Πως η ιερότερη λέξη των αρχαίων έγινε συνώνυμο του κακού

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΗ

Η νοηματική μετάλλαξη της λέξης δαίμων θυμίζει κάτι από τα λάφυρα των νικητών. Θυμίζει τους αρχαίους αριστοκράτες που κατέληξαν στις γαλέρες των νικητών Ρωμαίων. Θυμίζει, θυμίζει… αναρίθμητες περιπτώσεις που επιβεβαιώνουν ότι ο νικητής ποτέ δε σέβεται «τα ιερά και τα όσια» των ηττημένων.
Ας πάρουμε, όμως, τα πράγματα από την αρχή. Στην αρχαιότητα η λέξη Δαίμων (αρσ. και θηλ.) ήταν, ίσως, η πιο ευσεβής λέξη. Παράγεται από το ρ. δαίω (: μοιράζω στον καθένα την τύχη του). Αν και συνυπήρχε με τη λέξη Θεός, εντούτοις, ο δαίμων αναφερόταν στην απρόσωπη και απροσδιόριστη δύναμη, ενώ ο θεός στην ανθρωπόμορφη θεϊκή οντότητα. Η έννοια του δαίμονος ισοδυναμούσε με την Μοίρα, την Ειμαρμένη.

Επίσης, στη λ. Δαίμονα απέδιδαν την έννοια του φύλακα αγγέλου «κατά φύλακα δαίμονα». Απ’ εδώ και η λέξη ευδαιμονία (: ευτυχία, προσδιόριζε τον έχοντα την εύνοια του Δαίμονος)

Όμως, στου χρόνου τα γυρίσματα καθιερώνεται η νέα θρησκεία: ο Χριστιανισμός. Η λέξη που δήλωνε τον αγνό θεό των Αρχαίων έπρεπε να αποκτήσει αρνητική σημασία και από συνώνυμο του Θεού γίνεται συνώνυμο του Διαβόλου. Ο καλός άγγελος γίνεται κακό δαιμόνιο.

Οι δαίμονες, πλέον, είναι τα κακά πνεύματα,( … ουαί τοις ηττημένοις… ) ο άγγελος του κακού, ο έκπτωτος άγγελος που έχει ως αρχηγό του τον σατανά (< satana στα εβραϊκά: ο αντίπαλος). Έτσι, δημιουργήθηκαν οι λέξεις: δαιμόνιος, δαιμονισμένος, δαιμονόπληκτος, δαιμονιστής, δαιμονολατρία, πανδαιμόνιο κ. α. Μ΄ αυτή τη σημασία μεταφέρθηκε και στην Εσπερία (Ιταλ: demoniaco, demonomania, pandemonio. Γαλλ.: demon. Αγγλ.:daemon, daimon. Γερμ: Dämon) Φαίνεται ότι η λέξη δε στέριωσε ούτε και στην Ελληνική πόλη Ευδαίμων, στην Ερυθρά θάλασσα, 1ο αιων. π.Χ. οι Ρωμαίοι θα την μετονομάσουν/μεταφράσουν σε “Arabia Felix”. Σήμερα, είναι το λιμάνι Aden (Υεμένη). Οι τελευταίες «εστίες αντίστασης» καταγράφονται στη λέξη: ευδαιμονία, όπου ο δαίμων μεταφέρεται με την έννοια του Θεού. Έτσι, για να θυμίζει ότι εκεί που τώρα φτύνουμε εμείς (π.χ. “φτου σου δαιμονισμένε”), κάποιοι είχαν εναποθέσει τη σωτηρία της ψυχής τους. Τι τραβάνε και αυτές οι λέξεις… Παραπομπές α) Ηράκλειτος “ήθος ανθρώπω δαίμων” (: Δαίμων/θεός για τον άνθρωπο δεν είναι παρά ο χαρακτήρας του), β) Δημόκριτος (είναι υπόθεση της ψυχής η ευδαιμονία και η κακοδαιμονία), γ) Αριστοτέλης στα Ηθικά Νικομάχεια (η ευδαιμονία είναι κάποια ενέργεια με τους κανόνες της τέλειας αρετής), δ) Λυσίας, επιτάφιος, 78, «ο δαίμων ο την ημητέραν μοίραν ειληχώς απαραίτητος», ε) Ξενοφών, απομνημονεύματα, Α,1, «ως φαίη ο Σωκράτης το δαιμόνιον εαυτω σημαίνειν»

ΠρωτοσελιδαΕιδήσεις

Γιατί η σοφία των αρχαίων Ελλήνων είναι ξανά επίκαιρη;

Η Αναγέννηση των Αρχαίων Ελλήνων Φιλοσόφων Η Στωικότητα και ο Πλατωνισμός δεν είναι απλά φιλοσοφικά συστήματα. Πρόκειται για τεχνολογίες ζωής. Δημιουργήθηκαν για να απαντήσουν σε...

