Το ενδιαφέρον και το πιο επικίνδυνο για την Ελλάδα σημείο στην στρατιωτική συμφωνία της Μέκκας η οποία ήρθε προς κύρωση στο τουρκικό κοινοβούλιο

Το ενδιαφέρον και το πιο επικίνδυνο για την Ελλάδα σημείο στην στρατιωτική συμφωνία της Μέκκας η οποία ήρθε προς κύρωση στο τουρκικό κοινοβούλιο

Makkah Agreement for Joint Defence (Συμφωνία Κοινής Άμυνας της Μέκκας) μεταξύ Τουρκίας, Πακιστάν και Σαουδικής Αραβίας

Τα βασικά άρθρα που αφορούν επίθεση από τρίτη χώρα

Άρθρο 2 (το «κλειδί» της συλλογικής άμυνας):
•Οποιαδήποτε εξωτερική ένοπλη επίθεση εναντίον ενός από τα μέρη θεωρείται επίθεση εναντίον όλων.
•Σε περίπτωση ένοπλης επίθεσης ή στρατιωτικής επιθετικότητας από άλλη χώρα ή ομάδα χωρών, τα μέρη θα βοηθήσουν αμέσως το κράτος που δέχεται την επίθεση, με όλες τις δυνατότητες αμοιβαίας βοήθειας.
•Ωστόσο, θα αποφασίσουν για την έκταση και τη φύση της στήριξης μετά από αντικειμενική αξιολόγηση της απαιτούμενης βοήθειας και θα συνεργαστούν εντός των διαθέσιμων μέσων (συμπεριλαμβανομένων στρατιωτικών), με βάση το δικαίωμα αυτοάμυνας του Άρθρου 51 του Χάρτη του ΟΗΕ.

Άρθρο 1 (πιο ευρύ και ενδεχομένως πιο «περίεργο»):
•Τα μέρη συνεργάζονται για την προστασία της ανεξαρτησίας, της κυριαρχίας, της εδαφικής ακεραιότητας και του απαραβίαστου των διεθνώς αναγνωρισμένων συνόρων τους.
•Αν αυτά απειλούνται ή κινδυνεύουν, τα μέρη θα χρησιμοποιήσουν όλα τα απαραίτητα μέσα για να εξαλείψουν την απειλή/κίνδυνο.

Τι είναι ιδιαίτερα σημαντικό

1Η διατύπωση δεν είναι καθαρή (όπως συχνά παρουσιάζεται το Άρθρο 5 του ΝΑΤΟ)

Υπάρχει ρήτρα «αμέσως» και «όλα τα μέσα», αλλά ακολουθεί σαφής περιορισμός: αξιολόγηση + εντός των διαθέσιμων δυνατοτήτων. Αυτό δίνει μεγάλη ευελιξία στα μέρη να μην εμπλακούν πλήρως αν δεν θέλουν ή δεν μπορούν.

2Εδώ είναι το πιο ενδιαφέρον που αφορά και την Ελλάδα: Η φράση «διεθνώς αναγνωρισμένα σύνορα» είναι κρίσιμη

Εισάγεται επανειλημμένα και περιορίζει το πεδίο εφαρμογής. Αποκλείει εκ των πραγμάτων διαφιλονικούμενα ζητήματα όπως:
◦Η Κύπρος (το καθεστώς των κατεχομένων είναι παράνομο, άρα δεν είναι διεθνώς αναγνωρισμένο).
◦Το Κασμίρ (για το Πακιστάν).
Δηλαδή, μια επίθεση ή κρίση που σχετίζεται με αυτά τα ζητήματα δεν ενεργοποιεί αυτόματα τις υποχρεώσεις της συμφωνίας με τον ίδιο τρόπο.

3Το Άρθρο 1 είναι ευρύτερο από το Άρθρο 2

Δεν μιλά μόνο για «ένοπλη επίθεση», αλλά για απειλές ή κινδύνους στην κυριαρχία/εδαφική ακεραιότητα, και καλεί σε «όλα τα απαραίτητα μέσα». Αυτό είναι πιο προληπτικό και ανοιχτό σε ερμηνείες.

4Δεν επηρεάζει τις προηγούμενες συμφωνίες (Άρθρο 12)

Η Τουρκία παραμένει μέλος του ΝΑΤΟ. Θεωρητικά μπορεί να υπάρξει ένταση υποχρεώσεων, αλλά πρακτικά η συμφωνία σχεδιάστηκε ώστε να είναι συμβατή.

5Πυρηνική διάσταση

Το Πακιστάν είναι πυρηνική δύναμη, αλλά το κείμενο δεν αναφέρει ρητά επέκταση πυρηνικής ομπρέλας. Η βοήθεια είναι «εντός των διαθέσιμων μέσων» μετά από αξιολόγηση.

6Άλλα στοιχεία

◦Αορίστου χρόνου ισχύς, με δυνατότητα αποχώρησης μόνο μετά από 10 χρόνια (με προειδοποίηση 3 μηνών).
◦Γραμματεία στη Σαουδική Αραβία, πρώτος Γενικός Γραμματέας από το Πακιστάν.
◦Ανοιχτή σε άλλα κράτη με συναίνεση των τριών «core parties».
◦Το πιο επικίνδυνο για την Ελλάδα: Ισχυρή έμφαση σε συνεργασία αμυντικής βιομηχανίας, εκπαίδευση, ανταλλαγή πληροφοριών και αντιτρομοκρατία (πέρα από την καθαρή συλλογική άμυνα).

Εδώ χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή. Για παράδειγμα, πακιστανοί πράκτορες στην Ελλάδα που έχουν παρεισφρήσει ως «μετανάστες» και πιθανότατα έχουν νομιμοποιηθεί, μπορούν να λειτουργήσουν ως πράκτορες της Τουρκίας στο πλαίσιο ανταλλαγής πληροφοριών, βάσει της συμφωνίας της Μέκκας.