27/02/2021

Θεόδωρος Α' Λάσκαρης: Ιδρυτής και πρώτος αυτοκράτορας της Αυτοκρατορίας της Νίκαιας

theodoros a laskaris
Ο Θεόδωρος Λάσκαρης (1175 – 1222) ήταν ο ιδρυτής και πρώτος αυτοκράτορας της Αυτοκρατορίας της Νίκαιας (1205-1222) στη Μικρά Ασία μετά την κατάληψη της Κωνσταντινούπολης από τους Φράγκους το 1204[1][2].

Ο Θεόδωρος Α’ ήταν υιός του Μανουήλ Λάσκαρη (γεν.π.1140) και της Ιωάννας Καράτζαινας (γεν.π.1148). Ήταν στρατιωτικός και γαμπρός του αυτοκράτορα Αλεξίου Γ΄ Αγγέλου (1195-1203)[3][4]. Γεννήθηκε γύρω στα 1175 και όντας μέλος επιφανούς οικογένειας του Βυζαντίου προωθήθηκε γρήγορα σε υψηλά στρατιωτικά αξιώματα, στα οποία και διακρίθηκε για την γενναιότητα και τις ικανότητές του.
Το 1204, την παραμονή της πτώσης της Κωνσταντινούπολης από τους σταυροφόρους κατά τη Δ΄ Σταυροφορία και ενώ ο Αλέξιος Ε΄ Μούρτζουφλος είχε εγκαταλείψει την Πόλη, ο λαός εξέλεξε ως αυτοκράτορα τον αδελφό του Κωνσταντίνο Λάσκαρη. Οι συνθήκες όμως οδήγησαν στη φυγή των Λασκαριδών από την Πόλη και τη διαφυγή τους στη Μικρά Ασία[2].
Εκεί την ηγεσία της αντίστασης ανέλαβε ο Θεόδωρος, ο οποίος αφού κατάφερε να επιβληθεί στους Μικρασιάτες μεγιστάνες άρχισε τον πόλεμο κατά των Σταυροφόρων και των αυτοκρατόρων της Τραπεζούντας. Μεταξύ των προσφύγων από την Πόλη συγκαταλεγόταν και ο Πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως με πολλούς κληρικούς, έτσι γύρω στο 1208 στέφθηκε αυτοκράτορας.
Το 1211 ο Θεόδωρος Λάσκαρης συγκρούεται με τους Σελτζούκους Τούρκους και τον Σουλτάνο Καϊκοσρού (Καϊχοσχρόης) στην κοιλάδα του Μαιάνδρου (μάχη της Αντιόχειας) και πετυχαίνει αναπάντεχη νίκη. Ο στρατός του, μόλις 2000 άνδρες με πιο αξιόμαχο τμήμα ένα σώμα 800 μισθοφόρων ιππέων από την Ιταλία, μειονεκτούσε φανερά από τους Τούρκους και μετά τις πρώτες συμπλοκές αρχικά φαινόταν ότι θα έχανε τη μάχη. Όταν όμως ο Θεόδωρος συναντάται προσωπικά με Σουλτάνο, ρίχνει το άλογο και φονεύει τον αναβάτη του ανατρέποντας έτσι την έκβαση της μάχης.
Σύμφωνα με βυζαντινές πηγές αναφέρεται πως ο Θεόδωρος κάρφωσε το Σουλτάνο στην καρδιά, ενώ ο σελτζούκος ιστορικός Ιμπν Μπιμπί πως τον αποτέλειωσε “Φράγκος”. Ο ιστορικός Γεώργιος Ακροπολίτης αναφέρει πως το κεφάλι του Καϊκοσρού κόπηκε χωρίς να σφαγεί από το βασιλέα ή από άλλον της συνοδείας του[5].
Οι επιτυχίες του, καθώς και τα προβλήματα που αντιμετώπιζαν οι Λατίνοι στα Βαλκάνια από τους Βουλγάρους οδήγησαν τελικά στην υπογραφή συνθήκης ειρήνης με τον Ερρίκο αυτοκράτορα της Λατινικής Αυτοκρατορίας, το 1214 στο Νυμφαίο, με βάση την οποία οι Λατίνοι περιορίζονταν σε μια στενή λωρίδα στη βορειοδυτική Μικρά Ασία[6]. Τα επόμενα χρόνια ασχολήθηκε με την οργάνωση του κράτους του, την ενίσχυση της οικονομίας και του στρατού πάνω σε υγιείς βάσεις και την προετοιμασία της επιστροφής στην Κωνσταντινούπολη.
Πέθανε ξαφνικά το 1222, σε ηλικία 47 ετών, αφήνοντας ως διάδοχό του τον γαμπρό του, Ιωάννη Γ΄ Δούκα Βατάτζη.

