Το πρώτο πυρηνοκίνητο αεροπλανοφόρο στον κόσμο βρίσκεται καθ’ οδόν προς διάλυση
Το USS Enterprise, το πρώτο πυρηνοκίνητο αεροπλανοφόρο στην ιστορία,
ετοιμάζεται να γίνει το πρώτο πυρηνικό αεροπλανοφόρο που θα αποσυναρμολογηθεί.
Το αεροπλανοφόρο «Enterprise», γνωστό ως «Big E», παροπλίστηκε από την ενεργό υπηρεσία του Πολεμικού Ναυτικού των ΗΠΑ το 2012.
Αλλά αυτή την εβδομάδα, το πρώτο πυρηνοκίνητο αεροπλανοφόρο στον κόσμο ξεκίνησε το τελευταίο του ταξίδι, αναχωρώντας από το Νιούπορτ Νιους της Βιρτζίνια και κατευθυνόμενο προς το Μόμπιλ της Αλαμπάμα.
Ωστόσο, αυτό το τελευταίο ταξίδι είναι πολύ διαφορετικό από τις ημέρες δόξας που βίωσε το γιγάντιο αεροπλανοφόρο κατά τη διάρκεια δεκαετιών ιστιοπλοίας στους ωκεανούς του κόσμου.
Από τη μία πλευρά, το τεράστιο πλοίο δεν μπορούσε πλέον να κινηθεί με τη δική του δύναμη και κατέστη απαραίτητο να το σύρουν με θαλάσσια ρυμουλκά.
Από την άλλη πλευρά, ο τελικός προορισμός του δεν είναι στρατιωτική βάση ή λιμάνι για εργασίες συντήρησης, αλλά μια εγκατάσταση που ειδικεύεται στην αποσυναρμολόγηση πλοίων και τη μετατροπή τους σε παλιοσίδερα, σύμφωνα με την ιστοσελίδα National Interest.
Το ταξίδι του Enterprise προς τον χώρο παροπλισμού αντιπροσωπεύει το τελικό πρακτικό βήμα προς τον τερματισμό ενός από τα μεγαλύτερα σε διάρκεια έργα παροπλισμού πλοίων στην ιστορία του Πολεμικού Ναυτικού των ΗΠΑ.
Προδιαγραφές του USS Enterprise
Το αμερικανικό πυρηνικό αεροπλανοφόρο τέθηκε σε υπηρεσία το 1961 και διακρινόταν για το μέγεθος και την ικανότητά του να μεταφέρει από 60 έως 90 αεροσκάφη, εκτός από ένα πλήρωμα περίπου 4.600 ατόμων.
Το πλοίο μεταφοράς έχει μήκος 342 μέτρα και το πλάτος του στο ευρύτερο σημείο φτάνει τα 78,4 μέτρα.
Το σύστημα πρόωσής του βασιζόταν σε 8 πυρηνικούς αντιδραστήρες , 8 ατμοστρόβιλους και 4 άξονες πρόωσης, με συνολική ισχύ 280.000 ίππων, επιτρέποντάς του να φτάσει σε μέγιστη ταχύτητα 33,6 κόμβων, που ισοδυναμεί με περίπου 62,2 χιλιόμετρα την ώρα.
Όσον αφορά τον οπλισμό, το αεροπλανοφόρο ήταν εξοπλισμένο με τρεις εκτοξευτές πυραύλων Sea Sparrow του ΝΑΤΟ, τρία συστήματα αεράμυνας Phalanx με κανόνια 20 χιλιοστών και δύο εκτοξευτές πυραύλων RAM.
Πάνω από μισό αιώνα σε υπηρεσία
Το USS Enterprise υπηρέτησε στο Πολεμικό Ναυτικό των ΗΠΑ από το 1961 έως το 2012, όταν και έπαυσε να εκτελεί επιχειρησιακά καθήκοντα.
Ωστόσο, παρέμεινε επίσημα στα αρχεία του Ναυτικού των ΗΠΑ μέχρι το 2017, καθιστώντας το ένα από τα αεροπλανοφόρα με τη μακροβιότερη υπηρεσία στην ιστορία.
Το Enterprise ξεχώριζε από άλλα αμερικανικά αεροπλανοφόρα λόγω του μοναδικού σχεδιασμού του.
Τα προηγούμενα αεροπλανοφόρα, η κλάση «Kitty Hawk», λειτουργούσαν με συμβατικά συστήματα πρόωσης, ενώ τα μεταγενέστερα αεροπλανοφόρα κλάσης «Nimitz» βασίζονταν στην πυρηνική ενέργεια.
Το Enterprise, ωστόσο, ήταν ένα πλοίο μοναδικής κατηγορίας και ο σχεδιασμός του δεν είχε αναπαραχθεί σε κανένα άλλο αεροπλανοφόρο.
Γιατί χρειάστηκαν τόσα χρόνια για να διαλυθεί το Enterprise;
Οι πιθανότητες να σωθεί το Enterprise και να μετατραπεί σε ναυτικό μουσείο ήταν πάντα εξαιρετικά ελάχιστες.
