ΙΑΤΡΙΚΗ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΙΑ
Αλέξανδρος Ι. Νομικός
Ιατρός-Παθολογοανατόμος
Δρ. Πανεπιστημίου Αθηνών
Επιμελητής Β’ Γ.Ν.Α Ασκληπιείο Βούλας
Η Ιατρική είναι η επιστήμη που ασχολείται με την έρευνα και την εφαρμογή μεθόδων και τεχνικών για την πρόληψη, τη διάγνωση και τη θεραπεία των ασθενειών του ανθρώπου. Στις πρωτόγονες κοινωνίες όπου οι σημαντικότερες ασθένειες αποδίδονταν σε δαιμονικές δυνάμεις ο ιατρός κατείχε παράλληλα και το ρόλο του Μάγου. Παράλληλα με την πολιτισμική εξέλιξη η Ιατρική συστηματοποιείται και αν και παραμένει ακόμη άμεσα συνδεδεμένη με τα θρησκευτικά δόγματα της εποχής εξελίσσεται (P.Prioreschi, A History of Medicine, Primitive and ancient medicine, Edwin Mellen Press, 1991). Σε ότι αφορά την Αιγυπτιακή Ιατρική, για παράδειγμα, πολλές ασθένειες περιγράφονται με απόλυτα συστηματοποιημένο και επιστημονικό τρόπο, εν τούτοις όμως η σχέση Ιατρικής-Θρησκείας παραμένει στενή και διάφορες θεότητες αναγορεύονται σε προστάτες διαφόρων νοσημάτων και ιατρικών ειδικοτήτων (D. Cambell, Arabian Medicine and its influence on the Middle Age, Kegan Paul ,Trench, Truber and co, 1926).
Στην αρχαία Ελλάδα οι άνθρωποι απευθύνονταν στους Θεούς για την αντιμετώπιση των ασθενειών και Θεός της Υγείας ήταν ο Ασκληπιός. Η Ιατρική ως επιστήμη ξεκινά με τον Ιπποκράτη ο οποίος αποκαλείται και πατέρας της Ιατρικής (E.D Phillips, Aspects of Greek Medicine, The Charles Press Publishers, 1987). Η Ρωμαϊκή Ιατρική δεν παρουσιάζει τεράστιες διαφορές στην πρακτική της σε σχέση με την Ελληνική Ιατρική (R.Jackson, Doctors and Diseases in the Roman Empire, University of Oclahoma Press 1988). Πολύ αργότερα στα Μεσαιωνικά χρόνια, στη Δύση, οι θεραπευτικές πρακτικές ενίοτε περιλάμβαναν και καταφυγή σε αποκρυφιστικές μεθόδους.
Σε ότι αφορά την Ορθοδοξία, σημαντικότατη είναι η προσέγγιση του π. Γεωργίου Μεταλληνού (βλ. κεφάλαιο 8ο Πίστη και Επιστήμη στην Ορθόδοξη Γνωσιολογία και Μεθοδολογία, στο σύγγραμμα αυτού Σχέσεις και αντιθέσεις), που αφορά στην γενικότερη σχέση Επιστήμης και Πίστης, όπου τονίζεται πως η αντίθεση και κατά συνέπεια η σύγκρουση πίστης και επιστήμης συνιστά πρόβλημα για την δυτική σκέψη και ψευδοπρόβλημα για την ορθόδοξη πατερική παράδοση. Κατά δε τον καθηγητή Κ. Σκουτέρη (βλ. Κ. Σκουτέρη: Βιοηθική και το ήθος της Ορθοδοξίας) η Εκκλησία καταφάσκει στο έργο της Ιατρικής, το οποίο θεωρεί ιερή υπόθεση, αναγνωρίζοντας την ιερότητα του ανθρωπίνου σώματος, το οποίο είναι ο ναός της ψυχής του ανθρώπου. Έτσι η Ιατρική και η Βιολογία, θεωρούνται πως επιτελούν Θείο έργο. Στην παράδοση εξάλλου της Ορθόδοξης Εκκλησίας υπάρχει πολύ μεγάλος αριθμός αγίων Ιατρών, όπως οι Άγιοι Ανάργυροι και ο Άγιος Παντελεήμονας, ενώ γνωστός σήμερα ανά τον κόσμο είναι ο Άγιος Λουκάς, επίσκοπος Συμφερουπόλεως και Κριμαίας (της Ρωσίας), που ήταν άριστος και διάσημος χειρουργός, καθηγητής Ιατρικής Πανεπιστημίου (20ος αι.). Τέλος, η Αγία Γραφή μας συμβουλεύει: «Να αποδίδεις στο γιατρό τις τιμές που του ανήκουν, γιατί αυτόν ο Κύριος τον έχει ορίσει στο λειτούργημά του. Ο Ύψιστος δίνει στο γιατρό τη γνώση να γιατρεύει… Το γιατρό η ικανότητά του τον αναδεικνύει…» (Σοφία Σειράχ 38,1-3).
Συμπερασματικά, η Ιατρική και η Εκκλησία, όχι μόνο δεν αποτελούν ασύμβατες οντότητες, αλλά συμπορεύονται και συγκλίνουν, στο σημείο της αρωγής στον πάσχοντα άνθρωπο.