Χαμενεϊ: Ήμουν αντίθετος στη συμφωνία με τις ΗΠΑ, αλλά έδωσα την έγκρισή μου

Ο Ανώτατος Θρησκευτικός Ηγέτης του Ιράν Μοτζταμπά Χαμενεί «έσπασε» τη σιωπή του μετά από μεγάλο χρονικό διάστημα επισημαίνοντας σε μήνυμά του, το οποίο δόθηκε σήμερα...

Έφυγε από τη ζωή ο αγαπημένος συμπρωταγωνιστής του Λάμπρου Κωνσταντάρα

"Εφυγε" απ τη ζωή ο δημοσιογράφος και ραδιοφωνικός παραγωγός Ανδρέας Μαζαράκης Ο Ανδρέας Μαζαράκης υπηρέτησε επί δεκαετίες τη δημοσιογραφία, αφήνοντας το δικό του αποτύπωμα τόσο...

Κεραυνοί του Νίκου Μωραϊτη για το “Πόσο Κάνει”: Χρησιμότερη θα ήταν η εφαρμογή “Πόσα Φάγαμε”

Σε παρέμβαση του ο Νίκος Μωραϊτης αναφέρει: Για να βρεις τη λιγότερο ακριβή φέτα στο Λεκανοπέδιο, είναι χρήσιμη η εφαρμογή PosoKanei. Ακόμα χρησιμότερη, πριν ψηφίσει...

Ο λιτός και ουσιαστικός λόγος που χαρακτήριζε τη σπαρτιατική αγωγή και διαμόρφωσε τη φήμη της Σπάρτης ως σύμβολο πειθαρχίας

Γιατί Μιλούσαν Λακωνικά; Οι Σπαρτιάτες ξεχώριζαν για τον μοναδικό τρόπο που μιλούσαν. Η ομιλία τους ήταν λιτή, κοφτή και ουσιαστική. Δεν χάραζαν λόγια. Πίστευαν πως...

Μια Αρχαία Συνταγή: Η Σχέση του Κρασιού με τη Θάλασσα στην Αρχαία Ελλάδα

Η ανάμειξη με θαλασσινό νερό στο κρασί στην Αρχαία Ελλάδα Η ανάμειξη με θαλασσινό νερό στο κρασί στην Αρχαία Ελλάδα φαντάζει περίεργη σήμερα. Όμως, αυτή...

Αρχαία νανοτεχνολογία: Τα αξεπέραστα μυστικά των προγόνων μας

  Αρχαία νανοτεχνολογία: Τα αξεπέραστα μυστικά των προγόνων μας Είναι δύσκολο να το πιστέψει κανείς, όμως η νανοτεχνολογία δεν αποτελεί αποκλειστικό προνόμιο της σύγχρονης εποχής των...

Ηθική του Αριστοτέλη: Απόλαυση, Αρετή και Ευτυχία στα Ηθικά Νικομάχεια

Αριστοτέλης: Η Λογική και η Παρατήρηση στη Θεμελίωση της Ηθικής Η αρχαία ελληνική φιλοσοφία κορυφώνεται με τον Αριστοτέλη και το έργο του, τα Ηθικά Νικομάχεια....

Σωτήρης Τσόγκας: Ο δημοφιλής ηθοποιός έφυγε από τη ζωή στα 75 του χρόνια

ΣΩΤΗΡΗΣ ΤΣΟΓΚΑΣ (1951-2026) "Εφυγε" απ τη ζωή ξαφνικά ο ηθοποιός και θεατράνθρωπος Σωτήρης Τσόγκας. Σύζυγος της ηθοποιού Μαίρης Ραζή με την οποία δημιούργησαν αρχικά το...

Ο χαμένος Εκατόμπεδος ναός της Ακρόπολης και τα θραύσματά του

Οι Άγνωστοι Ναοί της Αθηνάς στην Ακρόπολη Οι περισσότεροι επισκέπτες της Ακρόπολης γνωρίζουν μόνο έναν ναό της Αθηνάς: τον Παρθενώνα. Ωστόσο, στον Ιερό Βράχο υπήρξαν...

