10/02/2021

Βυζαντινές πολεμικές τακτικές εναντίον Ισλαμικών στρατών (μεσοβυζαντινή περίοδος)

keimeno polemikes taktikes
Η Βυζαντινή Αυτοκρατορία και το Ισλαμικό Χαλιφάτο.

Η χερσαία δράση των Αράβων, Ιρανών και άλλων μουσουλμάνων εναντίον της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας, χαρακτηριζόταν κυρίως από ταχείες εισβολές επιδρομικού χαρακτήρα στο μικρασιατικό έδαφος, οι οποίες διενεργούντο σε μερικές περιπτώσεις από πολυάριθμα στρατεύματα. Η ακτίνα δράσης των επιδρομέων ήταν ευρύτατη, φθάνοντας ενίοτε έως την Προποντίδα.

Το εύρος των επιθέσεων τους ανήκε σε όλες τις κλίμακες, κυμαινόμενο από απλές ληστρικές επιδρομές μερικών εκατοντάδων πολεμιστών έως μαζικές εισβολές δεκάδων χιλιάδων. Ωστόσο οι περισσότερες γίνονταν με σκοπό τη λεηλασία. Ο αναφερόμενος μεγάλος αριθμός (σε μερικές περιπτώσεις) των εισβολέων, η παράλληλη αυξημένη ταχύτητα προέλασης τους και η μεγάλη ακτίνα δράσης τους, παρότι φαίνονται ασύμβατα στοιχεία από τη στρατηγική άποψη, συμβάδιζαν στην περίπτωση των μουσουλμάνων.
Αυτό οφείλετο στον ελαφρύ εξοπλισμό μεγάλου μέρους των μαχίμων τους, στην ύπαρξη μεγάλου ποσοστού ιππέων ανάμεσα τους (συνήθως η πλειονότητα) και στη χρήση καμηλών και πολυάριθμων αλόγων. Οι καμήλες μετέφεραν εφόδια και ανθρώπους και ήταν ιδιαίτερα χρήσιμες σε μακρινές εκστρατείες. Οι Άραβες ιππείς επέβαιναν σε αυτές κατά την πορεία προκειμένου να μην κουράζονται τα άλογα, τα οποία ιππεύονταν σχεδόν μόνο στις μάχες. Επίσης έφερναν μαζί τους μεγάλους αριθμούς αλόγων προκειμένου να τα αλλάζουν και έτσι να είναι ξεκούραστα. Οι καμήλες διέθεταν ανεξάντλητη αντοχή στην πείνα, τη δίψα και τις μακρινές πορείες. Μπορούσαν να διασχίζουν μεγάλες αποστάσεις χωρίς να σταματούν συχνά προκειμένου να ξεκουράζονται και να σιτίζονται, δίνοντας έτσι σημαντικό στρατηγικό πλεονέκτημα στα μουσουλμανικά στρατεύματα.
Δεν ήταν δυνατό για τον αυτοκρατορικό στρατό να αντιδράσει εγκαίρως στις αραβικές επιδρομές ή εισβολές και επιπρόσθετα ήταν συχνά απασχολημένος στα ευρωπαϊκά μέτωπα. Γι’ αυτούς τους λόγους, η αντιμετώπιση των εισβολέων αφορούσε κυρίως τα τοπικά Θεματικά στρατεύματα, τα οποία σχεδόν «κατά κανόνα» υστερούσαν αριθμητικά έναντι του εχθρού. Οι μουσουλμάνοι είχαν συγκεντρωμένες τις δυνάμεις τους, διατηρώντας έτσι το αριθμητικό πλεονέκτημα.
Η βυζαντινή στρατηγική έναντι τους, αφορούσε αρχικά την απομάκρυνση των αμάχων από τις περιοχές οι οποίες βρίσκονταν στην πορεία της προώθησης τους. Οι πόλεις ήταν συνήθως ασφαλείς έναντι των επιδρομέων, λόγω των τειχών τους. Βυζαντινοί ιππείς παρακολουθούσαν τις κινήσεις των Αράβων ενώ εκείνοι λαφυραγωγούσαν τη μικρασιατική ύπαιθρο, και συχνά εξόντωναν αποκομμένες ομάδες των δεύτερων. Παράλληλα ολιγάριθμες βυζαντινές μονάδες προσπαθούσαν να παρασύρουν τμήματα του αραβικού στρατού σε ενέδρα για να μειώσουν τη δύναμη του.
