Απόλλων: Ο θεός της μαντείας, της μουσικής και του φωτός

Ποιος ήταν ο Απόλλων στην αρχαία ελληνική μυθολογία;
Ο Απόλλων ήταν μία από τις σπουδαιότερες θεότητες του Ολύμπου.
Θεός της μαντείας και των χρησμών, της μουσικής και της ποίησης, της ιατρικής και της κάθαρσης, αλλά και της νέας ζωής και του φωτός. Στην τέχνη παριστανόταν νέος, όμορφος, αγένειος, με μακριά μαλλιά, στεφανωμένος με δάφνη, κρατώντας λύρα, τόξο ή κλαδί.
Η γέννηση του Απόλλωνα
Ο Απόλλων γεννήθηκε στη Δήλο, από τον Δία και τη Λητώ. Η Ήρα, ζηλόφθονη, καταδίωκε τη μητέρα του και προσπάθησε να εμποδίσει τη γέννα. Τελικά, η Λητώ γέννησε κάτω από φοίνικα στον Κύνθο, με τη βοήθεια των θεαινών. Από την πρώτη στιγμή ο Απόλλων ζήτησε λύρα και τόξο, δείχνοντας τη διπλή του φύση: της τέχνης και της τιμωρίας.

Οι μύθοι του Απόλλωνα
Η μυθολογία περιλαμβάνει πληθώρα ιστοριών για τον θεό:
- Η μάχη με τον Πύθωνα και η κατάκτηση του μαντείου των Δελφών.
- Η τιμωρία του Τιτύου και των Νιοβιδών.
- Η μουσική μονομαχία με τον Μαρσύα.
- Οι έρωτες με τον Υάκινθο, τη Δάφνη και την Κορωνίδα.
- Η υπηρεσία του στον Άδμητο και η βοήθειά του στην οικοδόμηση πόλεων.
- Η συμμετοχή του στον Τρωικό Πόλεμο, όπου έστειλε λοιμό στους Έλληνες και καθοδήγησε το βέλος που σκότωσε τον Αχιλλέα.
Ιδιότητες και λατρεία
Οι αρχαίοι τον λάτρευαν με πολλούς τίτλους που εξέφραζαν τις διαφορετικές του ιδιότητες:
- Μαντικός: Προστάτης των μαντείων, ιδιαίτερα των Δελφών.
- Μουσαγέτης: Ηγέτης των Μουσών και θεός της μουσικής.
- Ιατρός: Πατέρας του Ασκληπιού, θεός της θεραπείας.
- Νόμιος: Προστάτης κοπαδιών και ποιμένων.
- Αλεξίκακος: Αυτός που αποτρέπει το κακό και τις ασθένειες.
Απόλλων και Ήλιος
Στον Όμηρο ο Απόλλων είναι ξεχωριστός από τον Ήλιο (Ήλιος-Ηέλιος). Αργότερα, όμως, οι Έλληνες ταύτισαν τις δύο μορφές. Ως «Φοίβος» Απόλλων, προσωποποιούσε το φως, τη λάμψη και την καθαρότητα.
Ο Απόλλων στη Ρώμη
Στην αρχαία Ρώμη, η λατρεία του δεν είχε αρχικά μεγάλη θέση. Καθιερώθηκε όμως μετά τον 4ο αιώνα π.Χ., ιδιαίτερα επί Αυγούστου, που ίδρυσε ναούς και αγώνες προς τιμήν του. Έγινε έτσι σύμβολο της ρωμαϊκής δύναμης και ανανέωσης.