Αρχαία Κασσώπη: Το «Μάτσου Πίτσου» της Ελλάδας

Ένα μόνο δείγμα από τις αμέτρητες ιστορίες που κρύβει κάθε γωνιά της χώρας μας Η Ελλάδα, μια ανεξάντλητη πηγή πολιτισμού, προσφέρει αμέτρητες ευκαιρίες να ανακαλύψουμε...

Εφυγε από τη ζωή ο θρύλος του ραδιοφώνου Ανδρέας Μαζαράκης – Είχε πρωταγωνιστήσει στα νιάτα του σε ταινίες δίπλα στον Λαμπρο Κωνσταντάρα

Ο έμπειρος δημοσιογράφος και ραδιοφωνικός παραγωγός, με μακρά πορεία στον έντυπο Τύπο και τα ερτζιανά, έφυγε από τη ζωή Ο Ανδρέας Μαζαράκης συμμετείχε σε δύο...

Βασιλική Πουρλιώτη: Ακούς, πατέρα;

Ακούς, πατέρα; Βασιλική Πουρλιώτη από το DocumentoΦίλες και φίλοι,Αν προσπαθούσα να θυμηθώ μία από τις κλασικές, καθημερινές συζητήσεις που είχα με τον πατέρα μου...

Βόμβα Κύρτσου: Προχωράει η απομυθοποίηση του δημοσκοπικού κυκλώματος Μαξίμου

Προχωράει η απομυθοποίηση του δημοσκοπικού κυκλώματος Μαξίμου Πρώτον,όλοι πλέον έχουν καταλάβει το κόλπο με την αναγωγή των αναποφάσιστων.Οσοι επιμένουν σε αυτό δεν πείθουν,απλά δείχνουν τους...

Έσβησε στα 75 του χρόνια ένας σπουδαίος ηθοποιός, ένας στυλοβάτης του θεάτρου στη χώρα μας, ο Σωτήρης Τσόγκας, σύζυγος της Μαιρης Ραζη

Είμαστε συγκλονισμενοι απο το θλιβερό νέο που χτύπησε την θεατρική μας οικογένεια. Εντελώς ξαφνικά εφυγε απο την ζωή ο αγαπημένος φίλος και συνάδελφος Σωτήρης Τσόγκας...

Ο θεσμός που απομόνωσε τη Σπάρτη: Κοινωνικά, στρατιωτικά και πολιτιστικά αποτελέσματα της ξενηλασίας

Τι σημαίνει ξενηλασία; Η λέξη “ξενηλασία” δηλώνει την απομάκρυνση ή την απαγόρευση παραμονής ξένων σε μια πόλη. Στη Σπάρτη, όμως, η ξενηλασία εξελίχθηκε σταδιακά σε...

Διαλύεται το πετυχημένο πάνελ της εκπομπής του Γιώργου Λιάγκα τη νέα σεζόν – Εκτός εκπομπής ο Πάνος Κατσαριδης

Σημαντικές αλλαγές στην ομάδα του «Πρωινού» στον ΑΝΤ1 αποκαλύπτει το zappit Σύμφωνα με τις πληροφορίες, από την εκπομπή αποχωρούν η Γιώτα Κηπουρού, η Δέσποινα Καμπούρη...

Νικόπολη: Η Μεγαλύτερη Αρχαία Πόλη της Ελλάδας

Η Άγνωστη Μεγαλύτερη Αρχαία Πόλη Όλοι γνωρίζουμε πολλές αρχαίες πόλεις στην Ελλάδα. Κάποιες είναι γνωστές, ενώ άλλες λιγότερο. Ωστόσο, υπάρχει μία αρχαία πόλη που πολλοί...

Ταύγετος: Μύθοι, Ιστορία και το Αίνιγμα της Πυραμίδας

Η Πυραμίδα του Ταύγετου βρίσκεται στην καρδιά του επιβλητικού βουνού Ο Ταύγετος δεσπόζει στην Πελοπόννησο. Εκεί υπάρχει ένα γεωλογικό φαινόμενο που έχει προκαλέσει ατελείωτες συζητήσεις....

Ηρόδοτος: Τα εξωτικά ζώα και τα αρώματα των άκρων της Γης

Ο Ηρόδοτος μάς ταξιδεύει στα πιο μακρινά μέρη του κόσμου Περιγράφει ζώα και φυτά που φαίνονται σχεδόν μυθικά στους αρχαίους Έλληνες. Τα εξωτικά πλούτη και...

ΔΗΜΟΦΙΛΗ