Οι κρίσιμες αμερικανικές εκλογές και το μέλλον του Ντόναλντ Τραμπ

Σε μια εκλογική αναμέτρηση που μπορεί να αλλάξει τους συσχετισμούς στην Ουάσιγκτον και να περιορίσει σημαντικά τα περιθώρια κινήσεων του Ντόναλντ Τραμπ,

προσέρχονται σήμερα στις κάλπες οι Αμερικανοί.

Οι ενδιάμεσες εκλογές δεν κρίνουν την παραμονή του Ρεπουμπλικανού προέδρου στον Λευκό Οίκο, αλλά μπορούν να μετατρέψουν τα δύο τελευταία χρόνια της θητείας του σε μια δύσκολη πολιτική δοκιμασία.

Οι Δημοκρατικοί εμφανίζονται ως φαβορί για την ανάκτηση της Βουλής των Αντιπροσώπων, ενώ επιχειρούν μια πολύ πιο δύσκολη ανατροπή στη Γερουσία. Αν καταφέρουν να επικρατήσουν έστω και στο ένα από τα δύο σώματα, θα αποκτήσουν τη δυνατότητα να μπλοκάρουν σημαντικές πρωτοβουλίες της κυβέρνησης των ΗΠΑ και να εντείνουν τον κοινοβουλευτικό έλεγχο του προέδρου.

Στο επίκεντρο της αναμέτρησης βρίσκονται η ακρίβεια και το κόστος διαβίωσης, ο πόλεμος με το Ιράν, αλλά και οι καταγγελίες της αντιπολίτευσης για τον τρόπο με τον οποίο ο Τραμπ ασκεί την εξουσία μετά την επιστροφή του στον Λευκό Οίκο, τον Ιανουάριο του 2025.

Το μεγάλο στοίχημα για Τραμπ και Δημοκρατικούς

Στις σημερινές εκλογές ανανεώνονται και οι 435 έδρες της Βουλής των Αντιπροσώπων, καθώς και 35 από τις συνολικά 100 έδρες της Γερουσίας.

Οι Ρεπουμπλικάνοι διαθέτουν σήμερα πλειοψηφία 53 έναντι 47 εδρών στη Γερουσία. Για να αποκτήσουν τον έλεγχο οι Δημοκρατικοί, χρειάζονται καθαρή ανατροπή τεσσάρων εδρών, φτάνοντας τις 51. Πρόκειται για έναν στόχο σαφώς δυσκολότερο από την ανάκτηση της Βουλής, όπου οι δημοσκοπήσεις τούς δίνουν ευνοϊκότερη αφετηρία.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι αναμετρήσεις σε Τέξας, Μέιν, Οχάιο και Κάνσας. Σύμφωνα με την έρευνα των New York Times και του Siena Research Institute, που δημοσιοποιήθηκε την Κυριακή, οι Δημοκρατικοί υποψήφιοι καταγράφουν προβάδισμα και στις τέσσερις πολιτείες.

Στο Τέξας, ο Τζέιμς Ταλαρίκο προηγείται του Ρεπουμπλικανού Κεν Πάξτον με 50% έναντι 43%. Στο Μέιν, ο Τρόι Τζάκσον βρίσκεται στο 51%, έναντι 45% της Σούζαν Κόλινς, ενώ στο Οχάιο ο Σέροντ Μπράουν προηγείται με 49% έναντι 44% του Τζον Χάστεντ. Αντίστοιχη είναι η εικόνα στο Κάνσας, όπου ο Άνταμ Χάμιλτον συγκεντρώνει 49%, έναντι 44% του Ρότζερ Μάρσαλ.

Πιο οριακές είναι οι διαφορές στην Αϊόβα, με τον Τζος Τούρεκ να προηγείται της Άσλεϊ Χίνσον με 48% έναντι 47%, και στην Αλάσκα, όπου η Μέρι Πελτόλα έχει προβάδισμα 48% έναντι 46% του Νταν Σάλιβαν.

Ωστόσο, οι Δημοκρατικοί δεν εμφανίζονται διατεθειμένοι να πανηγυρίσουν πρόωρα. Έχουν επανειλημμένα βρεθεί αντιμέτωποι με το ενδεχόμενο δημοσκοπικών εκπλήξεων, καθώς οι μετρήσεις δεν αποτυπώνουν πάντοτε την κινητοποίηση των ψηφοφόρων του Τραμπ.

