Η Γεωπολιτική Παγίδα των «Θαλάσσιων Πάρκων»
Η Γεωπολιτική Παγίδα των «Θαλάσσιων Πάρκων»
Γράφει ο Γιώργος Βενετσάνος
Η μονομερής ανακήρυξη «Εθνικών Θαλάσσιων Πάρκων» από την Τουρκία στο Βόρειο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο
αποτελεί μια ξεκάθαρη προσπάθεια της Άγκυρας να παγιώσει τετελεσμένα και να επιβάλει de facto τις αναθεωρητικές της αξιώσεις έναντι των ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων.
Τα δύο Προεδρικά Διατάγματα που εκδόθηκαν με την υπογραφή του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν εργαλειοποιούν την περιβαλλοντική προστασία με σκοπό τον γεωπολιτικό αποκλεισμό κρίσιμων ελληνικών νησιών, όπως το Καστελλόριζο, η Λήμνος και η Σαμοθράκη. Η κίνηση αυτή αναδεικνύει τα όρια της πάγιας ελληνικής διπλωματικής τακτικής, η οποία, περιοριζόμενη στη θεωρητική επίκληση του Διεθνούς Δικαίου, αδυνατεί να αναχαιτίσει μια περιφερειακή δύναμη που συστηματικά παραβιάζει τη διεθνή νομιμότητα για να εδραιώσει τη στρατηγική της υπεροχή.
Η καθυστέρηση της Ελλάδας να επεκτείνει τα χωρικά της ύδατα από τα 6 στα 12 ναυτικά μίλια σε όλη την επικράτεια
στερεί από τη χώρα μια ιστορική και μοναδική ευκαιρία να κατοχυρώσει νομικά τον έλεγχο του 73% του Αιγαίου. Όσο η Αθήνα αναβάλλει την άσκηση αυτού του νόμιμου δικαιώματός της, τόσο η Τουρκία βρίσκει το διπλωματικό και επιχειρησιακό κενό για να παγιώνει de facto καταστάσεις αμφισβήτησης στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο.
Η επιλογή της περιοχής Φετιγιέ-Κας δεν είναι τυχαία.
Το σύμπλεγμα του Καστελλόριζου, που βρίσκεται ακριβώς απέναντι από το Κας, αποτελεί το γεωγραφικό και νομικό κλειδί για την οριοθέτηση της ηπειρωτικής υφαλοκρηπίδας και της Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης (ΑΟΖ) στην Ανατολική Μεσόγειο. Με την περικύκλωση του νησιού, η Τουρκία επιχειρεί να μειώσει την επήρεια των ελληνικών νησιών σε θαλάσσιες ζώνες. Επιδιώκει να εγκλωβίσει το Καστελλόριζο σε μια στενή ζώνη χωρικών υδάτων 6 ναυτικών μιλίων, αποκόπτοντάς το από την υπόλοιπη ελληνική υφαλοκρηπίδα.
Το μεγάλο και αναπάντητο ερώτημα που τίθεται πλέον είναι τι θα συμβεί όταν το ελληνικό και το τουρκικό Πολεμικό Ναυτικό κληθούν να υπερασπιστούν τις ίδιες θαλάσσιες περιοχές. Εάν η Άγκυρα στείλει πολεμικά πλοία για να επιβάλει το καθεστώς προστασίας των δικών της «θαλάσσιων πάρκων» εντός της ελληνικής ΑΟΖ, η Ελλάδα θα υποχρεωθεί να αναπτύξει τον στόλο της για να υπερασπιστεί τον χώρο που της ανήκει νόμιμα. Μια τέτοια απευθείας αντιπαράθεση στο πεδίο εγκυμονεί τεράστιους κινδύνους για ένα θερμό επεισόδιο ή μια γενικευμένη σύρραξη, καθώς καμία πλευρά δεν θα μπορεί να υποχωρήσει χωρίς να υποστεί τεράστιο πολιτικό και στρατηγικό κόστος.
