Τι λέει η επιστήμη για την υπνοθεραπεία

Με αφορμή τη συζήτηση που έχει προκαλέσει η υπόθεση του Γιώργου Μαζωνάκη και η παρουσία υπνοθεραπευτή,

επανέρχεται στο προσκήνιο ένα κρίσιμο ερώτημα: τι ακριβώς είναι η υπνοθεραπεία και ποια είναι τα πραγματικά όριά της σύμφωνα με την ιατρική επιστήμη;

Η υπνοθεραπεία δεν αποτελεί «μαγική» διαδικασία ούτε υποκατάστατο της ιατρικής διάγνωσης και θεραπείας.

Πρόκειται για συμπληρωματική πρακτική, η οποία βασίζεται σε κατάσταση αυξημένης συγκέντρωσης και χαλάρωσης, κατά την οποία το άτομο γίνεται περισσότερο δεκτικό σε προτάσεις.

Σύμφωνα με τη Mayo Clinic, η ύπνωση μπορεί να χρησιμοποιηθεί συμπληρωματικά σε ορισμένες περιπτώσεις, όπως για τη διαχείριση του πόνου, του άγχους και του στρες, αλλά και σε συγκεκριμένες συμπεριφορικές παρεμβάσεις. Ωστόσο, οι επαγγελματίες υγείας συχνά προτείνουν άλλες θεραπείες, όπως η γνωσιακή συμπεριφορική θεραπεία, πριν από την ύπνωση ή σε συνδυασμό με αυτήν.

Η ίδια ιατρική πηγή προειδοποιεί ότι η ύπνωση δεν είναι κατάλληλη για όλους και ότι μπορεί να προκαλέσει, έστω σπάνια, ανεπιθύμητες αντιδράσεις όπως ζάλη, πονοκέφαλο, ναυτία, έντονη υπνηλία, άγχος ή προβλήματα ύπνου.

Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται όταν κάποιος χρησιμοποιεί την ύπνωση για να «δουλέψει» πάνω σε τραυματικές ή ιδιαίτερα στρεσογόνες εμπειρίες του παρελθόντος, καθώς αυτό μπορεί να προκαλέσει έντονη συναισθηματική αντίδραση.

Υπνοθεραπευτής δεν σημαίνει γιατρός

Ένα από τα σημαντικότερα σημεία που αναδεικνύονται από τις ιατρικές οδηγίες είναι η διάκριση ανάμεσα στην πρακτική της υπνοθεραπείας και στην ιδιότητα του επαγγελματία που την εφαρμόζει.

Η Cleveland Clinic, επίσης κορυφαίο ακαδημαϊκό ιατρικό κέντρο των ΗΠΑ, αναφέρει ότι όποιος αναζητά υπνοθεραπευτή θα πρέπει να προτιμά επαγγελματία υγείας με κατάλληλη εκπαίδευση, άδεια και αναγνωρισμένα προσόντα σε πεδία όπως η ιατρική, η ψυχιατρική, η ψυχολογία, η νοσηλευτική ή η κοινωνική εργασία.

Αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς ο τίτλος «υπνοθεραπευτής» από μόνος του δεν μετατρέπει κάποιον σε γιατρό και δεν του παρέχει ιατρική αρμοδιότητα.

Δεν είναι υποκατάστατο της ιατρικής θεραπείας

Η Cleveland Clinic χαρακτηρίζει την υπνοθεραπεία συμπληρωματική θεραπείακαι υπογραμμίζει ότι δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται ως υποκατάστατο της κατάλληλης ιατρικής ή ψυχολογικής φροντίδας. Παράλληλα, επισημαίνει ότι αρκετά από τα οφέλη που αναφέρονται από ασθενείς παραμένουν δύσκολο να εξηγηθούν πλήρως από τις διαθέσιμες επιστημονικές μελέτες.

Με άλλα λόγια, η ύπνωση μπορεί να έχει θέση σε συγκεκριμένες θεραπευτικές προσεγγίσεις, αλλά δεν αποτελεί γενικό «εργαλείο» για την αντιμετώπιση οποιουδήποτε ιατρικού προβλήματος.

Πού βρίσκεται το πραγματικό όριο

Το κρίσιμο ζήτημα δεν είναι αν η ύπνωση «υπάρχει» ή αν έχει μελετηθεί. Έχει μελετηθεί και χρησιμοποιείται ως συμπληρωματική πρακτική σε συγκεκριμένα πεδία.

Το ζήτημα είναι ποιος την εφαρμόζει, για ποιον σκοπό, με ποια εκπαίδευση και – κυρίως – αν επιχειρεί να αντικαταστήσει την ιατρική φροντίδα.

Η ίδια η ιατρική βιβλιογραφία δείχνει ότι η υπνοθεραπεία δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ως πανάκεια. Όπου υπάρχει πραγματικό ιατρικό πρόβλημα, η διάγνωση, η παρακολούθηση και η θεραπεία παραμένουν υπόθεση των κατάλληλα αδειοδοτημένων επαγγελματιών υγείας.

Και αυτή ακριβώς η διάκριση αποκτά ιδιαίτερη σημασία όταν η υπνοθεραπεία εμφανίζεται δίπλα σε σοβαρές ιατρικές καταστάσεις και όχι απλώς ως μια συμπληρωματική πρακτική χαλάρωσης ή διαχείρισης συμπτωμάτων.