Μπορεί το ραπανάκι να μην είναι ένα από τα πιο αγαπημένα μας λαχανικά, είναι όμως μία θρεπτική εδώδιμη ρίζα. Στην πραγματικότητα, πρόκειται για είναι ένα φυλλώδες λαχανικό της οικογενείας των Σταυρανθών που διακρίνεται για το πράσινο φύλλωμα, του κόκκινους βολβούς και την πλούσια πικάντικη γεύση του.
Εν τούτοις, δεν είναι λίγες οι φορές που θα το βρούμε σε διάφορες αποχρώσεις όπως μοβ, ροζ ακόμη και μαύρο.
Για πρώτη φορά ευδοκίμησε στις περιοχές της Αιγύπτου, περίπου τον 3ο αιώνα π.Χ. Η υψηλή διατροφική του αξία έγινε σύντομα αντιληπτή αφού τα οφέλη που σχετίστηκαν με την κατανάλωση του λαχανικού, ήταν πολλά. Έτσι, μέχρι τα τέλη του 16ου αιώνα μ.Χ η φήμη του διαδόθηκε σε κάθε γωνιά της γης.
Σήμερα, το ραπανάκι εκτός από ένα νόστιμο και θρεπτικό λαχανικό που καταναλώνεται κυρίως ωμό, αποτελεί και ένα φυσικό τρόπο πρόληψης και θεραπείας διαφόρων προβλημάτων υγείας.
Διατροφική αξία
Ένα φλιτζάνι ψιλοκομμένο ραπανάκι (100 γραμμάρια) περιέχει περίπου:
Θερμίδες: 19
Υδατάνθρακες: 4 gr
Πρωτεΐνες: 0,8 gr
Φυτικές ίνες: 1,9 gr
Βιταμίνη Β6: 0,1 mg (4%)*
Βιταμίνη C: 17,2 mg (29%)*
Κάλιο: 270 mg (8%)*
Φυλλικό οξύ: 29 μcg (7%)*
Μαγγάνιο: 0,1 χιλιοστόγραμμα μαγγανίου (4%)*
Τα ραπανάκια περιέχουν σημαντική ποσότητα φλαβονοειδών, συμπεριλαμβανομένης της ζεαξανθίνης, λουτεΐνης, και του β-καροτένιου, καθώς επίσης και μια αντιοξειδωτική ουσία, γνωστή ως σουλφοραφάνη. Η σουλφοραφάνη έχει την ικανότητα να αναστέλλει την ανάπτυξη αρκετών μορφών καρκίνου όπως, του παχέος εντέρου, των ωοθηκών κ.α.
*Ποσοστό Ημερήσιας Συνιστώμενης Πρόσληψης
Οφέλη
Το ραπανάκι, όπως όλα τα λαχανικά, είναι πλούσιο σε θρεπτικά συστατικά και φτωχό σε θερμίδες. Αυτό σημαίνει ότι η τακτική κατανάλωση θα μπορούσε να μας προσφέρει πολλά οφέλη στην υγεία.
Πιο συγκεκριμένα, τα ραπανάκια συνιστούν εξαιρετική πηγή βιταμίνης C. Ενδεικτικά να αναφέρουμε, πως ένα φλιτζάνι ψιλοκομμένο ραπανάκι προσφέρει στο οργανισμό το 25% της ημερήσιας συνιστώμενης πρόσληψης. Η βιταμίνη C είναι ένα μικροθρεπτικό συστατικό με ισχυρές αντιοξειδωτικές δράσεις που προστατεύουν τον οργανισμό από την βλάβη που προκαλούν οι ελεύθερες ρίζες στα κύτταρα.
Επιπλέον, διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο στην παραγωγή ερυθρών αιμοσφαιρίων και στη τόνωση του κυκλοφορικού συστήματος, μειώνοντας σημαντικά τον κίνδυνο εμφάνισης σοβαρών και χρόνιων ασθενειών όπως η καρδιακή προσβολή, το εγκεφαλικό, η αναιμία κ.α.
