Ένας Αμερικανός λέει όσα θα έπρεπε να διαμηνύει η ελληνική κυβέρνηση που στήριξε την υποψηφιότητα Σινιρλίογλου για τον ΟΑΣΕ

Η δεύτερη θητεία του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ, Αντόνιο Γκουτέρες, οδεύει προς τη λήξη της στις 31 Δεκεμβρίου 2026,

χωρίς ωστόσο να έχει διαμορφωθεί ακόμη ξεκάθαρο τοπίο γύρω από το πρόσωπο που θα τον διαδεχθεί.

Ενώ οι χώρες της Λατινικής Αμερικής ανέμεναν αρχικά ότι τα ηνία θα περνούσαν σε εκπρόσωπο της περιοχής τους, ο Πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ και ο Υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο διαμήνυσαν σαφώς ότι οι μέχρι τώρα υποψηφιότητες δεν πληρούν τα κριτήριά τους για μεταρρυθμίσεις, καθιστώντας σαφές ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν πρόκειται να περιοριστούν σε συμβολισμούς.

Στο διπλωματικό προσκήνιο εμφανίστηκαν έκτοτε διάφοροι διεκδικητές,

όπως η Λάνα Νουσεϊμπάχ από τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, ο πρώην πρωθυπουργός της Ουγγαρίας Βίκτορ Όρμπαν και ο πρόεδρος του Καζακστάν Κασίμ-Τζομάρτ Τοκάγιεφ. Παράλληλα, παρασκηνιακά, ο Τούρκος πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν ασκεί πιέσεις ώστε να αναλάβει τα ηνία Τούρκος αξιωματούχος, προωθώντας τον Φεριντούν Σινιρλίογλου, έναν στενό του συνεργάτη και πρώην προσωρινό υπουργό Εξωτερικών, ο οποίος υπηρετεί πλέον ως γενικός γραμματέας του Οργανισμού για την Ασφάλεια και τη Συνεργασία στην Ευρώπη (ΟΑΣΕ), με την στήριξη μάλιστα της Ελλάδας.

Σύμφωνα με ανάλυση του Μάικλ Ρούμπιν στο Middle East Forum, ο Ερντογάν επιδιώκει συστηματικά να τοποθετεί Τούρκους σε καίριες διεθνείς θέσεις ή να φιλοξενεί μεγάλες διοργανώσεις, όπως επιχείρησε με τις υποψηφιότητες της Κωνσταντινούπολης για τους Ολυμπιακούς Αγώνες, προκειμένου να επεκτείνει την πολιτική του επιρροή.

Η στρατηγική προώθησης και το παρελθόν του Σινιρλίογλου

Η επιδίωξη της Άγκυρας να καταλάβει ηγετικές θέσεις σε διεθνείς οργανισμούς δεν είναι πρωτόγνωρη, καθώς στο παρελθόν υπήρξαν αντίστοιχες κινήσεις, όπως η προώθηση του Εκμελεντίν Ιχσάνογλου στον Οργανισμό Ισλαμικής Συνεργασίας, η τοποθέτηση του Χικμέτ Τσετίν στο ΝΑΤΟ, του Αχμέτ Ουμτζού στον Οργανισμό για την Απαγόρευση των Χημικών Όπλων, αλλά και η ηγεσία του Φατίχ Μπιρόλ στον Διεθνή Οργανισμό Ενέργειας. Ωστόσο, η υποψηφιότητα του Φεριντούν Σινιρλίογλου συνοδεύεται από έντονες επικρίσεις για τη στάση του σε κρίσιμα ζητήματα εξωτερικής πολιτικής και ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

Κατά τη θητεία του στα Ηνωμένα Έθνη και στον ΟΑΣΕ, ο Σινιρλίογλου έχει ταυτιστεί πλήρως με τις κυβερνητικές επιλογές της Άγκυρας. Ενδεικτικά, όταν οι τουρκικές δυνάμεις πραγματοποίησαν επιχειρήσεις σε κουρδικές περιοχές της Συρίας, ο ίδιος δήλωσε στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ ότι θα «απορρίψει κατηγορηματικά και θα καταδικάσει έντονα οποιαδήποτε ψευδή παρουσίαση της αντιτρομοκρατικής μας επιχείρησης ως επίθεσης ή επιθετικότητας». Παράλληλα, υπερασπίστηκε τις μαζικές εκκαθαρίσεις μετά το αποτυχημένο πραξικόπημα του 2016, διαμηνύοντας: «Δεν θα ξεχάσουμε ποτέ αυτή την αχρειότητα», ενώ αργότερα απηύθυνε προειδοποιήσεις προς χώρες που διατηρούσαν επαφές με τους Σύρους Κούρδους, λέγοντας ότι «τα κόκκινα χαλιά σας θα μπορούσαν γρήγορα να λερωθούν με αίμα».

Παράλληλα, επικρίνεται για τη σιωπή του απέναντι σε ζητήματα όπως η εσωτερική καταστολή, αλλά και για πρόσφατα περιστατικά όπου, σε τηλεφωνική επικοινωνία με Ρώσους φαρσέρ που παρίσταναν τον Αρμένιο πρωθυπουργό, απάντησε: «Εντάξει, θα κάνω ό,τι καλύτερο μπόρω· θα προσπαθήσω», στάση που ερμηνεύεται ως περιφρόνηση προς τα ζητήματα θρησκευτικής ελευθερίας.

Τα γεωπολιτικά εμπόδια και το ζήτημα της Κύπρου

Πέραν των προσωπικών αντιδράσεων που προκαλεί η υποψηφιότητά του, ο Ρούμπιν επισημαίνει ότι υπάρχουν ευρύτεροι λόγοι που αποκλείουν την ανάληψη μιας τέτοιας θέσης από Τούρκο αξιωματούχο. Η Τουρκία εξακολουθεί να κατέχει έδαφος της Κύπρου για περισσότερο από μισό αιώνα, μια στρατιωτική παρουσία που παραβιάζει το διεθνές δίκαιο.

Λαμβάνοντας υπόψη ότι η Τουρκία κατέχει έδαφος κράτους-μέλους της Ευρωπαϊκής Ένωσης και καταγράφει υποχώρηση σε δείκτες διαφάνειας και δημοκρατίας, υπογραμμίζει πως κανένας Τούρκος αξιωματούχος δεν θα έπρεπε να κατέχει κορυφαία ηγετική θέση στα Ηνωμένα Έθνη ή σε άλλους διεθνείς οργανισμούς, ούτε να τίθεται ζήτημα φιλοξενίας διεθνών θεσμών στη χώρα.