετίας.
Σύμφωνα με το έγγραφο, καθώς το Βελιγράδι θα εδραίωνε την εξουσία και την επικράτειά του, θα υποκινούσε συγκρούσεις με τους γείτονές του, θα χρησιμοποιούσε βία ακόμη και πέρα από τα σύνορά του, θα ξεκινούσε εθνοκάθαρση στο Κοσσυφοπέδιο, θα επιχειρούσε να αποκτήσει όπλα μαζικής καταστροφής και θα στόχευε στην επέκταση σε μη σερβικά τμήματα της πΓΔΜ, της Βοσνίας και των κροατικών ακτών.
Το έγγραφο εκτιμά επίσης ότι η κατάσταση των Αλβανών του Κοσσυφοπεδίου θα επιδεινωθεί μέσα σε ένα χρόνο, καθώς η πολιτική ισορροπία στη Σερβία κλίνει ολοένα και περισσότερο προς τις εθνικιστικές ομάδες που υποστήριζαν την εθνοκάθαρση του Κοσσυφοπεδίου.
Σύμφωνα με την ανάλυση, ο Μιλόσεβιτς, οι Σέρβοι εθνικιστές και ο στρατός ήταν οι κύριοι μοχλοί της σερβικής επεκτατικής πολιτικής, ενώ η απομάκρυνσή του από την εξουσία δεν θα άλλαζε απαραίτητα την πορεία του Βελιγραδίου, καθώς ο στρατός και οι εθνικιστικές ομάδες μοιράζονταν τους ίδιους στόχους.
Στο κεφάλαιο «Μια Μεγάλη Σερβία με οποιοδήποτε τίμημα;», Αμερικανοί ειδικοί εκτίμησαν ότι τα δημοκρατικά κόμματα και τα ανεξάρτητα μέσα ενημέρωσης στη Σερβία είχαν περιορισμένη επιρροή, ενώ ο Μιλόσεβιτς, το Σοσιαλιστικό Κόμμα της Σερβίας και οι Σέρβοι εθνικιστές στη Σερβία, τη Βοσνία, την Κροατία και το Κοσσυφοπέδιο, με τη σιωπηρή υποστήριξη του στρατού, ηγήθηκαν των προσπαθειών για τη δημιουργία μιας εθνικά καθαρής «Μεγάλης Σερβίας».
Σύμφωνα με το έγγραφο, ήταν διατεθειμένοι να επωμιστούν πολύ υψηλό κόστος προκειμένου να μην εγκαταλείψουν αυτό το έργο.
Η CIA προέβλεψε επίσης ότι μια «Μεγάλη Σερβία» θα ακολουθούσε ένα επιθετικό μοτίβο παρόμοιο με το Ιράκ της εποχής, προκαλώντας συνεχώς εντάσεις στην περιοχή.
Η ανάλυση προειδοποιούσε ότι το Βελιγράδι θα προκαλέσει προβλήματα με τους γείτονές του, θα ξεκινήσει εθνοκάθαρση στο Κοσσυφοπέδιο, θα αναζητήσει χημικά όπλα και συστήματα για τη χρήση τους, θα χρησιμοποιήσει βία εκτός των συνόρων του και θα μπορούσε να επιχειρήσει να κυριαρχήσει στην πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας (Σκόπια) ή να καταλάβει εδάφη στη Βοσνία και την Κροατία.
Ένα ξεχωριστό τμήμα του μνημονίου είναι αφιερωμένο στο Κοσσυφοπέδιο
Η ανάλυση υπογραμμίζει ότι ομάδες στο Βελιγράδι που υποστήριζαν τη συγκέντρωση των Αλβανών σε ξεχωριστές περιοχές και τον διοικητικό τους διαχωρισμό από τα εδάφη που προορίζονταν για τους Σέρβους κέρδιζαν βάρος.
Η CIA προειδοποίησε ότι μια τέτοια προσπάθεια θα προκαλούσε βίαιη αντίδραση και θα εξυπηρετούσε τους Σέρβους εξτρεμιστές που επιδίωκαν μια ακόμη πιο ριζοσπαστική εθνοκάθαρση στο Κοσσυφοπέδιο.
Συμπερασματικά, το έγγραφο τονίζει ότι ακόμη και σε περίπτωση απομάκρυνσης του Μιλόσεβιτς από την εξουσία, ο στρατός και οι εθνικιστές θα παρέμεναν οι κυρίαρχοι παράγοντες στη Σερβία.
Σύμφωνα με τη CIA, μια «Μεγάλη Σερβία», ακόμη και χωρίς τον Μιλόσεβιτς, θα συνέχιζε να αποσταθεροποιεί την περιοχή και να υποστηρίζει τη δημιουργία ενός εθνικά καθαρού κράτους, ενώ οι Αλβανοί του Κοσσυφοπεδίου θα μπορούσαν να αποφύγουν την απέλαση ή την εθνοκάθαρση μόνο εάν ο διάδοχός του ήταν πολιτικά πολύ πιο αδύναμος.
Αυτό σχετίζεται άμεσα με τη φασιστική δήλωση της Σνεζάνα Παούνοβιτς, Υπουργού Δημόσιας Διοίκησης και Τοπικής Αυτοδιοίκησης στη Σερβία.
Η Παούνοβιτς δήλωσε το Σάββατο στην σερβική τηλεόραση Kurir ότι, αν ήταν στη θέση του Μιλόσεβιτς το 1998, «θα είχε κάνει εθνοκάθαρση στο Κόσοβο» – μια δήλωση που προκάλεσε αντιδράσεις και καταδίκες ακόμη και στο Κόσοβο.
Ο Μιλόσεβιτς ήταν πρόεδρος της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γιουγκοσλαβίας και κατηγορήθηκε από το Δικαστήριο της Χάγης για εγκλήματα πολέμου.
«Αυτή είναι η πιο σκληρή δήλωση που έχω κάνει ποτέ στη ζωή μου», είπε η Παούνοβιτς.
Είπε ότι «δεν θα είχε εξαλείψει τους Αλβανούς με τον τρόπο που προσπαθούν να κάνουν εθνοκάθαρση στο Κόσοβο, αλλά με τέτοιο τρόπο ώστε όποιος ένιωθε λιγότερο πολίτης της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γιουγκοσλαβίας να έφευγε και να πήγαινε στη μητέρα πατρίδα του».
Σε απάντηση που δημοσιεύθηκε στις 14 Ιουλίου, η Παούνοβιτς δήλωσε ότι δεν εγκαταλείπει την πολιτική του Σοσιαλιστικού Κόμματος της Σερβίας – του οποίου αποτελεί μέρος από το 1992.
«Είμαστε το κόμμα που οδήγησε τη Σερβία σε εξαιρετικά δύσκολες ιστορικές συνθήκες, το κόμμα που έκανε μεγάλες θυσίες – του οποίου το όνομα αναφέρθηκε περισσότερο στη Χάγη», έγραψε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.
Η Παούνοβιτς είναι αντιπρόεδρος του Σοσιαλιστικού Κόμματος της Σερβίας από το 2024.
Ο ηγέτης αυτού του κόμματος, Ίβιτσα Ντάτσιτς, ο οποίος είναι επίσης υπουργός Εσωτερικών της Σερβίας, χαρακτήρισε την κριτική κατά του υπουργού ως «επαίσχυντη και υποκριτική».
Είπε ότι όσοι κατηγορούν την Παούνοβιτς ότι «καλεί για εθνοκάθαρση» έχουν «σιωπήσει για την εθνοκάθαρση των Σέρβων από το Κοσσυφοπέδιο» εδώ και χρόνια.
Shqip Media
—