Άλλα πολύτιμα φυτοθρεπτικά συστατικά περιλαμβάνουν το φυλλικό οξύ, τις φυτικές ίνες, τις βιταμίνες Β2 και Β6, καθώς επίσης και μέταλλα όπως μαγνήσιο, μαγγάνιο και ασβέστιο. Πρόκειται για ενώσεις με ισχυρές διουριτικές, αποτοξινωτικές και αντιβακτηριακές ιδιότητες, οι οποίες βοηθούν στην άμεση απομάκρυνση των τοξινών και των αποβλήτων, συμβάλλουν στην διατήρηση ενός φυσιολογικού και υγιούς βάρους, μειώνουν ή αποτρέπουν τη δημιουργία φλεγμονής και προάγουν την υγεία των ματιών και του ήπατος.
Επίσης, έχουν την ικανότητα να εξισορροπούν τις τιμές της αρτηριακής πίεσης και της χοληστερόλης, ενώ φαίνεται ότι επιδρούν ευεργετικά και στη διατήρηση της υγείας της επιδερμίδας ανακουφίζοντας άμεσα τα επώδυνα συμπτώματα δερματικών διαταραχών, συμπεριλαμβανομένου του εξανθήματος, της ξηροδερμίας κ.α.
Τα οφέλη του δεν σταματούν εδώ…. Σύμφωνα με μελέτες, το ραπανάκι είναι ένα λαχανικό που διακρίνεται για την ικανότητα να επαναφέρει τις φυσιολογικές τιμές της χολερυθρίνης κυρίως στα βρέφη. Μιας ουσίας που η ανισορροπία των επιπέδων της, σχετίζεται με κίτρινη χροιά στην επιδερμίδα και τα μάτια.
Φαρμακευτικές χρήσεις
Το ραπανάκι διαθέτει επίσης ισχυρές φαρμακευτικές ιδιότητες, γεγονός που το καθιστά ένα φυσικό μέσο θεραπείας σε διάφορες συνθήκες υγείας.
Αναλυτικότερα, ο χυμός από τη ρίζα ενισχύει τη λειτουργία του πεπτικού συστήματος και αποτρέπει διαταραχές όπως η δυσκοιλιότητα κ.α.
Επιπροσθέτως, μπορεί να ανακουφίσει τα συμπτώματα του κρυολογήματος συμπεριλαμβανομένου του μπουκώματος και της καταρροής, ενώ οι διουρητικές του ιδιότητες συμβάλλουν στην εξουδετέρωση της πέτρας στα νεφρά, καθώς επίσης και στη μείωση των οιδημάτων.
Ποικιλίες
Τα ραπανάκια ταξινομούνται σε δύο ποικιλίες, τα χειμωνιάτικα και τα καλοκαιρινά.
Τα καλοκαιρινά ραπανάκια είναι μικρά και το χρώμα τους κυμαίνεται από κόκκινο μέχρι λευκό. Το σχήμα τους μπορεί να είναι σφαιρικό ή μακρόστενο και η γεύση τους ήπια και ζουμερή.
Τα χειμερινά ραπανάκια συλλέγονται όταν είναι μεγάλα και ώριμα. Το χρώμα τους ποικίλει σε λευκό, μαύρο ή πράσινο.
Τα μαύρα ραπανάκια έχουν πικάντικη γεύση και πρέπει να χρησιμοποιούνται με φειδώ.
Πως αποθηκεύουμε το ραπανάκι
Σε αντίθεση με τους βολβούς, τα φύλλα του λαχανικού όταν εκτίθενται στην υγρασία χάνουν ένα σημαντικό μέρος των θρεπτικών συστατικών τους. Συνεπώς, συνιστάται η άμεση κατανάλωση, εντός 2-3 ημερών.
Ωστόσο, η ρίζα μπορεί να παραμείνει αναλλοίωτη για μεγαλύτερο διάστημα. Εάν θέλουμε λοιπόν να διατηρήσουμε φρέσκους τους βολβούς μέχρι και 2 εβδομάδες, τους διαχωρίζουμε από τα φύλλα. Έπειτα, τους τοποθετούμε σε πλαστική σακούλα και τους αποθηκεύουμε στο ψυγείο.