Η έντονη αμερικανική πίεση εμπόδισε την Αίγυπτο να αγοράσει κινεζικά stealth jets, παρά την αεροπορική τους υπεροχή
«Η Αίγυπτος αγοράζει 24 επιπλέον μαχητικά αεροσκάφη Rafale… Γιατί το Κάιρο προτίμησε το γαλλικό μαχητικό αεροσκάφος παρά τη συνεργασία με την Κίνα;»,
γράφει το αραβικό δημοσίευμα
Η Αίγυπτος δεν απέρριψε ούτε αρνήθηκε το κινεζικό J-16, αλλά υπέβαλε επίσημη αίτηση υποβολής πρότασης (RFP) στη Γαλλία για την αγορά 24 επιπλέον αεροσκαφών Rafale στις αρχές Σεπτεμβρίου 2026, στο πλαίσιο μιας μακροπρόθεσμης στρατηγικής της Αιγυπτιακής Πολεμικής Αεροπορίας που συνδυάζει τη διαφοροποίηση των πηγών όπλων, τους πολιτικούς περιορισμούς και την υπάρχουσα εφοδιαστική.
Οι αναφορές στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης για τη «νίκη 7–1» του J-16 επί του Rafale στην άσκηση «Eagles of Civilization 2026» προέρχονται από κινεζικά ιστολόγια και δεν έχουν εγκριθεί επίσημα από κανέναν στρατό και, ως εκ τούτου, δεν αποτελούν αντάλλαγμα σε μια πραγματική στρατιωτική προμήθεια.
Παρακάτω παρατίθενται οι βασικοί παράγοντες πίσω από την αιγυπτιακή απόφαση, η στρατηγική της σημασία και η αμερικανική εμπλοκή:
Πίσω από την απόφαση
Υφιστάμενη εφοδιαστική και υποδομές: Η Αίγυπτος έχει ήδη προηγούμενες συμβάσεις για 54 αεροσκάφη Rafael, τα οποία αναμένεται να παραδοθούν πλήρως μέχρι το τέλος του 2026. Η αγορά 24 επιπλέον αεροσκαφών (ανεβάζοντας τον στόλο σε 78) της επιτρέπει να βασιστεί σε υποδομές συντήρησης, προσομοιωτές, αποθέματα οπλισμού και τεχνικές ομάδες που ήδη υπάρχουν και λειτουργούν στη χώρα, κάτι που εξοικονομεί δισεκατομμύρια δολάρια σε σύγκριση με την απόκτηση ενός εντελώς νέου αεροσκάφους.
Αντικατάσταση του παλαιού στόλου F-16
Η Αιγυπτιακή Πολεμική Αεροπορία έχει πάνω από 200 παλιά F-16 (Block 15, 32 και 40) που αποκτήθηκαν στις δεκαετίες του 1980 και του 1990. Η Αίγυπτος πρέπει να τα αντικαταστήσει με σύγχρονα αεροσκάφη 4,5 γενιάς και το Rafale θεωρείται το νέο της στήριγμα.
Επιχειρησιακή ανεξαρτησία (χωρίς δυτικούς περιορισμούς)
Οι ΗΠΑ αρνούνται εδώ και χρόνια να πουλήσουν στην Αίγυπτο προηγμένους πυραύλους αέρος-αέρος υπέργειου ορίζοντα (όπως ο AMRAAM). Η Γαλλία, από την άλλη πλευρά, παρέχει στην Αίγυπτο τον Rafael με μεγαλύτερη ελευθερία δράσης και προηγμένο οπλισμό.
Η κινεζική «νίκη» στην άσκηση δεν αποτελεί μέτρο προμηθειών
Οι ειδικοί τονίζουν ότι στις στρατιωτικές ασκήσεις, τα αποτελέσματα καθορίζονται από προκαθορισμένα σενάρια (περιορισμοί ραντάρ, υψόμετρο ή απαγόρευση χρήσης ηλεκτρονικού πολέμου, ώστε να μην αποκαλυφθούν δυνατότητες). Τα κινεζικά ιστολόγια έχουν διογκώσει τα αποτελέσματα της άσκησης για σκοπούς προπαγάνδας και μάρκετινγκ, αλλά η Αίγυπτος δεν λαμβάνει αποφάσεις δισεκατομμυρίων δολαρίων με βάση μία μόνο άσκηση.
Ο αμερικανικός ρόλος στην αιγυπτιακή «άρνηση» προς την Κίνα
Οι ΗΠΑ έχουν τεράστια επιρροή στις αποφάσεις αγοράς της Αιγύπτου όσον αφορά τα κινεζικά ή ρωσικά όπλα:
Απειλή κυρώσεων (CAATSA)
Η νομοθεσία των ΗΠΑ επιτρέπει την επιβολή αυστηρών κυρώσεων σε χώρες που αγοράζουν σημαντικά οπλικά συστήματα από τη Ρωσία ή την Κίνα.
Η Αίγυπτος έχει αναγκαστεί στο παρελθόν να ακυρώσει μια συμφωνία για την αγορά αεροσκαφών Sukhoi-35 από τη Ρωσία λόγω έντονης αμερικανικής πίεσης, και η αγορά από τη Γαλλία (μέλος του ΝΑΤΟ) αποτελεί διπλωματικά μια «ασφαλή ζώνη» για αυτήν.
Αμερικανική στρατιωτική βοήθεια
Η Αίγυπτος λαμβάνει 1,3 δισεκατομμύρια δολάρια σε ετήσια στρατιωτική βοήθεια από τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Η αντικατάσταση των δυτικών αεροσκαφών με κινεζικά αεροσκάφη πρώτης γραμμής, όπως το J-16, θα έθετε σε κίνδυνο τη συνέχιση αυτής της χρηματοδότησης και θα έβλαπτε σοβαρά τις σχέσεις με την Ουάσινγκτον.
Στρατηγική σημασία
Η Αίγυπτος παραμένει «πολυπολική»
Η Αίγυπτος παίζει ένα λεπτό και ισορροπημένο παιχνίδι. Αφενός, διεξάγει πρωτοφανείς αεροπορικές ασκήσεις με την Κίνα (όπου J-16 πέταξαν στην Αφρική για πρώτη φορά και πραγματοποίησαν εκπαίδευση εναντίον του Rafale) για να σηματοδοτήσει στη Δύση ότι έχει εναλλακτικές λύσεις. Αφετέρου, όσον αφορά τις πραγματικές προμήθειες – αγοράζει από τη Γαλλία για να μην παραβιάσει τις κόκκινες γραμμές των ΗΠΑ.
Μετατρέποντας την Αίγυπτο σε υπερδύναμη του Rafael
Εάν υπογραφεί η τρέχουσα συμφωνία, η Αιγυπτιακή Πολεμική Αεροπορία θα διατηρήσει έναν στόλο Rafael παράλληλα με τη Γαλλική Πολεμική Αεροπορία. Αυτό ενισχύει τη στρατηγική και στρατιωτική συμμαχία μεταξύ Καίρου και Παρισιού.
Ανησυχία στην Ινδία
Η κοινή άσκηση στην οποία η Κίνα δοκίμασε το αιγυπτιακό Rafale έχει σημάνει συναγερμό στην Ινδία.
Το Rafale είναι το αεροσκάφος πρώτης γραμμής της Ινδικής Πολεμικής Αεροπορίας και οι Ινδοί φοβούνται ότι η Κίνα θα αναλύσει την απόδοση του αεροσκάφους και θα μεταβιβάσει τις πληροφορίες και τις τακτικές στο Πακιστάν, τον μεγαλύτερο αντίπαλο της Ινδίας.
—