hartis aftokratoria nikaias
Μετά την 4η Σταυροφορία: Η Λατινική Αυτοκρατορία, η Αυτοκρατορία της Νίκαιας, η Αυτοκρατορία της Τραπεζούντας και το Δεσποτάτο της Ηπείρου. Τα όρια είναι ασαφή.

Οικογένεια
Ο Θεόδωρος Α’ νυμφεύτηκε τρεις φορές. Πρώτα το 1198/9 την Άννα Αγγελίνα, κόρη του Αλεξίου Γ’ Αυτοκράτορα των Ρωμαίων και της Ευφροσύνης Καματηράς. Παιδιά αυτού του γάμου είναι:
– Ειρήνη, απεβ. 1239, παντρεύτηκε πρώτα τον Ανδρόνικο Παλαιολόγο και μετά τον Ιωάννη Γ’ Βατάτζη μετέπειτα Αυτοκράτορα των Ρωμαίων.
– Μαρία π. 1206-1270, παντρεύτηκε τον Μπέλα Δ’ Αρπάντ μετέπειτα βασιλιά της Ουγγαρίας. Ο γιος τους
– Στέφανος Ε΄ είχε κόρη την
– Άννα των Αρπάντ, που παντρεύτηκε τον Ανδρόνικο Β’ Παλαιολόγο Αυτοκράτορα των Ρωμαίων.
– Ευδοκία (μετονομάστηκε Σοφία) 1211-1250, παντρεύτηκε πρώτα τον Φρειδερίκο Β΄ Μπάμπενμπεργκ δούκα της Αυστρίας και έπειτα τον Ανζώ ντε Καγιέ κυβερνήτη της Μ. Ασίας.
Μετά το θάνατο της Άννας Αγγελίνας το 1212, ο Θεόδωρος Α΄ έκανε δεύτερο γάμο, με την Φιλίππα των Ρουπενιδών, κόρη του Ρουπέν Γ΄ της Μικράς Αρμενίας (Κιλικίας)[7] και της Ισαβέλλας του Τορόν. Από αυτό τον γάμο γεννήθηκε ο:
– Κωνσταντίνος, γενν. 1214.
Ο Θεόδωρος Α’ χώρισε τη Φιλίππα το 1216 και το 1219 έκανε τον τρίτο του γάμο, με τη Μαρία του Κουρτεναί, κόρη του Πέτρου Λατίνου αυτοκράτορα της Κωνσταντινούπολης και της Γιολάντας της Φλάνδρας. Ο γάμος δεν είχε απογόνους.
Νομίσματα
Ο Θεόδωρος Α’ αντικατέστησε τα τραχέα εξ ηλέκτρου με τα τραχέα αργυρά. Επίσης έκοψε και τραχέα από κράμα χαλκού με λίγο άργυρο. Τα νομισματοκοπεία του ήταν στη Μαγνησία και στη Νίκαια.
Στο τραχύ αργυρό εικονίζεται στα αριστερά ο αυτοκράτορας να κρατά σκήπτρο στο δεξί χέρι και πατριαρχικό σταυρό στο αριστερό, ενώ στα δεξιά ο Χριστός τον ευλογεί στο κεφάλι με το δεξί του χέρι. Στην άλλη όψη στέκονται ο άγιος Θεόδωρος στα αριστερά και η Θεοτόκος στα δεξιά. [8]
Παραπομπές
1. «Ίδρυμα Μείζονος Ελληνισμού». www.ime.gr. Ανακτήθηκε στις 2017-01-06.
2. Εγκυκλοπαίδεια Νέα Δομή. Τεγόπουλος – Μανιατέας. 1996, σελ. 293, τομ. 19.
3. Παπαθανασίου, Μανώλης. «Βυζαντινοί Αυτοκράτορες». www.byzantium.xronikon.com. Ανακτήθηκε στις 2017-01-06.
4. «Theodwros A’ Laskarhs». www.ime.gr. Ανακτήθηκε στις 2017-01-06.
5. Βασιλεύς εναντίον Σουλτάνου από τα Ιστορικά Θέματα
6. Εγκυκλοπαίδεια Νέα Δομή. Τεγόπουλος – Μανιατέας. 1996, σελ. 91, τομ. 25.
7. Ο Ρουπέν Γ΄ ήταν 7ος απόγονος του Βάρδα Φωκά, ως απόγονος ανιψιάς τού Νικηφόρου Β΄ Φωκά Αυτοκράτορα των Ρωμαίων.
8. David R. Sear, Byzantine coins & their values, Seaby Ltd., 2nd edition 1996
[wikipedia]

