Αυτά τα…. Μνημεία δεν πωλούνται. Ευτυχώς.
Τα παρακάτω αναφέρονται σε Η Δ Η υπάρχοντα «μνημεία», που σηματοδοτούν το ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΠΑΡΕΛΘΟΝ ενός ΤΟΠΟΥ.
(ΦΩΤΟ-ΚΑΜΑΡΕΣ= Υδραγωγείο Καβάλας)
Μνημεία «ΕΧΘΡΙΚΑ», μνημεία «ΞΕΝΑ», μνημεία…. "ΕΠΙΚΙΝΔΥΝΑ" δεν ΝΟΟΥΝΤΑΙ.
Στο πέρασμα του Χρόνου, λειτουργούν ως…. μάρτυρες του «ΓΙΓΝΕΣΘΑΙ» ενός Τόπου, η ΠΡΟΚΟΠΗ (!!!) και η ΑΣΦΑΛΕΙΑ ή η ΑΝΑΣΦΑΛΕΙΑ (!!!) του οποίου, είναι…. άλλου παπά Ευαγγέλιο.
Με τον χρόνο, τα μνημεία απανταχού της Γης «ΑΠΟ-ΕΝΟΧΟΠΟΙΟΥΝΤΑΙ» και «Υπάρχουν» πλέον ως Ιστορικά Τοπόσημα Πολιτισμού.
Και αυτό ακριβώς είναι που απομονώνει την αρπαγή (!!!) ενός έργου Τέχνης ως τρόπο ιδιοκτησίας ή "χρήσης" του.
Ο Λευκός Πύργος στην Θεσσαλονίκη, το Κολοσσαίο στην Ρώμη, ο…. Γολγοθάς στην Ιερουσαλήμ, το Σκοπευτήριο της Καισαριανής…. Είναι πλέον "ΑΠΛΩΣ" ΜΝΗΜΕΙΑ….
ΣΗΜΑΤΑ…. Ομηρικά.
Μνησιπήμονα ίσως, αρκετά απ” αυτά…. (Γολγοθάς, Σκοπευτήριο…). Αλλά
Γεννήματα ή… «τραύματα» του ΤΟΠΟΥ, του… ΑΝΗΚΟΥΝ (!)
Στην συνέχεια οι παράμετροι ΚΑΙ ΜΟΝΟ που ΠΡΕΠΕΙ να ορίζουν την Πολιτική Μνημείων, με πρώτη-πρώτη και πάνω απ” όλα την ΣΠΟΥΔΑΙΟΤΗΤΑ της ΤΑΥΤΟΤΗΤΑΣ, ως προς την «τύχη» τους.
Ας τα δούμε όμως με κάποια σειρά:
Τα έργα Τέχνης, τα «προιόντα» Γραμμάτων και Τεχνών, τα ιστορικά κτίσματα και οι ιστορικοί χώροι (Γενικά Μνημεία Πολιτισμού) ορίζονται από
τρεις «ΒΑΣΙΚΕΣ ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΥΣ»:
Ταυτότητα,
Ιδιοκτησία,
"η τύχη του Μνημείου"
α) ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ:
Το κάθε «μνημείο» Πολιτισμού, έχει ΜΙΑ και μόνη «ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ».
Την επιστημονική του Ταυτότητα.
Να το ξαναπούμε:
Τα έργα Τέχνης «γεννιούνται» ΤΟ ΚΑΘΕΝΑ με το δικό του «δακτυλικό αποτύπωμα»,
ακόμη κι αν είναι ομόθεμο (!) έργο, του ίδιου (!) δημιουργού, το αμέσως (!) επόμενο διάστημα.
Να τί μου έγραφε ο μεγάλος Έλληνας Εικαστικός δημιουργός
(ΦΩΤΟ Δ. Αρμακόλας- Μελίνα)
Δημήτρης Αρμακόλας,σε χειρόγραφη επιστολή που μου έστειλε:
«… Είναι αλήθεια πως και το έργο που έχετε (εννοεί το ΜΝΗΜΕΙΟ του ΚΑΠΝΕΡΓΑΤΗ στην Καβάλα, δες διαδίκτυο), απέχει (!!!) πολύ από την τελευταία μακέτα
που έδειξα.
