Κουρεία και κομμώσεις στην αρχαία Αθήνα και Σπάρτη

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΗ

Η κόμμωση στην Ελλάδα αλλάζει ανά εποχή και κάποιες φορές ανά κοινωνική τάξη. Στους άντρες της κλασικής Αθήνας, συναντάμε μακριά κόμη με βοστρύχους που έφταναν ως την μέση. Παρόμοια ήταν και αυτή των γυναικών που επιπλέον, έπλεκαν τα μαλλιά σε μορφή στεφανίου ή γύρω από τη μέση τους αν τα είχαν πολύ μακρυά.

Κατά τους ελληνιστικούς χρόνους τα μαλλιά των αντρών είναι κοντά, υπήρχαν βέβαια και οι εξαιρέσεις, άντρες που αφηναν μακριά τα μαλλιά και τις γενειάδες τους, όπως οι φιλόσοφοι κι οι αριστοκράτες.
Τα μαλλιά των γυναικών είναι χτενισμένα μακριά και άλλοτε μαζεμένα, δεμένα με ιμάντες σε μορφή κότσων και με μπουκλίτσες που έπεφταν στο μέτωπο.

Οι Αθηναίοι της εποχής, είχαν δούλους για να τους φροντίζουν τα μαλλιά και το υπόλοιπο σώμα, να τους ντύνουν και να τους διακοσμούν. Οι πιο πλούσιοι διακοσμούσαν τα μαλλιά τους με διάφορα κοσμήματα, όπως διαδήματα, στεφάνια κλπ.

Τα κουρεία στην αρχαία Ελλάδα έκαναν την εμφάνιση τους στην αρχή ως υπαίθρια, με πρώτα κύρια εργαλεία, το ψαλίδι (κουρίδα) και το ξυράφι (ξυρόν). Αργότερα εστεγάσθηκαν σε μέρη όπως οι αγορές που ήταν προσφιλή κέντρα συγκεντρώσεις, συζητήσεων και ανακοινώσεων. Ταυτόχρονα παρείχαν και άλλες παραϊατρικές υπηρεσίες, όπως περιποίηση δοντιών, νυχιών, μικροχειρουργικής και παθολογίας.

keimeno koureio1

Οι Αθηναίοι για να βοηθούν το μεγάλωμα των μαλλιών τα άλειφαν με λάδι ανακατεμένο με αρωματικές ουσίες.
Τον 6ο αι προ αΧΡείων, οι άντρες είχαν μακριούς βοστρύχους.
Οι Έλληνες δεν άφηναν ποτέ μουστάκι χωρίς γένια. Θεωρούνταν βαρβαρικο και δεν επιτρεπονταν επ΄ουδενί.

Ο κουρέας τους περιποιόταν κι όταν τελείωνε έδινε στον πελάτη έναν καθρέφτη για να θαυμάσει τον εαυτό του, έτσι ακριβώς όπως κάνουν οι κουρείς στις μέρες μας. Την ώρα που ο κουρέας έφτιαχνε την κόμη ενός πελάτη, οι άλλοι περίμεναν τη σειρά τους φλυαρώντας για όλα. Χάρη σ’ αυτό τον τρόπο ζωής, οι κουρείς έγιναν εξαιρετικά κοινωνικοί. Ήταν κατατοπισμένοι για όλα τα νέα και τα κουτσομπολιά, που τα διέδιδαν και τα ερμήνευαν όπως ήθελαν. Δεν είναι παράξενο που είχαν τη φήμη ότι ήταν φλύαροι και αθυρόστομοι.

Ο πρώτος άνθρωπος που έφερε στην Αθήνα την είδηση της καταστροφής στη Σικελία ήταν ένας κουρέας από τον Πειραιά. Είχε μάθει τη θλιβερή είδηση από το δούλο ενός λιποτάκτη και χωρίς να χάσει καιρό, άφησε το κουρείο του κι έτρεξε με μια ανάσα στην Αθήνα, από φόβο μην τον προλάβει κανένας άλλος.

keimeno koureio2

Στην πόλη, όπου δεν ήξεραν τίποτε, η είδηση προκάλεσε μεγάλη ανησυχία. Ο κόσμος περικύκλωσε τον κουρέα και άρχισε να τον ξεψαχνίζει, μα αυτός δεν ήξερε ούτε το όνομα εκείνου που του είχε ανακοινώσει το τραγικό νέο.