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ

ΔΗΜΟΦΙΛΗ

Στις φυλακές της Τρίπολης ο Λιγναδης – Τραγική ειρωνία, μόλις 100 χιλιόμετρα από την Επίδαυρο

Ποιος να το φανταζόταν όταν το καλοκαίρι ο Κυριάκος Μητσοτάκης μετέβαινε με στρατιωτικό ελικόπτερο στην Επίδαυρο για να δει την παράσταση του Λιγνάδη, λίγους...

Σκληρή απάντηση της Τατιάνας στον πλεμπαίο Μπιμπίλα που ταΐζει απόρους, αντί να τους δημιουργεί

Επιτέλους βρέθηκε μία δημοσιογράφος να απαντήσει στον πληβείο Σπύρο Μπιμπίλα, ο οποίος κάθεται και κάνει αγαθοεργίες, έδωσε την περιουσία του για τους άπορους ηθοποιούς,...

Γουργουλιάνης: Παραπλανητικός ο τρόπος μέτρησης των κρουσμάτων – Οι πανδημίες κρατούν 1,5 χρόνο. Είμαστε στα όρια

Τον αποκαλούν «φωνής της λογικής» μέσα σε μία πανδημία που έχει μετατρέψει τους πάντες σε ειδικούς. Ο καθηγητής Πνευμονολογίας του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας, διευθυντής της...

Ποια Επιδαυρος; Ο Λιγναδης πάνω στο τσακίρ κέφι τραγουδά Ναυτάκι Συριανό, λοστρόμο Πειραιώτη

Ένα βίντεο που αναδεικνύει τα φωνητικά προσόντα του ταλαντούχου σκηνοθέτη και ηθοποιού, Δημήτρη Λιγνάδη σε ένα λαϊκό τραγούδι, που όμως απέχει αρκετά από το...

Κορυφαίο ολίσθημα Μητσοτακη πριν λίγο στη Βουλή – Αναμένεται ξεσηκωμός των γαλάζιων βουλευτών

Πριν λίγο ο Κυριάκος Μητσοτακης δικαιολόγησε την Ειρήνη Αγαπηδακη για τις υβριστικές αναρτήσεις της στο διαδίκτυο όπου έγραφε ΣΥΡΙΖΑ Ανελ Δολοφόνοι, λέγοντας ότι ήταν...

Εσωκομματικοί τριγμοί στην ΝΔ από την κακή εμφάνιση Μητσοτακη στη Βουλή – Πως μας έμπλεξε έτσι έλεγαν στους διαδρόμους

Απογοητευμένοι οι βουλευτές της ΝΔ από την εμφάνιση Μητσοτακη στη Βουλή που αλλιώς την περίμεναν και αλλιώς τους βγήκε.Ο Μητσοτάκης φάνηκε μικρότερος των προσδοκιών...

Η στιγμή που ο Τσίπρας ενημέρωσε τον Μητσοτάκη ότι τον δουλεύουν χοντρά

Όχι απλώς τον έβαλε στη θέση του ο Αλέξης Τσιπρας τον Κυριακο Μητσοτακη, αλλά τον ταπείνωσε κιόλας διαβάζοντας μηνύματα που έγραφε για την κυβέρνηση...