Οι μουσουλμάνοι εισέρχονταν στα αυτοκρατορικά εδάφη διερχόμενοι από ημιορεινές ή ορεινές διαβάσεις. Kατά την πορεία της εισβολής τους υποχρεώνονταν να διέλθουν από αρκετές παρόμοιες στενωπούς. Ταυτόχρονα με τις προαναφερόμενες αμυντικές ενέργειες, Βυζαντινοί πεζοί κατελάμβαναν αυτές τις διαβάσεις στα νώτα των Αράβων, προκειμένου να αποκόψουν την οδό διαφυγής τους.
Οι κατάλληλες περιστάσεις για επίθεση εναντίον των εισβολέων, ήταν όταν εκείνοι αποχωρούσαν προς τα εδάφη τους μεταφέροντας μεγάλες ποσότητες λαφύρων και αριθμούς αιχμαλώτων που δυσχέραιναν την πορεία τους, ή όταν ανακάλυπταν ότι τα περάσματα στα μετόπισθεν τους είχαν καταληφθεί από τις αυτοκρατορικές δυνάμεις και σταματούσαν για να διαπραγματευθούν τη διάβαση τους από αυτές.
Οι Βυζαντινοί προτιμούσαν να επιτίθενται στους μουσουλμάνους εισβολείς κατά τη διάρκεια της νύκτας ή σε ημέρες κακοκαιρίας, ιδίως κατά τη διάρκεια καταιγίδας ή έντονου ψύχους. Οι μουσουλμάνοι, οι οποίοι κατάγονταν σε συντριπτικό ποσοστό από χώρες της Μέσης Ανατολής και την Αραβική χερσόνησο, δεν ήταν συνηθισμένοι σε τέτοιες καιρικές συνθήκες και υπέφεραν. Σε άλλες περιπτώσεις οι Άραβες επιδρομείς επιχειρούσαν να διαβούν τις αναφερόμενες στενωπούς όταν αγνοούσαν ότι οι Βυζαντινοί είχαν ακροβολισθεί στα υψώματα τους, ή όταν βρίσκονταν σε απελπιστική θέση.
Σε τέτοιες περιπτώσεις αποδεκατίζονταν από τα βέλη, τα ακόντια και τα βλήματα σφενδόνων που εκτόξευαν εναντίον τους οι Βυζαντινοί ακροβολιστές και στη συνέχεια από τα ξίφη και τις λόγχες των αυτοκρατορικών πεζών, οι οποίοι επιτίθεντο και αποτελείωναν τους επιζώντες (αιχμαλωτίζοντας και πολλούς από αυτούς). Πράγματι, πολλές από τις βυζαντινές νίκες σε βάρος των μουσουλμάνων στη Μικρά Ασία επιτεύχθηκαν με ενέδρα σε περάσματα κατά την υποχώρηση των επιδρομέων.
Πρέπει να παρατηρηθεί ότι οι Άραβες, οι Ιρανοί και γενικά οι μουσουλμάνοι ιππείς είχαν ιδιαίτερη αδυναμία στα άλογα τους, γι’ αυτό οι Βυζαντινοί λογχοφόροι, τοξότες και ακοντιστές έπρεπε να στοχεύουν περισσότερο αυτά παρά τον αναβάτη τους. Είναι γνωστό ότι πολλοί μουσουλμάνοι προτιμούσαν να τραπούν σε φυγή παρά να χάσουν το άλογο τους, κατάσταση η οποία επέφερε την αποδιοργάνωση της παράταξης τους. Αν η παράταξη των Αράβων αποσυγκροτείτο, ήταν πολύ δύσκολο για εκείνους να την ανασυγκροτήσουν, μη διαθέτοντας την υψηλή πειθαρχία και οργάνωση των Βυζαντινών αντιπάλων τους.
Τέλος, μία συχνή βυζαντινή στρατηγική αντίδραση έναντι των αραβικών επιδρομών, ήταν η διενέργεια επιθέσεων αντιποίνων από ξηρά ή/και θάλασσα εναντίον της μουσουλμανικής Κιλικίας, της Συρίας και σπανιότερα της Αιγύπτου.
periklisdeligiannis.wordpress.com/

