23/02/2021

Σκοτεινή Φυλακή στο Κάστρο Χίου

skoteini fylaki kastro chiou
Το κτίριο συνδέεται με ένα τραγικό γεγονός της νεότερης ιστορίας της Χίου: το 1822, έτος της σφαγής της Χίου, φυλακίσθηκαν εδώ ως όμηροι από τους Τούρκους πενήντα πέντε πρόκριτοι μαζί με τον μητροπολίτη Πλάτωνα Φραγκιάδη, πριν οδηγηθούν στην αγχόνη.

Σε επαφή με τη δυτική πλευρά του “Παλατιού Ιουστινιάνι” και σε επικοινωνία με τις οχυρώσεις γύρω από την Porta Maggiore βρίσκεται το ισόγειο του πύργου που είναι γνωστό ως “Σκοτεινή Φυλακή” και οφείλει την κατασκευή του επίσης σε πρωτοβουλία των Γενουατών.
Είναι τετράγωνη σχεδόν αίθουσα (10Χ8,50μ.) που καλύπτεται με τέσσερα σταυροθόλια και στο μέσον στέκει ογκώδης πεσσός. Στο κλειδί των δύο ανατολικών σταυροθολίων υπάρχουν οπαία (κυκλικό και τετράγωνο, αντίστοιχα) με τα οποία επιτυγχάνεται μερικώς ο φωτισμός και αερισμός του χώρου.
Αρχικά πρέπει να διέθετε τουλάχιστον δύο ορόφους, από τους οποίους δεν σώθηκε κανένα ίχνος, και σε όλες τις πλευρές του κτηρίου υπήρχαν μεγάλα και ψηλά παράθυρα, τα οποία φράχθηκαν όταν έγιναν τροποποιήσεις στις οχυρώσεις -άγνωστο ποια ακριβώς εποχή-, αλλά πάντως αποτελούν μια επαρκή από μόνα τους μαρτυρία ότι ο χώρος κάθε άλλο παρά σκοτεινός ήταν όταν κατασκευάσθηκε και ότι σίγουρα δεν ήταν φυλακή.
Το Κάστρο Χίου
Το Κάστρο της Χίου έχει έκταση 180.000 τ.μ. και τα τείχη του περικλείουν οικιστικό σύνολο, με 650 κατοίκους. Η κατοίκηση στο χώρο του Κάστρου μαρτυρείται τουλάχιστον από τους ελληνιστικούς χρόνους. Ευρήματα ανασκαφών πιστοποιούν την συνέχιση της κατοίκησης στους Ρωμαϊκούς και στους πρωτοβυζαντινούς χρόνους. Ναοί των μεσοβυζαντινών χρόνων μαρτυρούνται από τις πηγές (10ου αι.) και από ευρήματα ανασκαφών (11ου αι.).
skoteini fylaki kastro chiou1
Το σημερινό Κάστρο της Χίου ταυτίζεται με το γνωστό από τις πηγές οχυρό, που άρχισε να οικοδομεί το 1328 ο Γενουάτης ηγεμόνας της Χίου, Martino Zaccaria. Το 1329 το κάστρο καταλήφθηκε για λογαριασμό του βυζαντινού αυτοκράτορα από τον Ανδρόνικο Γ’ Παλαιολόγο και παρέμεινε στους κόλπους της βυζαντινής αυτοκρατορίας έως το 1346, οπότε η Χίος περιήλθε οριστικά ως κτήση στη Δημοκρατία της Γένουας. Από τη χρονιά εκείνη που ο Γενουάτης Simone Vignoso κατέλαβε το νησί, αρχίζει η περίοδος της Γενουατοκρατίας στη Χίο η οποία διήρκεσε δύο αιώνες, από το 1346 έως το 1566.
Στους μεσαιωνικούς χρόνους το Κάστρο της πόλης (η Civitas Chii) ήταν το κέντρο της πολιτικής και της στρατιωτικής διοίκησης της Χίου. Έξω από τα τείχη του εκτεινόταν η πόλη, το borgo. Τη διακυβέρνηση του νησιού είχε αναλάβει μια εμπορική εταιρεία, η Μαόνα, της οποίας τα μέλη από το 1362 και εξής ανήκαν στη φατρία (Albergo) των Ιουστινιάνι (Giustiniani) στη Γένουα και από τότε έφεραν το επώνυμο Ιουστινιάνι. Το 1566 ο Πιαλή πασάς κατέλαβε το Κάστρο αμαχητί εκ μέρους του Οθωμανού Σουλτάνου Σουλεϋμάν του Μεγαλοπρεπούς.
Το 1694 το κατέλαβαν για ένα εξάμηνο οι Ενετοί, που πραγματοποίησαν εκτεταμένες εργασίες στις οχυρώσεις παρά το μικρό διάστημα της κυριαρχίας τους. Έκτοτε το Κάστρο παρέμεινε αδιάλειπτα στα χέρια των Οθωμανών έως το 1922 που η Χίος απελευθερώθηκε και προσαρτήθηκε στο Ελληνικό Κράτος.
Η Ελληνική Πολιτεία έλαβε από το 1924 μέτρα προστασίας του μνημείου και με Προεδρικό Διάταγμα τον Οκτώβριο της ίδιας χρονιάς χαρακτήρισε το Κάστρο ως διατηρητέο αρχαιολογικό και ιστορικό χώρο. Παρόλα αυτά το μνημείο απειλήθηκε σοβαρά κατά τη διάρκεια του 20ου αι., όταν μερίδα της Χιακής κοινωνίας ζητούσε επιτακτικά την κατεδάφισή του, αίτημα που αναζωπυρωνόταν κατά καιρούς, στη δεκαετία του 1930 αρχικά, και κατόπιν στη δεκαετία του 1950 και του 1970.
Καθοριστικές για την απαξίωση και την κακή κατάσταση διατήρησης του μνημείου στους νεώτερους χρόνους ήταν οι φυσικές καταστροφές (σεισμοί) του 1881 και του 1949, η κατασκευή της νέας προκυμαίας το 1896 που αλλοίωσε δραστικά το επιλιμένιο τείχος, η μαζική εγκατάσταση στο Κάστρο των Ελλήνων προσφύγων που κατέφυγαν στη Χίο μετά την μικρασιατική καταστροφή του 1922, η Γερμανική κατοχή, όταν προμαχώνες και οικοδομικό υλικό του Κάστρου χρησιμοποιήθηκαν για το άλεσμα των σιτηρών.
Ακόμη, μετά την απελευθέρωση της Χίου από τους Οθωμανούς το 1912 τα τείχη λιθολογήθηκαν συστηματικά, καταστράφηκαν μερικώς δύο προμαχώνες και η δυτική Πύλη (“Επάνω Πορτέλλο), καθώς και τμήματα του επιθαλασσίου τείχους με τη χρήση εκρηκτικών.
Το Παλάτι Ιουστινιάνι
Στην κατάληξη των ελιγμών της καμαροσκέπαστης στοάς της εισόδου (Porta Maggiore) του Κάστρου Χίου υψώνεται το κτίριο που είναι γνωστό ως “Παλάτι Ιουστινιάνι” και σήμερα αναστηλωμένο χρησιμοποιείται από την Εφορεία Βυζαντινών Αρχαιοτήτων ως χώρος περιοδικών εκθέσεων αρχαιοτήτων.
Το “Παλατάκι” αναστηλώθηκε την περίοδο 1981-1985 και λειτουργεί από το 1988 – οπότε εγκαινιάστηκε η πρώτη έκθεση – ως χώρος περιοδικών εκθέσεων με έργα τέχνης και αρχαιολογικό υλικό από διάφορα μνημεία, εκκλησιαστικά και κοσμικά, της Χίου. Είναι διώροφο κτίριο με υπερυψωμένο ισόγειο και ανοιχτή κιονοστήριχτη στοά στην ανατολική πλευρά, κτισμένο εξ ολοκλήρου από λαξευτό λίθο Θυμιανών σε αποχρώσεις της κίτρινης και της κόκκινης ώχρας. Χρονολογείται στο 15ο ή 16ο αιώνα και έχει διατυπωθεί η υπόθεση ότι ήταν το κτίριο της καγκελαρίας στα χρόνια της Γενουατοκρατίας.
Όλγα Βάσση, Αρχαιολόγος
http://odysseus.culture.gr/h/2/gh251.jsp?obj_id=23424