Οι πολίτες αγανακτισμένοι άρχισαν να φωνάζουν: «O ψεύτης στην ανάκριση!», «στα Βασανιστήρια!». Ο φουκαράς ο κουρέας είχε δεθεί κιόλας, όταν κατά καλή του τύχη έφτασαν κάμποσοι οπλίτες που είχαν γλιτώσει από το μακελειό και επιβεβαίωσαν την τρομερή αλήθεια. Αναστατωμένοι οι Αθηναίοι από τη φοβερή είδηση, σκόρπισαν στα σπίτια τους για να κλάψουν τους χαμένους τους συγγενείς και ξέχασαν τον κουρέα.
Άφησαν δεμένο τον αγγελιοφόρο των κακών ειδήσεων. Τον θυμήθηκαν αργά τη νύχτα. Αλλά όταν ήρθαν να τον λύσουν, η πρώτη
ερώτηση που έθεσε ο κουρέας ήταν αν υπήρχε, καμιά είδηση για τον Νικία, κι αν είναι γνωστό πως πέθανε.
Οι κουρείς ήταν ενήμεροι για όλα τα νέα και μιλούσαν για τα πάντα.

Η φλυαρία τους ήταν παροιμιώδης. Στην Μακεδονία κάποτε ρώτησε ο κουρέας τον Βασιλιά Αρχέλαο : «πως σε κείρω» ; (πώς να σε κουρέψω) και εκείνος απάντησε: «σιωπών» !

Από την αρχαϊκή εποχή τα μακριά μαλλιά ήταν ένα σημάδι των αριστοκρατών.

To »κούρειον». μια τελετή ωρίμανσης στην οποία οι έφηβοι έκοβαν τα μαλλιά τους και εμπαιναν σε μία από τις ομάδες που οργάνωναν οι πολίτες (φατρίες), μετά την τελετή που ακολούθησε τον ετήσιο εορτασμό των Απατουρίων, τα αγόρια θεωρούνταν αρκετά μεγάλα για να ξεκινήσουν τις στρατιωτικές τους δραστηριότητες εκπαίδευσης ως »έφηβοι» .

keimeno koureio3

William Smith: Την αρχαϊκή εποχή, οι Έλληνες είχαν τα μαλλιά τους μακριά

Αυτή η αρχαία πρακτική διατηρήθηκε από τους Σπαρτιάτες για πολλούς αιώνες. Τα αγόρια της Σπαρτης είχαν πάντα τα μαλλιά τους κομμένα αρκετά κοντα, αλλά μόλις έφθαναν στην ηλικία της εφηβείας, άφηναν να μεγαλώσουν.
Yπερηφανεύοταν για τα μαλλιά τους, αποκαλώντας τα το φθηνότερο από τα στολίδια τους. Πριν πάνε στη μάχη, τα χτένιζαν και έλουζαν με ιδιαίτερη φροντίδα. Ο Λεωνίδας και οι οπλίτες του παρατηρηθηκαν από τον περση κατάσκοπο πριν από τη μάχη των Θερμοπυλών να κάνουν ακριβώς αυτό. Φαίνεται ότι και οι Σπαρτιάτες άνδρες και οι γυναίκες έδεναν τα μαλλιά τους σε κόμπο πάνω από το στέμμα του κεφαλιού. Σε μεταγενέστερες εποχές, οι Σπαρτιάτες εγκατέλειψαν αυτό το αρχαίο έθιμο και είχαν τα μαλλιά τους κοντά.

Το έθιμο των Αθηναίων ήταν διαφορετικό. Τα μαλλιά τους ήταν πολύ κοντά στην παιδική ηλικία και τα έκοβαν όταν έφθαναν στην ηλικία της εφηβείας. Η αποκοπή των μαλλιών (τελετή «κουρείων»), όταν ένα αγόρι γίνονταν εφήβος, ήταν μια επίσημη πράξη, μιά θρησκευτική τελετή. Αρχικά προσφέρονταν τα σπονδή στον Ηρακλή, η οποία ονομάζονταν οινιστίρια και τα μαλλιά μετά την αποκοπή αφιερωνονταν σε κάποια θεότητα, συνήθως ένα ποτάμιο Θεό (Aισχύλ, Χοηφόρ .6, Παυσαν. I.37 §2). Ήταν μια πολύ αρχαία πρακτική που ανάγεται σε Δελφικό χρησμό, και ο Θησέας λέγεται ότι το έχει κάνει (Πλούτος, Θ. 5, Theophr., Char. 21).