Υπήρχαν δύο κύριοι λόγοι για αυτό, ο ένας σχετιζόταν με τη στρατιωτική ασφάλεια και ο άλλος με τους πυρηνικούς κινδύνους.
Σε αντίθεση με έναν περιορισμένο αριθμό αεροπλανοφόρων του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου που έχουν μετατραπεί σε μουσεία ανοιχτά στο κοινό, ο σχεδιασμός του Enterprise έχει κάποιες ομοιότητες με τα μεταγενέστερα πυρηνοκίνητα αεροπλανοφόρα κλάσης Nimitz.
Ορισμένα αεροπλανοφόρα αυτής της κατηγορίας αναμένεται να συνεχίσουν να λειτουργούν για τα επόμενα χρόνια.
Αυτή η ομοιότητα εγείρει ανησυχίες για την ασφάλεια του Πολεμικού Ναυτικού των ΗΠΑ, καθώς οποιοσδήποτε επισκέπτης με μεγάλη περιέργεια και επιμονή, εάν του δινόταν η ευκαιρία να επιθεωρήσει το αεροπλανοφόρο από μέσα, θα μπορούσε να συλλέξει πληροφορίες σχετικά με πιθανές αδυναμίες στο σχεδιασμό των σημερινών αμερικανικών αεροπλανοφόρων.
Αλλά το πιο περίπλοκο πρόβλημα αφορά τους οκτώ πυρηνικούς αντιδραστήρες που παρείχαν ενέργεια στο αεροπλανοφόρο.
Η λειτουργία αυτών των αντιδραστήρων επί δεκαετίες έχει εκθέσει τμήματα της σχετικής εσωτερικής δομής σε ακτινοβολία, καθιστώντας τη διαδικασία απόρριψης του πλοίου πολύ πιο περίπλοκη από την αποσυναρμολόγηση των συμβατικών πλοίων.
Παρόλο που όλες οι ράβδοι πυρηνικού καυσίμου αφαιρέθηκαν από τους αντιδραστήρες το 2016, πριν το αεροπλανοφόρο παροπλιστεί επίσημα το επόμενο έτος, αυτό δεν ήταν αρκετό για να εξαλειφθούν οι ραδιενεργοί κίνδυνοι.
Οι αντιδραστήρες και τα σχετικά εξαρτήματα παρέμειναν σε υψηλή ραδιενέργεια ως αποτέλεσμα δεκαετιών λειτουργίας, γεγονός που απαιτεί εξειδικευμένες διαδικασίες αποσυναρμολόγησης.
Δεν υπήρχε απλός τρόπος για να γίνουν οι αντιδραστήρες απολύτως ασφαλείς ή να αφαιρεθούν από το πλοίο χωρίς να προκληθεί σοβαρή ζημιά στη δομή του.
Η αφαίρεσή τους απαιτεί το άνοιγμα μεγάλων τμημάτων του κύτους του αεροπλανοφόρου και την εξαγωγή των αντιδραστήρων από τα πλάγια, μια διαδικασία που πρακτικά καταστρέφει τη δομική ακεραιότητα του πλοίου.
Με άλλα λόγια, δεν υπήρχε καμία ρεαλιστική επιλογή για να διατηρηθεί το αεροπλανοφόρο άθικτο και η πλήρης αποσυναρμολόγησή του ήταν αναπόφευκτη.
Εάν οι εργασίες αποσυναρμολόγησης προχωρήσουν σύμφωνα με το καθορισμένο χρονοδιάγραμμα, θα έχουν περάσει περίπου 18 χρόνια από την παύση των πραγματικών δραστηριοτήτων του μεταφορέα το 2012 έως την ολοκλήρωση της διάθεσής του το 2030.
Η τελευταία αποστολή του θρυλικού αεροπλανοφόρου “Big E”
Κατά τη διάρκεια περισσότερων από πέντε δεκαετιών υπηρεσίας, το Enterprise έχει συμμετάσχει σε μια σειρά από τα πιο σημαντικά ορόσημα στη σύγχρονη ιστορία του ναυτικού στρατού των ΗΠΑ.
Συμμετείχε σε επιχειρήσεις κατά τη διάρκεια του πολέμου του Βιετνάμ και συνέβαλε επίσης σε αμερικανικές πολεμικές επιχειρήσεις στο Αφγανιστάν το 2001 και στο Ιράκ το 2003.
Η τελευταία του αποστολή είναι λιγότερο συναρπαστική από τις προηγούμενες στρατιωτικές του αποστολές, αλλά θα μπορούσε να έχει μεγάλη αξία για το Ναυτικό των ΗΠΑ.
Το Ναυτικό σκοπεύει να χρησιμοποιήσει την εμπειρία της αποσυναρμολόγησης του “Enterprise” ως καθοδηγητικό μοντέλο για μελλοντικές επιχειρήσεις αποσυναρμολόγησης γιγάντιων πυρηνικών αεροπλανοφόρων.
Τα διδάγματα που αντλήθηκαν από αυτή τη διαδικασία θα βοηθήσουν στην ανάπτυξη των τεχνικών και υλικοτεχνικών διαδικασιών που απαιτούνται για την αντιμετώπιση των αεροπλανοφόρων κλάσης Nimitz όταν αυτά παροπλιστούν.
—
