τού Φοίβου Κλόκκαρη*
Οι τουρκικές στρατιωτικές δυνάμεις που εισέβαλαν παράνομα στην Κύπρο το 1974, παραμένουν στο νησί ως κατοχικές δυνάμεις, με επιθετική διάταξη κατά των ελευθέρων περιοχών .Τα ψηφίσματα του ΣΑ/ΗΕ για «άμεσο τερματισμό της ξένης στρατιωτικής παρέμβασης στην Κυπριακή Δημοκρατία( ΚΔ)» που εκδίδονται από το 1974( το πρώτο ψήφισμα εκδόθηκε την 20 Ιουλίου 1974 (353/1974))παραμένουν ανεκτέλεστα επί μισό αιώνα.Η μη εφαρμογή τους, χαρακτηρίζει την παταγώδη αποτυχία των ΗΕ να επιβάλουν την εφαρμογή του διεθνούς δικαίου και επιβεβαιώνει την επικράτηση στις διεθνείς σχέσεις τής αυθαιρεσίας τού ισχυρού και ότι ο κατευνασμός του από τον αδύνατο ,όχι μόνο δεν ανακόπτει, αλλά αυξάνει την επιθετικότητα του.Η ΚΔ συμφώνησε να λάβει η Τουρκία το χρίσμα της υποψήφιας χώρας για ένταξη στήνΕΕ, αλλά η Τουρκία, όχι μόνο δεν απέσυρε τις τουρκικές δυνάμεις κατοχής(ΤΔΚ)εδάφους τήςΕΕ , αλλά τις ενίσχυσε,και συνέχισε την επιθετικότητα της με εισβολή και στηνΑΟΖ τήςΚΔ, την οποία δεν αναγνωρίζει ώς κράτος και περιφρονεί το ψήφισμα 186/1964 των ΗΕ.
Η επικινδυνότητα της απειλής τών ΤΔΚ, δεν είχε εκτιμηθεί από την ΚΔ στο βαθμό που θα έπρεπε, με αποτέλεσμα να επικρατήσει επί μακρόν, η λανθασμένη «σχολή σκέψης», ότι οι μικρές χώρες είναι μάταιο να δίδουν βαρύτητα στη στρατιωτική ισχύ τους. Συμπιέστηκαν οι προυπολογισμοί για την άμυνα και μειώθηκε απότομα η στρατιωτική θητεία με δυσμενείς επιπτώσεις στο αξιόμαχο της Εθνικής Φρουράς(ΕΦ).Στις συνομιλίες για λύση του κυπριακού , συμφωνήθηκε να μην έχει δικαίωμα να έχει ένοπλες δυνάμεις (ΕΔ)το Κυπριακό Κράτος μετά τη λύση(αυτό προέβλεπε και το σχέδιο Ανάν).Η αποστρατικοποίηση της Κύπρου και των Ελληνικών νησιών τούΑν.Αιγαίου , είναι επιδίωξη τής Τουρκίας, για να είναι εύκολη λεία στην αρπακτικότητά της.
Η στρατηγική της Τουρκίας για την Κύπρο, συντάχθηκε την δεκαετία του 1950 με στόχο τον έλεγχο όλης της νήσου (Εκθέσεις Νιχάτ Ερίμ, Σχέδιο Επανάκτησης Κύπρου) και πηγάζει από τον ιερό όρκο της τουρκικής εθνοσυνέλευσης το 1920, περί ανασύστασης τήςΟθωμανικής αυτοκρατορίας.
Η Τουρκία ακολούθησε με μεγάλη προσήλωση τη στοχοθεσία της και πέτυχε σταδιακά τη λειτουργική, γεωγραφική και πολιτική διχοτόμηση της Κύπρου.Έκτοτε συνεχίζεται η επιθετικότητα της Τουρκίας προς ολοκλήρωση τού στόχου της με κύρια μέσα τη στρατιωτική της ισχύ και τη δημογραφική αλλοίωση πληθυσμών.Tο πέτυχε στις κατεχόμενες περιοχές το ίδιο μεθοδεύει και για τις ελεύθερες.
