Ιλιγγιώδης αύξηση του ιδιωτικού χρέους: Μιλούν για «Σουξέ story» την ώρα που η πραγματική οικονομία κλυδωνίζεται
Ιλιγγιώδης αύξηση του ιδιωτικού χρέους
Και όμως, μιλούν για «Σουξέ story» την ώρα που η πραγματική οικονομία κλυδωνίζεται
Το ιδιωτικό χρέος εκτινάχθηκε κατά 22,1 δισ. ευρώ μέσα σε έναν χρόνο
και έφτασε τα 420,9 δισ. στο πρώτο τρίμηνο του 2026, σύμφωνα με στοιχεία του ΙΟΒΕ σε συνεργασία με την CEPAL. Η εικόνα που προκύπτει απέχει αισθητά από αυτήν που αποτυπώνουν οι βασικοί μακροοικονομικοί και δημοσιονομικοί δείκτες: ανάπτυξη, πρωτογενή πλεονάσματα και φορολογικά έσοδα πάνω από τους στόχους δεν στάθηκαν αρκετά για να ανακόψουν τη διόγκωση των υποχρεώσεων νοικοκυριών και επιχειρήσεων.
Το σύνολο του ιδιωτικού χρέους αντιστοιχεί πλέον σε πάνω από 169% του ΑΕΠ.
Πιο ανησυχητικό είναι ότι περισσότερες από τις μισές αυτές οφειλές δεν εξυπηρετούνται κανονικά. Οι ληξιπρόθεσμες υποχρεώσεις προς Δημόσιο, τράπεζες και servicers έχουν φτάσει τα 238,6 δισ. ευρώ και αποτελούν το 56,7% του συνολικού ιδιωτικού χρέους.
Πρόκειται για έναν τεράστιο όγκο υποχρεώσεων που παραμένει εγκλωβισμένος στην οικονομία και συνεχίζει να διογκώνεται παρά την άνοδο του ΑΕΠ.
Το μεγαλύτερο βάρος πέφτει στο κράτος.
Οι ληξιπρόθεσμες οφειλές προς Εφορία και ασφαλιστικά ταμεία ανέρχονται συνολικά σε 166,3 δισ. ευρώ, δηλαδή σχεδόν το 70% του όγκου των καθυστερούμενων χρεών. Τα χρέη προς τη Φορολογική Διοίκηση έφτασαν τα 114,5 δισ. ευρώ, αυξημένα κατά 3,7 δισ. μέσα σε έναν χρόνο, ενώ οι οφειλές προς τον ΕΦΚΑ αυξήθηκαν κατά επιπλέον 2,1 δισ. και διαμορφώθηκαν στα 51,8 δισ. ευρώ. Το Δημόσιο καταγράφει υπεραπόδοση φορολογικών εσόδων και υψηλά πρωτογενή πλεονάσματα, την ίδια στιγμή που αυξάνεται ο λογαριασμός πολλών πολιτών και επιχειρήσεων που αδυνατούν να εξοφλήσουν.
Από την πλευρά των δανείων, το συνολικό χρέος ανήλθε στα 254,6 δισ. ευρώ, αυξημένο κατά 16,3 δισ. σε ετήσια βάση. Το ΙΟΒΕ διευκρινίζει ότι σημαντικό μέρος της αύξησης συνδέεται με την πιστωτική επέκταση και την ανάκαμψη των επενδύσεων και δεν αποτελεί εξ ολοκλήρου νέο προβληματικό χρέος. Ωστόσο, το απόθεμα των μη εξυπηρετούμενων δανείων παραμένει τεράστιο, στα 72,3 δισ. ευρώ. Από αυτά, τα 66,4 δισ. βρίσκονται στα χαρτοφυλάκια των servicers και περίπου 6 δισ. στις τράπεζες. Πάνω από 9 στα 10 ευρώ «κόκκινων» δανείων έχουν πλέον περάσει στους servicers.
Η διάσταση ανάμεσα στους επίσημους δείκτες και στην πραγματικότητα των ισολογισμών είναι χαρακτηριστική.
Οι ρυθμίσεις για τις 72 δόσεις, μαζί με τον εξωδικαστικό μηχανισμό, αποτελούν τους βασικούς διαύλους τακτοποίησης παλαιών οφειλών, χωρίς όμως να έχουν ανακόψει τη συνολική διόγκωση. Όταν περισσότερα από τα μισά ευρώ ιδιωτικού χρέους μένουν σε καθυστέρηση και όταν νοικοκυριά και επιχειρήσεις συνεχίζουν να κουβαλούν συσσωρευμένες υποχρεώσεις της τάξης των εκατοντάδων δισεκατομμυρίων, οι θετικοί μακροοικονομικοί αριθμοί περιγράφουν μόνο ένα μέρος της εικόνας.
Το ιδιωτικό χρέος δεν είναι απλώς στατιστικό μέγεθος. Είναι ο λογαριασμός που μένει ανοιχτός μετά την ανάκαμψη: περιορίζει την κατανάλωση, καθυστερεί επενδύσεις και κρατά ένα μεγάλο τμήμα της οικονομίας σε καθεστώς διαρκούς διακανονισμού. Τα 420,9 δισ. ευρώ δείχνουν ότι η ανάπτυξη, από μόνη της, δεν αρκεί όταν τόσο μεγάλο μέρος των υποχρεώσεων παραμένει ληξιπρόθεσμο.
