Η απίστευτη απάτη του Guardian: Η «αποκλειστική συνέντευξη» με «θύμα των μουλάδων» που δεν έγινε ποτέ!
Η απίστευτη απάτη του Guardian: Η «αποκλειστική συνέντευξη» με «θύμα των μουλάδων» που δεν έγινε ποτέ!
Και όμως, το άρθρο είναι ακόμα αναρτημένο στην ιστοσελίδα του Guardian!
Το καλοκαίρι του 2010, ο The Guardian δημοσίευσε πρωτοσέλιδο ρεπορτάζ που προκάλεσε διεθνή κατακραυγή.
Υπό τον τίτλο «Iranian facing stoning speaks: ‘It’s because I’m a woman’» (6 Αυγούστου 2010), παρουσιαζόταν ως αποκλειστική συνέντευξη με τη Σακινέ Μοχαμάντι Αστιάνι, την Ιρανή γυναίκα που είχε καταδικαστεί σε θάνατο με λιθοβολισμό για μοιχεία.
Στο κείμενο, η Αστιάνι – μέσω «ενδιάμεσου» που δεν κατονομαζόταν για λόγους ασφαλείας – κατηγορούσε τις ιρανικές αρχές ότι ψεύδονται για τις κατηγορίες εναντίον της, ότι προσπαθούν να την εκτελέσουν κρυφά και ότι την τιμωρούν επειδή είναι γυναίκα. Το ρεπορτάζ τροφοδότησε διπλωματικές παρεμβάσεις, καμπάνιες ακτιβιστών και παγκόσμια πίεση στο Ιράν. Η ίδια η υπόθεση της Αστιάνι ήταν πραγματική: είχε καταδικαστεί, η ποινή λιθοβολισμού είχε προκαλέσει αντιδράσεις, και τελικά αφέθηκε ελεύθερη το 2014 μετά από εννέα χρόνια στη φυλακή. Ο λιθοβολισμός προβλέπεται ακόμα στο ισλαμικό ποινικό δίκαιο του Ιράν.
Υπήρχε όμως ένα κρίσιμο πρόβλημα: η συνέντευξη δεν έγινε ποτέ.
Ο συγγραφέας του άρθρου, ο τότε δημοσιογράφος του Guardian Saeed Kamali Dehghan (ο οποίος το 2010 είχε ανακηρυχθεί Δημοσιογράφος της Χρονιάς από την Foreign Press Association), παραδέχτηκε αργότερα δημόσια ότι κατασκεύασε ολόκληρο το κομμάτι.
Σε ανάρτηση στο Instagram δήλωσε ουσιαστικά: «Θέλω να μιλήσω καθαρά για ένα πρωτοσέλιδο ρεπορτάζ που έγραψα για το The Guardian… Παρουσιάστηκε ως αποκλειστική συνέντευξη με τη Sakineh Ashtiani. Αυτή η συνέντευξη δεν έγινε ποτέ. Κατασκεύασα ολόκληρο το κείμενο».
Η παραδοχή αυτή κυκλοφόρησε ευρέως το 2025 και επανήλθε στην επικαιρότητα το 2026 μέσω αναρτήσεων, ωστόσο το άρθρο παραμένει αναρτημένο στην ιστοσελίδα του Guardian χωρίς εμφανή διόρθωση, σημείωση ή απόσυρση – περισσότερα από 16 χρόνια μετά.
Πρόκειται για σκόπιμη κατασκευή πρωτοσέλιδου ρεπορτάζ σε μια από τις μεγαλύτερες εφημερίδες του δυτικού κόσμου,
σε μια υπόθεση που πυροδότησε πραγματικές διπλωματικές και ανθρωπιστικές αντιδράσεις. Ο Guardian, που συχνά παρουσιάζεται ως «φύλακας της αλήθειας», άφησε το ψεύτικο κείμενο να παραμένει αναρτημένο, ενώ ο ίδιος ο συντάκτης του το αποκήρυξε.
Η περίπτωση της Αστιάνι ήταν ήδη αρκετά περίπλοκη και σκοτεινή (με ανταγωνιστικές αφηγήσεις για μοιχεία, συνέργεια σε φόνο, εξαναγκασμένες «ομολογίες» στην ιρανική τηλεόραση και πιέσεις από ακτιβιστές). Δεν χρειαζόταν κατασκευασμένη συνέντευξη για να αναδειχθεί η σκληρότητα του ιρανικού συστήματος. Αντίθετα, η φανταστική «φωνή» της Αστιάνι ενίσχυσε μια συγκεκριμένη αφήγηση και υπονόμευσε μακροπρόθεσμα την αξιοπιστία της αποκάλυψης.
Το γεγονός ότι ένα πρωτοσέλιδο ψεύδος του 2010 εξακολουθεί να βρίσκεται στο διαδίκτυο το 2026, χωρίς εμφανή σημείωση ότι πρόκειται για φανταστικό κείμενο, μιλάει από μόνο του.
Η υπόθεση της Σακινέ Αστιάνι ανέδειξε πραγματικά προβλήματα ανθρωπίνων δικαιωμάτων στο Ιράν. Η κατασκευασμένη «συνέντευξη» του Guardian δεν βοήθησε την αλήθεια, αλλά την υπονόμευσε. Και όσο το άρθρο παραμένει online χωρίς διόρθωση, η απάτη συνεχίζεται.
