Κούρσα ναυτικών εξοπλισμών: Η Κίνα κατασκευάζει διπλάσιες ναυπηγικές δυνάμεις από τις ΗΠΑ
Η παγκόσμια ναυπηγική βιομηχανία γνωρίζει τεράστια άνθηση.
Σύμφωνα με μια νέα μελέτη για την Euronaval 2026, ο όγκος παραγωγής αυξήθηκε κατά περίπου 50% μέσα σε δύο χρόνια, φτάνοντας τα 105 δισεκατομμύρια ευρώ.
Ιδιαίτερα αξιοσημείωτο είναι ότι η Κίνα παράγει πλέον περισσότερο από το διπλάσιο της χωρητικότητας πλοίων από τις ΗΠΑ – και επίσης επεκτείνει το προβάδισμά της σε υποβρύχια και μεγάλα πολεμικά πλοία επιφανείας.
Οι ωκεανοί του κόσμου βρίσκονται για άλλη μια φορά στο προσκήνιο της πολιτικής στρατιωτικής ισχύος. Ο πόλεμος στην Ουκρανία , οι εντάσεις στον Ινδο-Ειρηνικό και η αυξανόμενη απειλή για τις θαλάσσιες εμπορικές οδούς και τις κρίσιμες υποδομές οδηγούν στον εκσυγχρονισμό των ναυτικών δυνάμεων.
Ο βαθμός στον οποίο αυτή η εξέλιξη μετασχηματίζει ήδη τη διεθνή βιομηχανία όπλων καταδεικνύεται στη μελέτη «World Defence Shipbuilding 2026», που δημοσιεύθηκε με την ευκαιρία της γαλλικής ναυτικής εμπορικής έκθεσης Euronaval.
Η μελέτη εκπονήθηκε από εμπειρογνώμονες της Flottes de combat σε συνεργασία με τον γαλλικό σύνδεσμο ναυπηγικής βιομηχανίας GICAN. Αναλύει τα παγκόσμια αποθέματα στόλου, την παραγωγή ναυπηγικής βιομηχανίας και τα μεγάλα προγράμματα προμηθειών.
Η ναυπηγική βιομηχανία αυξάνεται κατά 50%
Τα στοιχεία καταδεικνύουν την έκταση της ανοδικής πορείας: Ενώ η παγκόσμια στρατιωτική και παραστρατιωτική ναυπηγική βιομηχανία έφτασε σε αξία παραγωγής περίπου 71 δισεκατομμυρίων ευρώ (82 δισεκατομμύρια δολάρια ΗΠΑ) το 2022 και το 2023, είχε ήδη φτάσει σε περισσότερα από 105 δισεκατομμύρια ευρώ (122 δισεκατομμύρια δολάρια ΗΠΑ) το 2024 και το 2025.
Η παραγόμενη ποσότητα αυξήθηκε επίσης σημαντικά – από λίγο κάτω από ένα εκατομμύριο σε περίπου 1,5 εκατομμύριο τόνους.
Η τάση είναι ιδιαίτερα εμφανής στα υποβρύχια και τα μεγάλα πολεμικά πλοία. Η παραγωγή πυρηνοκίνητων υποβρυχίων επίθεσης αυξήθηκε από έξι σε 17 μονάδες. Η εκτιμώμενη συνολική αξία τους είναι περίπου 23,5 δισεκατομμύρια ευρώ (27,3 δισεκατομμύρια δολάρια ΗΠΑ). Επιπλέον, κατασκευάστηκαν 18 συμβατικά υποβρύχια, αξίας περίπου 7,3 δισεκατομμυρίων ευρώ (8,5 δισεκατομμύρια δολάρια ΗΠΑ).
Η παραγωγή αντιτορπιλικών αυξήθηκε επίσης: Ανάλογα με την εθνική ταξινόμηση, ολοκληρώθηκαν 22 έως 24 μονάδες, με συνολική αξία περίπου 21,5 δισεκατομμύρια ευρώ (25 δισεκατομμύρια δολάρια ΗΠΑ). Επιπλέον, κατασκευάστηκαν 28 φρεγάτες και 28 κορβέτες.
Οι ναυτικές δυνατότητες της Κίνας αυξάνονται: Τα αεροπλανοφόρα «Fujian» (πάνω) και «Shandong» (κάτω) στην προβλήτα της ναυτικής βάσης Yulin στο νησί Hainan.
