Οι Ηνωμένες Πολιτείες σηματοδότησαν την Τετάρτη μια νέα πρόθεση να πουλήσουν αναβαθμισμένα μαχητικά αεροσκάφη F-16 στην Τουρκία, πλησιάζοντας στην ικανοποίηση του μακροχρόνιου αιτήματος του συμμάχου, μια ημέρα αφότου η Τουρκία απέσυρε την αντίθεσή της στις προσπάθειες της Φινλανδίας και της Σουηδίας να ενταχθούν στη συμμαχία του ΝΑΤΟ.
Ανώτεροι Αμερικανοί αξιωματούχοι είχαν πει λίγες ώρες νωρίτερα ότι ο πρόεδρος Μπάιντεν δεν διαπραγματεύτηκε με την Τουρκία σε αντάλλαγμα για την υποστήριξή της για την επέκταση του ΝΑΤΟ. Ανώτερος κυβερνητικός αξιωματούχος είπε στους δημοσιογράφους αργά την Τρίτη ότι η Τουρκία δεν ζήτησε τα F-16 κατά τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων.
Ωστόσο, ένας ανώτατος αξιωματούχος της άμυνας ήταν ωμά, αν και ανακριβής, όταν ρωτήθηκε από έναν δημοσιογράφο την Τετάρτη σχετικά με την υποστήριξη της κυβέρνησης στην ώθηση της Τουρκίας για μια πιο σύγχρονη αεροπορία.
«Οι ισχυρές αμυντικές δυνατότητες της Τουρκίας συμβάλλουν στις ισχυρές αμυντικές δυνατότητες του ΝΑΤΟ», δήλωσε η Σελέστ Βαλάντερ, Υφυπουργός Άμυνας για θέματα Διεθνούς Ασφάλειας. «Το Υπουργείο Άμυνας των ΗΠΑ υποστηρίζει πλήρως τα σχέδια εκσυγχρονισμού της Τουρκίας για τον στόλο της F-16».
Πρόσθεσε ότι οι προσπάθειες να βοηθηθεί η Τουρκία να αποκτήσει τα προηγμένα αεροσκάφη «πρέπει να γίνουν μέσω των διαδικασιών σύναψης συμβάσεων», αλλά είπε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες «υποστηρίζουν τον εκσυγχρονισμό του στόλου των μαχητικών της από την Τουρκία, γιατί αυτό συνεισφέρει στην ασφάλεια του ΝΑΤΟ και ως εκ τούτου στην αμερικανική ασφάλεια.”
Ο κ. Μπάιντεν έχει προγραμματιστεί να συναντηθεί με τον Πρόεδρο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν την Τετάρτη το απόγευμα. Αξιωματούχοι δήλωσαν ότι οι πρόεδροι θα συζητήσουν ένα ευρύ φάσμα θεμάτων που σχετίζονται με τα αμοιβαία συμφέροντα και των δύο χωρών. Αλλά τα σχόλια της κας Wallander υποδήλωναν ότι το τουρκικό αίτημα για F-16 ήταν πιθανό να είναι κορυφαία προτεραιότητα.
Το χρονοδιάγραμμα για οποιαδήποτε πιθανή συμφωνία μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και της Τουρκίας για μαχητικά αεροσκάφη είναι ασαφές και μια συμφωνία πιθανότατα θα απαιτούσε έγκριση από το Κογκρέσο.
Οι διμερείς σχέσεις με την Τουρκία ήταν τεταμένες εδώ και αρκετό καιρό και η Τουρκία έχασε την υποστήριξη και στο Κογκρέσο. Ο κ. Ερντογάν με τα χρόνια έχει γίνει πιο αυταρχικός, πιο σκληρός και πιο δύσκολος ως σύμμαχος, ενώ αυξάνει την καταστολή στο εσωτερικό των πολιτικών αντιπάλων και της ανεξάρτητης δημοσιογραφίας.
Τον Μάρτιο, μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, το Στέιτ Ντιπάρτμεντ έστειλε επιστολη στο Κογκρέσο, λέγοντας ότι η πώληση των F-16 θα ήταν σύμφωνη με τα συμφέροντα εθνικής ασφάλειας των ΗΠΑ και θα εξυπηρετούσε επίσης τη μακροπρόθεσμη ενότητα του ΝΑΤΟ, αλλά δεν υποστήριξε ρητά τη συμφωνία .
Η επιστολή αναγνωρίζει τις τεταμένες σχέσεις, αλλά περιγράφει την υποστήριξη και τους αμυντικούς δεσμούς της Τουρκίας με την Ουκρανία ως «σημαντικό αποτρεπτικό παράγοντα για κακή επιρροή στην περιοχή».
Πριν αναχωρήσει για τη σύνοδο κορυφής του ΝΑΤΟ αυτής της εβδομάδας στη Μαδρίτη, ο κ. Ερντογάν είπε ότι η πώληση των F-16 θα είναι ένα σημαντικό θέμα στη συνάντησή του με τον κ. Μπάιντεν. Ο κ. Μπάιντεν έπαιξε καθοριστικό ρόλο στην προτροπή της Τουρκίας να άρει το μπλοκ της στις αιτήσεις ένταξης της Σουηδίας και της Φινλανδίας στο ΝΑΤΟ, κάτι που έκανε το βράδυ της Τρίτης.