Όμως ΕΤΣΙ είναι το Έργο στην δημιουργία του, μονίμως εξελίσσεται….. ΑΛΛΑΖΕΙ, παύει να είναι μια στείρα αντιγραφή».
Μία και μοναδική λοιπόν η Ταυτότητα ενός εκάστου των Έργων Τέχνης.
Και αυτή δεν είναι άλλη από ΤΗΝ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ τους ταυτότητα.
Παραμένει αναλλοίωτη ες αεί, ανεξάρτητα από τον οποτεδήποτε κάτοχο-ιδιοκτήτη του «μνημείου» ή τις τυχόν προθέσεις και σκοπιμότητές του.
Βασικά ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΙΚΑ στοιχεία αυτής της ταυτότητας:
δημιουργός-χρονολογία, κατηγορία- «είδος» του Έργου, υλικά φιλοτέχνησης-
κατασκευής του, τεχνοτροπία, σκοπός- σκοπιμότητα, αρχικός κάτοχος, κατάσταση
του μνημείου, περιγραφή, σπουδαιότητα=επιρροές-επιδράσεις…. βιβλιογραφία)
Θέλω να επιμείνω λίγο σ’αυτήν την παράμετρο:
Η Επιστημονική Ταυτότητα γεννιέται με την δημιουργία
του «Έργου» και δεν παύει να υφίσταται ακόμη και…. μετά την καταστροφή του.
Είναι… αδιαπραγμάτευτη. Είναι…. αναλλοίωτη (!)
Το έργο Τέχνης
(εμπερι)έχει την δύναμη της (έτσι κι αλλιώς μοναδικής) ΑΥΤΑΞΙΑΣ του.
Είναι η ακατάλυτη αμυνά του, σε τυχόν
απόπειρες ΠΛΑΣΤΟΓΡΑΦΗΣΗΣ, ακόμη και… (ΛΟΓΟ)ΚΛΟΠΗΣ του.
β) ΙΔΙΟΚΤΗΣΙΑ:
Ο εκάστοτε ΝΟΜΙΜΟΣ (!) κάτοχος (αγορά, κληρονομιά, πόλεμος, δωρεά).
Λ.χ το άγαλμα της Ελευθερίας είναι δώρο των Γάλλων στο «νεογέννητο» τότε Αμερικανικό Έθνος.
Ως προς τους πολέμους είναι γνωστό ότι «οι πόλεμοι κρίνονται εκ του αποτελέσματος, δημιουργούν δίκαιο (των…. νικητών)»,
αλλά
οι…. επιλεκτικές αρπαγές Έργων στην διάρκειά τους, θεωρούνται κλοπή και…. επιστρέφονται (;). (τρόπος του λέγειν).
Εννοώ δηλαδή ότι σε κάποιες περιπτώσεις, μπαίνει το ερώτημα κατά πόσο η…. "νομιμότητα" είναι κατά δύναμη ή κατά το δίκαιο.
γ) Η «ΤΥΧΗ» των Μνημείων:
ΤΟ… μέγα θέμα (!!!), σε μεγάλο βαθμό πολιτικής διαχείρισης πλέον.
Γενικώς και…. θεωρητικώς, η «τύχη» ενός μνημείου επαφίεται στην θέληση, την παιδεία και τις γενικότερες στοχεύσεις του νόμιμου κατόχου κατά πρώτο λόγο και βέβαια στις απρόβλεπτες φυσικές, καθώς και τυχαίες ή σκόπιμες καταστροφές.
Τα τελευταία 50 χρόνια υπάρχουν επιπλέον και διεθνείς οργανώσεις, στα πλαίσια του ΟΗΕ.
Ενδεικτικές περιπτώσεις:
Η… «τύχη» λ.χ της Αλεξανδρινής Βιβλιοθήκης: καταστράφηκε από πυρκαγιά.
(τυχαίο γεγονός, σκοπιμότητα;…)
Το Κολοσσαίο της Ρώμης χρησιμοποιήθηκε ως… λατομείο
για την ανέγερση σπιτιών και δημόσιων κτιρίων κλπ. (άγνοια). Όμως… άντεξε….!