Οι εφήβοι εκπροσωπούνται πάντοτε σε έργα τέχνης με τα μαλλιά τους αρκετά κοντά, με τον τρόπο που τα είχαν και οι αθλητές (Lucian, Dial. Mer., 5). Αλλά όταν οι Αθηναίοι πέρναγαν στην ηλικία των 30, άφηναν και πάλι τα μαλλιά τους να μεγαλώσουν. Στην αρχαιότητα στην Αθήνα τα μαλλιά δένονταν με ένα είδος κόμπου στο στέμμα του κεφαλιού και στερεώνοναν με χρυσές καρφίτσες σε σχήμα Τζιτζικιών (τέττιγκων) που ΗΤΑΝ ΔΕΙΓΜΑ ΑΥΤΟΧΘΟΝΟΣ ΑΘΗΝΑΙΟΥ. Αν το έφερε δούλος, τιμωρούνταν αυστηρά.
Αυτός ο τρόπος, ονομάζονταν Κρόβουλοι, βγήκε λίγο πριν από τον Θουκιδίδη (i.6). και τι το διαδεχτηκε στο ανδρικό φύλο, δεν γνωρίζουμε με βεβαιότητα.

[facebook.com/nicholas.mykonios]

ΠρωτοσελιδαΕιδήσεις

Γιατί τρώμε ψάρι την Κυριακή των Βαίων;

Την Κυριακή των Βαίων γιορτάζουμε την πανηγυρική είσοδο του Κυρίου Ιησού Χριστού στην ΙερουσαλήμΠαρά το γεγονός ότι είναι Σαρακοστή, το ψάρι καταλύεται.Την Κυριακή των...

Σπηλιά της Αναλήψεως στο Αχλαδοχώρι Σερρών: ένα μυστηριώδες σπήλαιο με άγνωστη ιστορία

Στο ακριτικό Αχλαδοχώρι, ένα χωριό που βρίσκεται μεταξύ Σιδηροκάστρου και Βουλγαρικών συνόρων είναι κρυμμένο μέσα στη χαράδρα του Αλή Μπουτούς, ανάμεσα σε επιβλητικά βουνά και...

Σφυροκόπημα του Ευαγγελου Αντωναρου σε Μητσοτακη για τον ανασχηματισμό: Δευτερο–τριτοκλασατοι κλήθηκαν απο τη ναθφαλινη να γεμίσουν κάποιες θέσεις

Σε παρέμβαση του ο Ευάγγελος Αντωναρος αναφέρει: O δήθεν 'ανασχηματισμος" της πλάκας αποδεικνύει ότι ο Kyriakos Mitsotakis ΔΕΝ ΕΧΕΙ ΠΑΓΚΟ. Δευτερο--τριτοκλασατοι κλήθηκαν απο.τη ναθφαλινη να...

Του Λαζάρου, κάποια χρόνια, χωρίς σουπερ μάρκετ

Τό Σάββατο του Λαζάρου ηταν η αφετηρία γιά τίς διακοπές του Πάσχα Δημήτρης ΚαπράνοςΤότε πηγαίναμε σχολειο καί τό Σάββατο. Τό πενθήμερο βρισκόταν ακόμη πολύ...

Τι απέγινε ο Λάζαρος μετά το Θαύμα της Ανάστασής του;

Όλοι γνωρίζουμε το θαύμα της Ανάστασης του Λαζάρου, όμως πόσοι από εμάς γνωρίζουμε τι απέγινε ο Λάζαρος μετά από αυτό; Πώς έζησε τα υπόλοιπα χρόνια...

Τα σωστά κάλαντα του Λάζαρου

Σήμερον έρχεται ο Χριστός ο Επουράνιος Θεός Εν τη πόλει ΒηθανίαΜάρθα κλαίει και Μαρίατον γλυκή και καρδιακό τηςτρεις ημέρες τον θρηνούσαν και τον εμοιρολογούσανΤην ημέρα την...

Οχτώ χρόνια από την μέρα που έφυγε από τη ζωή ο Στέλιος Σκλαβενίτης – Ήταν μόλις 52 ετών

Ο Στέλιος Σκλαβενίτης έφυγε απροσδόκητα από τη ζωή το πρωί της Κυριακής 01-01-2018, σε ηλικία μόλις 52 ετών. Ο Στέλιος Σκλαβενίτης, ήταν ένα από τα...

Σάββατο του Λαζάρου: Τα παραδοσιακά Λαζαράκια – Η συνταγή

Για την ψυχή του Λάζαρου οι γυναίκες ζυμώνουν ανήμερα το πρωί του Σαββάτου ειδικά κουλουράκια τα οποία τα ονομάζουν «Λαζαράκια», «Λαζάρηδες» ή αλλιώς και «Λαζαρούδια». «Λαζαράκια...

Το Θαύμα και η παράδοσις: Η ανάσταση του Λαζάρου μέσα από τη σοφή ματιά του Φώτη Κόντογλου

Άρθρο του Αϊβαλιώτη ζωγράφου στην εφ. «Ελευθερία», με ημερομηνία 18 Απριλίου 1948«Η έγερσις του Λαζάρου» στο Ίδρυμα Βασίλη και Ελίζας Γουλανδρή (πηγή: goulandris.gr)Χωρίς απλή...