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ

ΔΗΜΟΦΙΛΗ

Νέος διασυρμός της εκπομπής του Καμπουρακη μετά τον Τζωρτζάκη, από τον Στανκογλου

Τον άκουγε ο Καμπουράκης και έξυνε το κεφάλι του. Τι να έλεγε; Ο Στανκογλου είχε πάρει φορά και τα έλεγε έξω από τα δόντια.https://www.dailymotion.com/video/x7zgbehΑργησε...

Πανικος στο Μαξίμου μετά από διαδικτυακή παρέμβαση -μυστήριο του Γεωργιάδη που φωτογραφίζει τον Μητσοτακη

Με μια ανάρτηση του στο διαδίκτυο ο Αδωνις Γεωργιαδης ανοιξε τον ασκό του Αιολου για την πτώση του Μητσοτακη στέλνοντας το μήνυμα: Μηδένα πρὸ...

Η 11χρονη ανιψιά του υπουργού που πήγε να αυτοκτονήσει μετά τον βιασμό της

Οι κρυφές βιντεοταινίες που λύγισαν τον εισαγγελέα και δεν υπάκουσε στας εντολάςΤου Γιάννη ΝτάσκαΜας κάλεσε τότε ο Μάκης Τριανταφυλλόπουλος (δια των συνεργατών του και...