Στο Μίσιγκαν, μάλιστα, η προεκλογική περίοδος σημαδεύτηκε από εσωκομματική σύγκρουση στους Δημοκρατικούς. Η βουλευτής Χέιλι Στίβενς αποφάσισε να στηρίξει τον Ρεπουμπλικανό Μάικ Ρότζερς, απέναντι στον Αμπντούλ Ελ Σαγέντ, από τον οποίο είχε ηττηθεί στις εσωκομματικές εκλογές. Η κίνηση προκάλεσε ρήγμα στο στρατόπεδο των Δημοκρατικών, σε μια πολιτεία με ιδιαίτερη βαρύτητα για τη μάχη της Γερουσίας.

Το «μπλε κύμα» και η κινητοποίηση των ψηφοφόρων

Οι ενδείξεις από την πρόωρη ψηφοφορία έχουν ενισχύσει την αισιοδοξία των Δημοκρατικών. Περισσότεροι από 52 εκατομμύρια Αμερικανοί είχαν ήδη ψηφίσει έως την Κυριακή 1η Νοεμβρίου, σύμφωνα με τα στοιχεία του Election Lab του Πανεπιστημίου της Φλόριντα.

Ανάλυση του Associated Press καταγράφει περισσότερους εγγεγραμμένους Δημοκρατικούς από Ρεπουμπλικάνους μεταξύ όσων συμμετείχαν πρόωρα στις πολιτείες που δημοσιοποιούν στοιχεία κομματικής εγγραφής.

Στην Τζόρτζια, οι μητροπολιτικές περιοχές που παραδοσιακά κλίνουν προς τους Δημοκρατικούς εμφανίζουν αυξημένη συμμετοχή σε σχέση με τις ενδιάμεσες εκλογές του 2022. Αντίθετα, σε πολλές αγροτικές περιοχές που στηρίζουν τους Ρεπουμπλικάνους καταγράφεται υποχώρηση.

Στο Τέξας, περίπου 7,7 εκατομμύρια πολίτες συμμετείχαν στην πρόωρη ψηφοφορία, αριθμός που αντιστοιχεί περίπου στο 40% των εγγεγραμμένων ψηφοφόρων, σύμφωνα με τη Houston Chronicle.

Τα στοιχεία αυτά δεν αποκαλύπτουν την επιλογή των ψηφοφόρων ούτε προδικάζουν το τελικό αποτέλεσμα. Δείχνουν, ωστόσο, ότι η κινητοποίηση της εκλογικής βάσης αποτελεί ένα από τα κρισιμότερα στοιχήματα της αναμέτρησης.

Από την πλευρά του, ο Ρεπουμπλικανός υποψήφιος για τη Γερουσία στο Τέξας, Κεν Πάξτον, έδωσε τον τόνο της ανησυχίας στο στρατόπεδό του, προειδοποιώντας σε προεκλογική συγκέντρωση: «Δεν υπερβάλλω όταν λέω ότι αν χάσουμε το Τέξας, θα χάσουμε την Αμερική».

Τι αλλάζει για τον Τραμπ αν χάσει την πλειοψηφία

Η απώλεια του ελέγχου της Βουλής θα στερούσε από τον Τραμπ ένα σημαντικό μέρος της κοινοβουλευτικής στήριξης που διαθέτει σήμερα. Οι Δημοκρατικοί θα μπορούσαν να καθορίζουν την ατζέντα των επιτροπών, να ενισχύσουν τις έρευνες για την κυβέρνηση και να ασκήσουν μεγαλύτερη πίεση γύρω από τις καταγγελίες για διαφθορά και προσωπικό πλουτισμό του προέδρου και των συνεργατών του.

Αντίστοιχα, ο έλεγχος της Γερουσίας θα έδινε στην αντιπολίτευση τη δυνατότητα να εμποδίζει την έγκριση προεδρικών διορισμών, ακόμη και σε περίπτωση που προκύψει κενή θέση στο Ανώτατο Δικαστήριο.

Ο Τραμπ, βέβαια, θα διατηρούσε τις εκτελεστικές εξουσίες του και το δικαίωμα άσκησης βέτο. Θα έπρεπε, όμως, να διαχειριστεί ένα Κογκρέσο που δεν θα λειτουργούσε πλέον με τους δικούς του πολιτικούς συσχετισμούς.

Ενδεικτική του κλίματος είναι και η δήλωση που έκανε ο ίδιος σε συνέντευξη που δημοσιοποιήθηκε τη Δευτέρα στο podcast «Pod Force One» της Μιράντα Ντιβάιν. Ερωτηθείς αν θα ήταν διατεθειμένος να απονείμει προληπτικά χάρη σε συνεργάτες και συμμάχους του, ώστε να τους προστατεύσει από ενδεχόμενες διώξεις σε περίπτωση που οι Δημοκρατικοί ανακτήσουν τον έλεγχο του Κογκρέσου, απάντησε: «Θα το έκανα αν χρειαζόταν. Βεβαίως».