Ο Πύργος του Άιφελ, το πλέον αναγνωρίσιμο παγκοσμίως, λαμπερό σύμβολο του Παρισιού σήμερα, παραλίγο να… πέσει θύμα της…. ΑΠΟΨΗΣ (!) κάποιων…. διανοούμενων!
Το Χρυσελεφάντινο άγαλμα της Αθηνάς; του Δία στην Ολυμπια; Τί… απέγιναν;
Στην Θεσσαλονίκη Χριστιανικές Βασιλικές έγιναν Κινηματογράφοι (και μάλιστα…. Β΄προβολής, όπως συνήθιζε να λέει ο καθηγητής Στ. Πελεκανίδης).
Αλλά τί το κουράζουμε;
Η Ακρόπολη Αθηνών είναι ένα «ανοικτό βιβλίο» τέτοιων παραμέτρων, που όρισαν
την τύχη ενός μοναδικού Μνημείου, όπως είναι ανά τους αιώνες ο Παρθενώνας:
Ο Μοροζίνι (που τον… μισοδιάλυσε), ο Έλγιν (που τον…. ακρωτηρίασε), οι πρώτοι
που μας έρχονται στον νου.
Όμως είναι και η μετατροπή του σε Χριστιανικό ναό,
είναι και το παρ” ολίγον βασιλικόν του Όθωνος ενδιαίτημα….!
Πράγματι: Εδώ, στην τρίτη παράμετρο (τύχη μνημείων), γίνεται ο… μεγάλος χαμός συνήθως.
Είναι και τα κολλήματα βλέπετε.
Από τα πολλά, ας μου επιτραπεί να ξεχωρίσω μερικά «κολλήματα» που παρατηρούνται, ιδιαίτερα στην Ελλάδα, από ένα μπέρδεμα επιστημονικότητας και…. πολιτικής Μνημείων.
Μερικά τέτοια κολλήματα:
Η τυπικότητα, έναντι της ουσίας: (κάθε τι παλαιότερο των 100 ετών θεωρείται….και
αυτεπαγγέλτως….. αρχαιολογικής αξίας). Μπορεί να μπλοκάρει ολόκληρα….. τετράγωνα.
Ο συναισθηματισμός και η περιστασιακή ίσως ευαισθησία που…. απέφερε απανταχού
της Ελλάδος, δεκάδες μισοερειπωμένα….. «ΔΙΑΤΗΡΗΤΕΑ».
Η φετιχιστική αντίληψη του… ΚΑΘΕ παραδοσιακού, που ισοπεδώνει και εμποδίζει την επιλογική ενίσχυση πράγματι αξιόλογων κτισμάτων…. χώρων κλπ!
.
Η έλλειψη της αρχής της «οικονομικότητας» (επιλογή του ουσιαστικού- του ΑΝΤΙΠΡΟΣΩΠΕΥΤΙΚΟΥ και η δέουσα ΦΡΟΝΤΙΔΑ και ΠΡΟΒΟΛΗ του εννοείται).
(Θα χρειαζόταν ξεχωριστό σημείωμα. Αξίζει όμως…..)
Ας ακούσουμε και τον… καθ’ ύλην αρμόδιο:
(Ο πρώτος…. ξεναγός, ο….ανασκαφικός τυφλοσούρτης των αρχαιολόγων κάποτε…. κ.α)
ΠΑΥΣΑΝΙΑΣ Ο ΠΕΡΙΗΓΗΤΗΣ (2ος αι. μ.Χ.)
« Αυτά είναι (κατά τη γνώμη μου) τα πιο περίφημα αθηναϊκά αξιοθέατα και παραδόσεις. Από τον όγκο του υλικού που υπάρχει , φρόντισα από την αρχή να διαλέξω (!) εκείνα που είναι πραγματικά (!) σημαντικά».
Παυσανία Αττικά (Διαδίκτυο)
Υ.Γ Πώς θα κάνουμε τα δικά μας έργα που βρίσκονται "ΝΟΜΙΜΑ" στα μεγαλύτερα Μουσεία
του κόσμου, ενεργούς πρεσβευτές του Πολιτισμού μας; Ε Ι Ν Α Ι Ελλάδα. "Μ Ι Λ Ο Υ Ν"
για Ελλάδα;
Χρυσόστομος Τ.
(chrisblog.gr)