Κόλαση κρουσμάτων σε γηροκομείο στο Περιστέρι, παρά το εμβόλιο

Πάνω από 30 είναι τα κρούσματα κορωνοϊού που εντοπίστηκαν σε δείγματα από τον οίκο ευγηρίας «ΣΤΟΡΓΗ» στο Περιστέρι. Το γεγονός αυτό προκαλεί ανησυχία στις...

Επ`αόριστον το lockdown – Βάζουν και νέο αριθμό εκτός από το 13033 για Sms

Μια πολύ ανησυχητική εξέλιξη είναι η είδηση πως η κυβέρνηση θα βάλει και νέο αριθμό για sms όπου θα μπορεί κάποιος να στέλνει μήνυμα...

Μαξίμου: Βλέπουν το τέλος να έρχεται – Αγωνία Μητσοτακη για την επόμενη μέρα όταν δεν θα είναι πρωθυπουργός

Ζει με τον τρόμο της επόμενης ημέρας όταν δεν θα είναι πλέον πρωθυπουργός, τι θα γράφει στο βιογραφικό του. Πως να γράψει ότι απέτυχε;Ο...

Βόμβα Μουρατίδη για τις σχέσεις Μαρκουλάκη, Μητσοτάκη και Λιγνάδη!

Ο Μαρκουλάκης είναι φίλος του Λιγνάδη. Ο Μαρκουλάκης είναι φίλος του Μητσοτάκη. Με τον Μητσοτάκη γνωρίστηκαν στο κολέγιο Αθηνών. Έχουν διαφορά μόνο 2 χρόνια...

Νεκρός υπάλληλος σε σουπερ μάρκετ που είχε νοσήσει από Κορωνοϊο

Έφυγε από της εργαζόμενοςσε υποκατάστημα σούπερ μάρκετ «Σκλαβενίτη» λίγες μέρες μετά την επιβεβαίωση ότι είχε νοσήσει από τον νέο κορωνοϊό.Με αφορμή το τραγικό γεγονός...

Τωρα: Κινητικότητα στο Μαξίμου – Πληροφορίες για επικοινωνία με πρόσωπο – έκπληξη για υπουργική θέση

Έντονη κινητικότητα στο Μέγαρο Μαξίμου στην απόρροια της υπόθεσης Λιγνάδη. Από απόλυτα έγκυρα πηγές στο περιβάλλον του πρωθυπουργού έχει διαρρεύσει πως υπάρχει επικοινωνία με...

ΔΗΜΟΦΙΛΗ

Νέος διασυρμός της εκπομπής του Καμπουρακη μετά τον Τζωρτζάκη, από τον Στανκογλου

Τον άκουγε ο Καμπουράκης και έξυνε το κεφάλι του. Τι να έλεγε; Ο Στανκογλου είχε πάρει φορά και τα έλεγε έξω από τα δόντια.https://www.dailymotion.com/video/x7zgbehΑργησε...

Πανικος στο Μαξίμου μετά από διαδικτυακή παρέμβαση -μυστήριο του Γεωργιάδη που φωτογραφίζει τον Μητσοτακη

Με μια ανάρτηση του στο διαδίκτυο ο Αδωνις Γεωργιαδης ανοιξε τον ασκό του Αιολου για την πτώση του Μητσοτακη στέλνοντας το μήνυμα: Μηδένα πρὸ...

Η 11χρονη ανιψιά του υπουργού που πήγε να αυτοκτονήσει μετά τον βιασμό της

Οι κρυφές βιντεοταινίες που λύγισαν τον εισαγγελέα και δεν υπάκουσε στας εντολάςΤου Γιάννη ΝτάσκαΜας κάλεσε τότε ο Μάκης Τριανταφυλλόπουλος (δια των συνεργατών του και...

Κόλαση κρουσμάτων σε γηροκομείο στο Περιστέρι, παρά το εμβόλιο

Πάνω από 30 είναι τα κρούσματα κορωνοϊού που εντοπίστηκαν σε δείγματα από τον οίκο ευγηρίας «ΣΤΟΡΓΗ» στο Περιστέρι. Το γεγονός αυτό προκαλεί ανησυχία στις...

Επ`αόριστον το lockdown – Βάζουν και νέο αριθμό εκτός από το 13033 για Sms

Μια πολύ ανησυχητική εξέλιξη είναι η είδηση πως η κυβέρνηση θα βάλει και νέο αριθμό για sms όπου θα μπορεί κάποιος να στέλνει μήνυμα...

Μαξίμου: Βλέπουν το τέλος να έρχεται – Αγωνία Μητσοτακη για την επόμενη μέρα όταν δεν θα είναι πρωθυπουργός

Ζει με τον τρόμο της επόμενης ημέρας όταν δεν θα είναι πλέον πρωθυπουργός, τι θα γράφει στο βιογραφικό του. Πως να γράψει ότι απέτυχε;Ο...