Σβήνει αναρτήσεις ο Αθερίδης μετά τα εξώδικα του Κώστα Βαξεβάνη και της Ιωάννας Κλεφτόγιαννη

Εξώδικο στον Θοδωρή Αθερίδη απέστειλε ο Κώστας Βαξεβάνης για άκρως συκοφαντικό σχόλιο που ανήρτησε στο Facebook το οποίο ωστόσο, έσπευσε εκ των υστέρων να...

Συντετριμμένη η Τατιάνα Στεφανίδου για το δράμα του Δημήτρη Λιγνάδη (Βίντεο)

 Τατιάνα Στεφανίδου (ακούστε το βίντεο): «Με το βλέμμα του Δημήτρη Λιγνάδη επανήλθαμε λοιπόν μετά τη δήλωση του κυρίου Κούγια. Πάντως, οι φωτογραφίες είναι χαρακτηριστικές....

Η επική πάσα της Ντόρας στον Αλέξη, που κάρφωσε τον Γεωργιάδη

Από τις πιο όμορφες στιγμές στην χθεσινή συζήτηση στο κοινοβούλιο, ήταν η εκπληκτική ασίστ που έδωσε η Ντόρα στον Αλέξη Τσίπρα, προκειμένου να καρφώσει...

ΔΗΜΟΦΙΛΗ

Στις φυλακές της Τρίπολης ο Λιγναδης – Τραγική ειρωνία, μόλις 100 χιλιόμετρα από την Επίδαυρο

Ποιος να το φανταζόταν όταν το καλοκαίρι ο Κυριάκος Μητσοτάκης μετέβαινε με στρατιωτικό ελικόπτερο στην Επίδαυρο για να δει την παράσταση του Λιγνάδη, λίγους...

Σκληρή απάντηση της Τατιάνας στον πλεμπαίο Μπιμπίλα που ταΐζει απόρους, αντί να τους δημιουργεί

Επιτέλους βρέθηκε μία δημοσιογράφος να απαντήσει στον πληβείο Σπύρο Μπιμπίλα, ο οποίος κάθεται και κάνει αγαθοεργίες, έδωσε την περιουσία του για τους άπορους ηθοποιούς,...

Γουργουλιάνης: Παραπλανητικός ο τρόπος μέτρησης των κρουσμάτων – Οι πανδημίες κρατούν 1,5 χρόνο. Είμαστε στα όρια

Τον αποκαλούν «φωνής της λογικής» μέσα σε μία πανδημία που έχει μετατρέψει τους πάντες σε ειδικούς. Ο καθηγητής Πνευμονολογίας του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας, διευθυντής της...

Ποια Επιδαυρος; Ο Λιγναδης πάνω στο τσακίρ κέφι τραγουδά Ναυτάκι Συριανό, λοστρόμο Πειραιώτη

Ένα βίντεο που αναδεικνύει τα φωνητικά προσόντα του ταλαντούχου σκηνοθέτη και ηθοποιού, Δημήτρη Λιγνάδη σε ένα λαϊκό τραγούδι, που όμως απέχει αρκετά από το...

Κορυφαίο ολίσθημα Μητσοτακη πριν λίγο στη Βουλή – Αναμένεται ξεσηκωμός των γαλάζιων βουλευτών

Πριν λίγο ο Κυριάκος Μητσοτακης δικαιολόγησε την Ειρήνη Αγαπηδακη για τις υβριστικές αναρτήσεις της στο διαδίκτυο όπου έγραφε ΣΥΡΙΖΑ Ανελ Δολοφόνοι, λέγοντας ότι ήταν...

Εσωκομματικοί τριγμοί στην ΝΔ από την κακή εμφάνιση Μητσοτακη στη Βουλή – Πως μας έμπλεξε έτσι έλεγαν στους διαδρόμους

Απογοητευμένοι οι βουλευτές της ΝΔ από την εμφάνιση Μητσοτακη στη Βουλή που αλλιώς την περίμεναν και αλλιώς τους βγήκε.Ο Μητσοτάκης φάνηκε μικρότερος των προσδοκιών...