Στην τελευταία του παρέμβαση προς τους Αμερικανούς πριν από τις κάλπες, ο Τραμπ χαρακτήρισε τις ενδιάμεσες εκλογές ως τις σημαντικότερες της ζωής τους. «Είναι η τελευταία ημέρα πριν από τις ενδιάμεσες εκλογές, τις σημαντικότερες, πιστεύω, στη ζωή μας», δήλωσε από την περιοχή της δεξαμενής του Lincoln Memorial, στην Ουάσιγκτον.

Ο Αμερικανός πρόεδρος κάλεσε ουσιαστικά τους ψηφοφόρους να διατηρήσουν την πολιτική πορεία που έχει χαράξει, υποσχόμενος ότι η κυβέρνησή του θα υπερασπιστεί «τη χώρα μας, τον πολιτισμό μας και την κληρονομιά μας για τις επόμενες γενιές».

Το δικαστικό μέτωπο για τα ψηφοδέλτια στην Καλιφόρνια

Λίγες ώρες πριν από το άνοιγμα των καλπών, ένα ακόμη μέτωπο αντιπαράθεσης ανάμεσα στην κυβέρνηση Τραμπ και τις εκλογικές αρχές έφτασε μέχρι το Ανώτατο Δικαστήριο των ΗΠΑ.

Το δικαστήριο απέρριψε κατεπείγουσα προσφυγή της κυβέρνησης, η οποία ζητούσε να διαχωριστούν περισσότερα από 20.000 ψηφοδέλτια στην Καλιφόρνια, λόγω αμφιβολιών για την αμερικανική υπηκοότητα των αντίστοιχων ψηφοφόρων.

Η κυβέρνηση υποστήριζε ότι άνθρωποι που δεν διαθέτουν την αμερικανική υπηκοότητα ενδέχεται να έχουν εγγραφεί στους εκλογικούς καταλόγους. Ωστόσο, ομοσπονδιακοί δικαστές είχαν ήδη απορρίψει αντίστοιχα αιτήματα, χαρακτηρίζοντας εσφαλμένα τα στοιχεία που παρουσίασε το υπουργείο Δικαιοσύνης και εκφράζοντας ανησυχίες για την παρέμβαση της ομοσπονδιακής κυβέρνησης στις εκλογικές διαδικασίες μιας πολιτείας.

Ο δικαστής Τζέιμς Μπόσμπεργκ έκρινε ότι οι απαιτήσεις της κυβέρνησης πιθανόν παραβιάζουν το Σύνταγμα, ενώ δικαστής στο Λος Άντζελες είχε επισημάνει ότι η μεθοδολογία εντοπισμού αλλοδαπών στους εκλογικούς καταλόγους περιέχει σοβαρές αβεβαιότητες και λάθη.

Πότε κλείνουν οι κάλπες στις ΗΠΑ και πότε θα έχουμε αποτελέσματα

Η ψηφοφορία διεξάγεται σε διαφορετικές ώρες, ανάλογα με την πολιτεία και τη ζώνη ώρας. Οι πρώτες κάλπες κλείνουν στη 01:00 μετά τα μεσάνυχτα της Τρίτης προς Τετάρτη, ώρα Ελλάδας, ενώ η βασική εικόνα των αποτελεσμάτων αναμένεται να διαμορφωθεί μέσα στη νύχτα.

Το πρόγραμμα σε ώρα Ελλάδας:

• 01:00: Κλείνουν οι πρώτες κάλπες στην Ιντιάνα και στο Κεντάκι.
• 02:00: Ολοκληρώνεται η ψηφοφορία στη Τζόρτζια.
• 02:30: Κλείνουν οι κάλπες στη Βόρεια Καρολίνα και στο Οχάιο.
• 03:00: Ολοκληρώνεται η ψηφοφορία στην Πενσιλβάνια, στο Μέιν και στο μεγαλύτερο μέρος του Μίσιγκαν και του Τέξας.
• 04:00: Κλείνουν οι κάλπες στην Αϊόβα, στο Ουισκόνσιν, στην Αριζόνα, στη Νέα Υόρκη και στις δυτικότερες περιοχές του Μίσιγκαν και του Τέξας.
• 05:00: Ολοκληρώνεται η ψηφοφορία στη Νεβάδα.
• 06:00: Κλείνουν οι κάλπες στην Καλιφόρνια, όπου η ψηφοφορία ολοκληρώνεται στις 20:00 τοπική ώρα.

Η πρώτη εικόνα δεν θα είναι απαραίτητα και η οριστική. Η καταμέτρηση, οι απαραίτητοι έλεγχοι και η επίσημη πιστοποίηση αποτελούν διακριτά στάδια, ενώ σε αναμετρήσεις με οριακές διαφορές η ανάδειξη νικητή μπορεί να καθυστερήσει.