Η Κίνα κατασκευάζει πάνω από διπλάσια ποσότητα από τις ΗΠΑ
Η Κίνα είναι μακράν ο μεγαλύτερος παραγωγός. Σύμφωνα με τη μελέτη, τα κινεζικά ναυπηγεία παρέδωσαν στρατιωτικά και παραστρατιωτικά πλοία με συνολικό εκτόπισμα περίπου 636.000 τόνων το 2024 και το 2025. Οι ΗΠΑ, αντίθετα, έφτασαν μόνο τους 270.000 τόνους κατά την ίδια περίοδο. Έτσι, η Κίνα παρήγαγε περισσότερο από το διπλάσιο σε χωρητικότητα από τις ΗΠΑ.
Η σύγκριση των επιμέρους κατηγοριών πλοίων είναι επίσης εντυπωσιακή: η Κίνα ολοκλήρωσε εννέα πυρηνοκίνητα υποβρύχια επίθεσης, οι ΗΠΑ τρία. Για τα αντιτορπιλικά, η αναλογία είναι δέκα προς τέσσερα. Επιπλέον, η Κίνα κατασκεύασε ένα αεροπλανοφόρο και δύο μεγάλα αμφίβια πλοία επίθεσης.
Με βάση την εκτιμώμενη αξία παραγωγής, η Κίνα επίσης προηγείται: Η μελέτη εκτιμά τις κινεζικές παραδόσεις σε περίπου 37,4 δισεκατομμύρια ευρώ (43,5 δισεκατομμύρια δολάρια ΗΠΑ) και εκείνες των ΗΠΑ σε περίπου 23 δισεκατομμύρια ευρώ (26,8 δισεκατομμύρια δολάρια ΗΠΑ).
Ωστόσο, η παραγόμενη χωρητικότητα δεν είναι το ίδιο με την στρατιωτική μαχητική ισχύ. Η τεχνολογική ικανότητα, η εκπαίδευση, η επιχειρησιακή ετοιμότητα, ο οπλισμός και η εφοδιαστική παραμένουν κρίσιμοι παράγοντες. Παρ’ όλα αυτά, τα στοιχεία καταδεικνύουν την κλίμακα της βιομηχανικής ικανότητας της Κίνας.
Οι ΗΠΑ σχεδιάζουν να κατασκευάσουν 15 πυρηνοκίνητα θωρηκτά BBGN με κατευθυνόμενους πυραύλους «Κλάσης Τραμπ» – αλλά το αν αυτά θα τεθούν ποτέ σε λειτουργία είναι κάτι παραπάνω από αβέβαιο.
Η Ρωσία στην τρίτη θέση – η Ευρώπη σημαντικά πίσω
Πίσω από την Κίνα και τις ΗΠΑ, ακολουθεί η Ρωσία με περίπου 150.000 τόνους παραγόμενης χωρητικότητας πλοίων και εκτιμώμενη αξία παραγωγής 8,6 δισεκατομμυρίων ευρώ (10 δισεκατομμύρια δολάρια ΗΠΑ). Η ρωσική παραγωγή επικεντρώνεται σε μεγάλο βαθμό σε υποβρύχια και σκάφη υποστήριξης. Η παραγωγή μεγαλύτερων πολεμικών πλοίων επιφανείας, ωστόσο, παραμένει συγκριτικά χαμηλή.
Μεταξύ των άλλων παραγωγών, η Ινδία ηγείται με περίπου 76.000 τόνους, ακολουθούμενη από την Ιταλία με 54.000 τόνους, την Τουρκία με 44.000 τόνους και τη Γαλλία και την Ιαπωνία με περίπου 38.000 τόνους η καθεμία.
Τα ευρωπαϊκά ναυπηγεία συνεχίζουν να διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο, αλλά η παραγωγή τους κατανέμεται σε πολλές χώρες και εταιρείες. Κανένα ευρωπαϊκό έθνος παραγωγής δεν πλησιάζει καν τα αντίστοιχα στοιχεία παραγωγής της Κίνας. Ταυτόχρονα, οι μεταφορές τεχνολογίας και η αδειοδοτημένη παραγωγή αποκτούν μεγαλύτερη σημασία. Χώρες όπως η Βραζιλία, η Πολωνία, η Ινδονησία και το Πακιστάν επεκτείνουν τις δικές τους δυνατότητες στην κατασκευή φρεγατών, περιπολικών σκαφών και υποβρυχίων.
Τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη αλλάζουν επίσης τον ναυτικό πόλεμο
Εκτός από τα παραδοσιακά προγράμματα ναυπηγικής, η μελέτη δίνει ιδιαίτερη προσοχή στα μη επανδρωμένα συστήματα. Ο πόλεμος στην Ουκρανία κατέδειξε πόσο ευάλωτα μπορούν να είναι ακόμη και μεγάλα πολεμικά πλοία σε συγκριτικά φθηνά μη επανδρωμένα αεροσκάφη επιφανείας.
Ταυτόχρονα, πολλά ναυπηγεία προβλέπουν νέες δυνατότητες άμυνας κατά των μη επανδρωμένων αεροσκαφών και βασίζονται όλο και περισσότερο σε μη επανδρωμένα επιφανειακά και υποβρύχια οχήματα.
Η Κίνα δοκιμάζει, μεταξύ άλλων, μεγάλα μη επανδρωμένα υποβρύχια οχήματα και ένα πειραματικό αεροπλανοφόρο. Οι ΗΠΑ εργάζονται σε συγκρίσιμα συστήματα, συμπεριλαμβανομένων μη επανδρωμένων οχημάτων επιφανείας με πυραύλους κατά πλοίων, καθώς και πλατφόρμες για ανθυποβρυχιακό πόλεμο και μέτρα αντιμετώπισης ναρκών.
Οι ευρωπαϊκές χώρες επενδύουν επίσης σε αυτές τις τεχνολογίες. Ιδιαίτερα στα μέτρα αντιμετώπισης ναρκών, τα μη επανδρωμένα συστήματα αναμένεται να αναλάβουν επικίνδυνες εργασίες στο μέλλον χωρίς να εκθέτουν άμεσα τα πληρώματα σε κίνδυνο.
Μια δεκαετής σύγκριση δείχνει τη βιομηχανική ισχύ της Κίνας
Η δεκαετής σύγκριση της μελέτης δείχνει ότι η πρωτοπορία της Κίνας δεν αποτελεί βραχυπρόθεσμη εξέλιξη. Μεταξύ 2016 και 2025, κατασκευάστηκαν στην Κίνα συνολικά 363 στρατιωτικά και παραστρατιωτικά πλοία με εκτόπισμα άνω των 200 τόνων. Συγκριτικά, οι ΗΠΑ κατασκεύασαν 161, η Ρωσία 112 και η Ινδία 79.
Πρόγραμμα υποβρυχίων AUKUS: Στο πλαίσιο της συμμαχίας ασφαλείας AUKUS με τις ΗΠΑ και τη Μεγάλη Βρετανία, η Αυστραλία σκοπεύει να κατασκευάσει έναν στόλο πυρηνοκίνητων αλλά συμβατικά οπλισμένων υποβρυχίων, ενισχύοντας έτσι σημαντικά τη στρατιωτική της παρουσία στον Ινδο-Ειρηνικό.
Μόνο το 2024 και το 2025, η Κίνα παρέδωσε 84 μονάδες, ενώ οι ΗΠΑ παρέδωσαν 38. Η άνοδος της Τουρκίας είναι επίσης αξιοσημείωτη: με 31 ολοκληρωμένες μονάδες μέσα σε δέκα χρόνια, η χώρα έχει καθιερωθεί ως σημαντική ναυπηγική εταιρεία του ναυτικού.
Η βιομηχανική δυναμικότητα καθίσταται στρατηγικός παράγοντας
Η μελέτη καθιστά σαφές ότι η κούρσα των θαλάσσιων εξοπλισμών δεν καθορίζεται αποκλειστικά από τον αριθμό των σύγχρονων πολεμικών πλοίων. Τουλάχιστον εξίσου σημαντική είναι η ικανότητα ταχείας κατασκευής νέων μονάδων, ο εκσυγχρονισμός των υφιστάμενων στόλων και η αντικατάσταση των απωλειών σε περίπτωση σύγκρουσης.
Εδώ ακριβώς βρίσκεται μια από τις μεγαλύτερες προκλήσεις για τις ΗΠΑ και τους συμμάχους τους: Η Κίνα διαθέτει πλέον τεράστια ναυπηγική ικανότητα, ενώ τα δυτικά έθνη βρίσκονται ακόμη στη διαδικασία αύξησης της παραγωγής τους. Ο νέος ανταγωνισμός εξοπλισμών στους ωκεανούς του κόσμου έχει από καιρό μετατραπεί και σε έναν ανταγωνισμό μεταξύ ναυπηγείων.
—