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ

ΔΗΜΟΦΙΛΗ

Πως το έγραφες Κ. Μαρκουλάκη; «Πως μπορείς και χαμογελάς καταραμένε κακούργε»

Με όλα αυτά που συμβαίνουν στον χώρο της τέχνης, τις τρομακτικές καταγγελίες για βασανισμούς, βιασμούς και παιδεραστία, θυμηθήκαμε αυτό το περιβόητο που είχε γράψει...

Τωρα: Από στιγμή σε στιγμή ανακοινώνεται νέο σκληρό καθολικό lockdown

Απο το Μαξίμου διαρρέουν πως ο πρωθυπουργός συμφωνεί με την πρόταση του Βασίλη Κικίλια για καθολικό lockdown στην Αττική με πολύ σκληρά νέα μέτρα.Παρεμβαση...

Κατέρρευσαν στην δημόσια τηλεόραση από την παρέμβαση της Λίλας Καφαντάρη

Ξαφνικά οι δημοσιογράφοι της ΕΡΤ συνειδητοποίησαν ότι η καλεσμένη τους Λίλα Καφαντάρη οδεύει να κάνει θετικό σχόλιο  για την πολιτικη συριζα σε εργασιακα κ...

Ραγδαίες εξελίξεις με νέα στοιχεία για την ΕΡΤ μέσα στη νύχτα για το ταξίδι Μητσοτακη στην Ικαρια

Το απόγευμα είχε αναρτηθεί στο διαδίκτυο μια φωτογραφία με οδηγίες στους δημοσιογράφους της ΕΡΤ για το ταξίδι του Κυριακου Μητσοτακη στην Ικαρια, που έλεγε πως...

Έκρυψαν το πλάνο με τον γιατρό που αρνήθηκε να χαιρετίσει τον πρωθυπουργό!

Στην Ικαρία, γιατροί βάρδιας υποχρεώθηκαν να παραστήσουν τους κομπάρσους για το σόου του Κυριάκου Μητσοτάκη. Ένα σόου το οποίο μάλιστα ήταν επικίνδυνο, διότι όπως...

Απίστευτο συμβάν σε ζωντανή μετάδοση στον ΣΚΑΪ

Κατι δεν πάει καλά για να φτάσουμε στο σημείο ο ΣΚΑΪ που όλοι ξέρουμε, που φροντίζει να παρουσιάζει το άψογο κυβερνητικό έργο του ...

Διάγγελμα Μητσοτακη: Ανακοίνωσε το πιο σκληρό lockdown σε όλη την Ευρώπη

Το πιο σκληρό του πρόσωπο έδειξε ο πρωθυπουργός με το διάγγελμα του, δυο μέρες μετά το ξέφρενο κορωνοπαρτι της Ικαριας.«Συμπολίτες μου, Πριν από λίγο...

Διάγγελμα Μητσοτακη στις 19:30 – Σκληρο lockdown από την Πέμπτη – Θα αναστενάξει η αγορά αύριο

Εκτακτο διάγγελμα του Κυριακου Μητσοτάκη στις 19:30Από την Πέμπτη θα ισχύσει το σκληρό lockdown με ισχύ ως τις 28 Φλεβάρη. Βέβαια και στην αρχή...

Έκτακτη σύσκεψη στο Μαξίμου – Πάμε σε καθολικό lockdown

Έκτακτη σύσκεψη στο Μαξίμου μετά την παρέμβαση Κικίλια και τις δηλώσεις του για καθολικό lockdown.Ο υπουργός το πρωί με δηλώσεις του στο κανάλι οπεν...

Lockdown: Έκρηξη οργής του Άρη Πορτοσάλτε κατά της κυβέρνησης

Την οργή του Άρη Πορτοσαλτε προκάλεσε το διάγγελμα του Κυριακου Μητσοτακη, μετά την απόφαση της κυβέρνησης να προχωρήσει την Πέμπτη σε αυστηρό lockdown στην...

ΔΗΜΟΦΙΛΗ

Πως το έγραφες Κ. Μαρκουλάκη; «Πως μπορείς και χαμογελάς καταραμένε κακούργε»

Με όλα αυτά που συμβαίνουν στον χώρο της τέχνης, τις τρομακτικές καταγγελίες για βασανισμούς, βιασμούς και παιδεραστία, θυμηθήκαμε αυτό το περιβόητο που είχε γράψει...

Τωρα: Από στιγμή σε στιγμή ανακοινώνεται νέο σκληρό καθολικό lockdown

Απο το Μαξίμου διαρρέουν πως ο πρωθυπουργός συμφωνεί με την πρόταση του Βασίλη Κικίλια για καθολικό lockdown στην Αττική με πολύ σκληρά νέα μέτρα.Παρεμβαση...

Κατέρρευσαν στην δημόσια τηλεόραση από την παρέμβαση της Λίλας Καφαντάρη

Ξαφνικά οι δημοσιογράφοι της ΕΡΤ συνειδητοποίησαν ότι η καλεσμένη τους Λίλα Καφαντάρη οδεύει να κάνει θετικό σχόλιο  για την πολιτικη συριζα σε εργασιακα κ...

Ραγδαίες εξελίξεις με νέα στοιχεία για την ΕΡΤ μέσα στη νύχτα για το ταξίδι Μητσοτακη στην Ικαρια

Το απόγευμα είχε αναρτηθεί στο διαδίκτυο μια φωτογραφία με οδηγίες στους δημοσιογράφους της ΕΡΤ για το ταξίδι του Κυριακου Μητσοτακη στην Ικαρια, που έλεγε πως...

Έκρυψαν το πλάνο με τον γιατρό που αρνήθηκε να χαιρετίσει τον πρωθυπουργό!

Στην Ικαρία, γιατροί βάρδιας υποχρεώθηκαν να παραστήσουν τους κομπάρσους για το σόου του Κυριάκου Μητσοτάκη. Ένα σόου το οποίο μάλιστα ήταν επικίνδυνο, διότι όπως...

Απίστευτο συμβάν σε ζωντανή μετάδοση στον ΣΚΑΪ

Κατι δεν πάει καλά για να φτάσουμε στο σημείο ο ΣΚΑΪ που όλοι ξέρουμε, που φροντίζει να παρουσιάζει το άψογο κυβερνητικό έργο του ...