Τέλος στις πολύχρονες δικαστικές διαμάχες για ακίνητα αγνώστου ιδιοκτήτη

Χιλιάδες πολίτες που μέχρι σήμερα βρίσκονταν αντιμέτωποι με χρονοβόρες και δαπανηρές δικαστικές διαδικασίες

για να κατοχυρώσουν την ιδιοκτησία τους σε ακίνητα που εμφανίζονται στο Κτηματολόγιο ως «αγνώστου ιδιοκτήτη» αποκτούν πλέον μια νέα δυνατότητα επίλυσης των διαφορών τους.

Η νέα ρύθμιση του υπουργείου Δικαιοσύνης επεκτείνει την κτηματολογική διαμεσολάβηση και στις περιπτώσεις όπου το δικαίωμα κυριότητας βασίζεται σε έκτακτη χρησικτησία.

Πάνω από 3,4 εκατομμύρια ακίνητα ως «αγνώστου ιδιοκτήτη»

Η νέα διαδικασία δίνει τη δυνατότητα διόρθωσης των κτηματολογικών εγγραφών χωρίς την υποχρεωτική προσφυγή στα δικαστήρια, περιορίζοντας σημαντικά το κόστος και τον χρόνο που απαιτείται για την ολοκλήρωση μιας υπόθεσης.

Σύμφωνα με τα στοιχεία της κτηματογράφησης, στο 72% της διαδικασίας έχουν καταγραφεί περίπου 3,45 εκατομμύρια ακίνητα ως «αγνώστου ιδιοκτήτη», αριθμός που αντιστοιχεί σχεδόν στο 9% του συνολικού αριθμού των ακινήτων.

Με τον νόμο 5197/2025 είχε ήδη θεσπιστεί η δυνατότητα διόρθωσης ορισμένων εγγραφών μέσω κτηματολογικής διαμεσολάβησης. Η νέα νομοθετική παρέμβαση διευρύνει το πεδίο εφαρμογής, καλύπτοντας πλέον και τις περιπτώσεις όπου κάποιος πολίτης υποστηρίζει ότι έχει αποκτήσει την κυριότητα μέσω έκτακτης χρησικτησίας.

Τέλος στις αλλεπάλληλες προσφυγές στη Δικαιοσύνη

Μέχρι σήμερα, ακόμη και όταν το Δημόσιο, οι δήμοι ή άλλα νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου δεν διεκδικούσαν το συγκεκριμένο ακίνητο, ο ενδιαφερόμενος ιδιοκτήτης ήταν υποχρεωμένος να ακολουθήσει τη δικαστική οδό.

Η διαδικασία αυτή μπορούσε να διαρκέσει χρόνια, ενώ συνεπαγόταν σημαντικά έξοδα. Σε αρκετές περιπτώσεις, μάλιστα, απαιτούνταν περισσότερες από μία δικαστικές ενέργειες μέχρι να ολοκληρωθεί η οριστική καταχώρηση της ιδιοκτησίας.

Με τη νέα ρύθμιση της Ειδικής Γραμματείας Εναλλακτικής Επίλυσης Διαφορών, οι υποθέσεις θα μπορούν να εξετάζονται από ειδικά πιστοποιημένους κτηματολογικούς διαμεσολαβητές, οι οποίοι θα βοηθούν τα εμπλεκόμενα μέρη να καταλήξουν σε συμφωνία.

Παράλληλα, προβλέπεται η καταχώρηση στο Κτηματολόγιο του Φύλλου Βασικών Στοιχείων, ώστε να διασφαλίζεται η δημοσιότητα της διαδικασίας, να ενημερώνονται οι ενδιαφερόμενοι και να μπορεί να παρέμβει οποιοσδήποτε τρίτος ισχυρίζεται ότι έχει δικαιώματα επί του ακινήτου.

Τα δικαιολογητικά που θα χρειάζονται οι πολίτες

Για την επιτυχή ολοκλήρωση της διαδικασίας διαμεσολάβησης θα πρέπει να προσκομίζονται συγκεκριμένα στοιχεία που αποδεικνύουν την κατοχή και τη χρήση του ακινήτου.

Στο πρακτικό συμφωνίας θα ενσωματώνονται:

• Έγγραφο του Δημοσίου, του αρμόδιου δήμου ή άλλου ΝΠΔΔ, με το οποίο θα δηλώνεται ότι δεν προβάλλεται δικαίωμα επί του ακινήτου.
• Τουλάχιστον δύο ένορκες βεβαιώσεις από την πλευρά του ιδιώτη.
• Το έντυπο Ε9, στο οποίο θα πρέπει να εμφανίζεται η συγκεκριμένη ιδιοκτησία για τουλάχιστον δέκα χρόνια πριν από την υποχρεωτική συνεδρία διαμεσολάβησης.
• Επιπλέον, οι πολίτες θα μπορούν να καταθέτουν πρόσθετα αποδεικτικά στοιχεία, όπως λογαριασμούς ηλεκτρικού ρεύματος, νερού ή τηλεφώνου στο όνομά τους, μισθωτήρια συμβόλαια όπου εμφανίζονται ως εκμισθωτές, αποδείξεις είσπραξης ενοικίων και δηλώσεις προς δημόσιες ή φορολογικές αρχές.

Στη διαδικασία θα μπορούν ακόμη να χρησιμοποιηθούν οικοδομικές άδειες, τοπογραφικά διαγράμματα με βέβαιη χρονολογία, συμβολαιογραφικές πράξεις, αλλά και ιδιωτικά συμφωνητικά πώλησης ή διανομής, υπό την προϋπόθεση ότι έχουν συνταχθεί τουλάχιστον 20 χρόνια πριν από την προσφυγή στη διαδικασία και διαθέτουν βέβαιη χρονολογία.

Στόχος η αξιοποίηση χιλιάδων δεσμευμένων ακινήτων

Η ρύθμιση περιλαμβάνεται στο άρθρο 61 νομοσχεδίου που βρίσκεται υπό επεξεργασία στην αρμόδια επιτροπή της Βουλής.

Όπως επισημαίνει το υπουργείο Δικαιοσύνης, σκοπός της παρέμβασης είναι η αντιμετώπιση χρόνιων εκκρεμοτήτων με ταχύτερο και εξωδικαστικό τρόπο, η προστασία των δικαιωμάτων των πολιτών και η απελευθέρωση χιλιάδων ακινήτων που παραμένουν σήμερα ουσιαστικά αναξιοποίητα λόγω των εκκρεμών κτηματολογικών εγγραφών.