Σάββατο του Λαζάρου: Έθιμα, Κάλαντα, λαζαράκια και Λαζαρίνες

Η ανάμνηση του θαύματος της Ανάστασης του Λαζάρου εορτάζεται από την Ορθόδοξη Χριστιανική Εκκλησία το Σάββατο της πέμπτης εβδομάδας («Κουφής») της Μεγάλης Τεσσαρακοστής Το Σάββατο...

Καλαντα του Λαζαρου: Οταν τα παιδιά γυρνούσαν ανέμελα στις γειτονιές για να τα ψάλλουν

"Ήρθε ο Λάζαρος, ήρθαν τα Βάγια, ήρθε των Βαγιών η εβδομάδα. Ξύπνα Λάζαρε και μην κοιμάσαι, ήρθε η μέρα σου και η χαρά σου."Παιδιά τραγουδούν τα κάλαντα...

Ο τάφος στρατιώτη στην Αλεξάνδρεια τον 2ο αιώνα μΧ

Ένας νεαρός άνδρας καταταγμένος, προφανώς, στον ρωμαϊκό στρατό, με το όνομα Άρης θάφτηκε στην Αλεξάνδρεια της Αιγύπτου Η μαρμάρινη ταφόπλακά του τον δείχνει στραμμένο προς...

Έγινε μητερα η Κατερίνα Καινουργιου: Γέννησε κοριτσάκι

Η Κατερίνα Καινούργιου έγινε μαμά, καθώς το απόγευμα της Παρασκευής έφερε στον κόσμο την κορούλα της Ο καρπός του έρωτά της με τον Παναγιώτη Κουτσουμπή,...

Σφοδρή επίθεση του Πάνου Καμμενου στον Αντώνη Σαμαρα – Η αποκαλυπτική φωτογραφία που ανέβασε

Σε ανάρτηση του ο Πάνος Καμμένος αναφέρει:Το να μιλάει ο Σαμαράς για τον ΟΠΕΚΕΠΕ όταν πρωταγωνιστές είναι οι υπασπιστές του που έκανε βουλευτές και...

Μην ψήσεις αρνί φέτος το Πάσχα πριν διαβάσεις αυτές τις οδηγίες

Αν φέτος σκοπεύεις να δοκιμάσεις για πρώτη φορά τις δυνάμεις στου στο ψήσιμο του οβελία, υπάρχουν κάποια βασικά πράγματα που θα πρέπει να γνωρίζεις Ακόμα,...

Ευφόρμπια, το αγκάθι του Χριστού

Η ευφόρμπια, γνωστότερη ως το “αγκάθι του Χριστού” είναι ένα πανέμορφο κακτοειδές παχύφυτο που φέρει πολλά αγκάθια και χαρακτηριστικά μικρά λουλούδια σε διάφορα χρώματα.Απο το...

Κουλούρια γεμιστά, από τη Σαντορίνη

Υλικά Μερίδες: για 3 λαμαρίνες φούρνου, ανάλογα τον φούρνο7 αυγά (ένα ασπράδι το κρατάμε για την γέμιση) 500 γρ. βούτυρο γάλακτος 500 γρ. ζάχαρη χυμός από 2 πορτοκάλια ξύσμα...

Θεαματικά υψηλή ή τηλεθέαση της συνέντευξης του Αλέξη Τσίπρα στον Νίκο Χατζηνικαου

Την πρωτιά κατέκτησε το «Ενώπιος Ενωπίω» το βράδυ της Πέμπτης (2/4) με τη συνέντευξη του Αλέξη Τσίπρα στον Νίκο Χατζηνικολάου Σύμφωνα με το enikos.gr η εκπομπή κατέγραψε...

Πασχαλιά, ένα φυτό που ανθίζει τις μέρες του Πάσχα

Η πασχαλιά, όπως δηλώνει και το όνομά της, είναι το καλλωπιστικό φυτό που έχει συνδεθεί με τη γιορτή του Πάσχα Και όχι άδικα, καθώς...

Γιατί φτιάχνουμε τσουρέκια το Πάσχα; – Μαζι και οι καλύτερες συνταγές για πασχαλινά τσουρέκια

Το Πάσχα, είθισται να φτιάχνουμε τσουρέκια - Μάλιστα, το έθιμο καλεί τις γυναίκες να ζυμώνουν τσουρέκια το πρωί της Μεγάλης Πέμπτης Γιατί, όμως, φτιάχνουμε τσουρέκια...

ΔΗΜΟΦΙΛΗ