Βαρύνουσα σημασία για την επίτευξη του στόχου της έχει η εγκατάσταση ενός τεράστιου στρατιωτικού προγεφυρώματος στο καταληφθέν βόρειο τμήμα της Κύπρου(37% του εδάφους και 57% της ακτογραμμής της ΚΔ),το οποίο τουρκοποίησε και ισλαμοποίησε με παράνομο εποικισμό από Τούρκους ,αφού εκρίζωσε βίαια τονΕλληνικό πληθυσμό που πλειοψηφούσε συντριπτικά.Στο προγεφύρωμα διατηρεί επι μισό αιώνα ισχυρές ΤΔΚ επιπέδου Σώματος Στρατού, που έχουν τήν δυνατότητα να επιτεθούν αιφνιδιαστικά κατά των ελευθέρων περιοχών για να επιτύχουν στρατηγικά εδαφικά οφέλη (έλεγχο προωθημένων ζωτικών χώρων τήςΚΔ μεγάλης στρατηγικής σημασίας πλησίον της γραμμής αντιπαράταξης) ,προς εξυπηρέτηση τού πολιτικού στόχου τήςΤουρκίας.
Η μεγάλη επικινδυνότητα της απειλής τωνΤΔΚ οφείλεται στις δυνατότητες και την αποστολή τους.Αποστολή των ΤΔΚ, είναι η εξυπηρέτηση της Τουρκικής στρατηγικής του εξαναγκασμού.Δηλαδή με την απειλή ή χρήση στρατιωτικής ισχύος, να αναγκάσει τους Έλληνες της Κύπρου να αποδεχθούν λύση τουρκικών όρων στο Κυπριακό, που θα νομιμοποιεί τα τετελεσμένα της εισβολής / κατοχής ,θα καταλύει τήνΚΔ και θα επεκτείνει τον τουρκικό έλεγχο σεΟΛΗ την Κύπρο.Μέγιστο επίτευγμα της Τουρκίας θα είναι “η υποταγή του αντιπάλου xωρίς μάχη(αντίσταση)” (από τήν πραγματεία “η τέχνη του πολέμου” του Κινέζου στρατηγού Σούν Τζού, κεφάλαιο “επίθεση με στρατηγήματα” παράγρ.2).Οι δυνατότητες τών ΤΔΚ οφείλονται : στη μεγάλη δύναμη τους(40.000 άνδρες, 300 άρματα, 260 πυροβόλα, 650 τεθωρακισμένα, πολλαπλοί εκτοξευτές πυραύλων,αντιαρματικά,αντιαεροπορικά, drones κ.ά.), στην πλήρη επάνδρωση τους(100% και άνω) , στην προωθημένη διάταξη τους(εντεύθεν του Πενταδακτύλου σε πεδινό έδαφος χωρίς κωλύματα) ,στη σύνθεση τους (μηχανοκίνητοι σχηματισμοί: 28η και 39η μηχανοκίνητες μεραρχίες πεζικού, 14η τεθωρακισμένη ταξιαρχία, μηχανοκίνητη ταξιαρχία πεζικού(ΤΟΥΡΔΥΚ), άλλες δυνάμεις :Σύνταγμα Καταδρομών,Σύνταγμα Πυροβολικού, Σύνταγμα ΔΜ,Δύναμη επιτήρησης θαλάσσιου και εναέριου χώρου κ.ά.)καθώς και στην εγγύτητα των αεροναυτικών βάσεων τής Τουρκίας(Μερσίνα,Άδανα).
ΟιΤΔΚ εκσυγχρονίζονται συνεχώς , ενισχύονται με επιθετικά οπλικά συστήματα, και συνιστούν τήνΑΜΕΣΗ και ΚΥΡΙΑ απειλή κατά της ασφάλειας της ΚΔ.Η ΚΔ πρέπει να έχει πλήρη επίγνωση των δυνατοτήτων και της αποστολής τους,να μην υποτιμά τήν επικινδυνότητά τους και να τηρεί τηνΕΦ, τον κρατικό μηχανισμό και τον λαό σε ύψιστο βαθμό ετοιμότητας.Δέν υπάρχει καμιά δικαιολογία για τηνΚΔ,να υποστεί αιφνιδιασμό σε μία στρατιωτική κρίση, την οποία δύναται να προκαλέσει η Τουρκία αν κρίνει ότι εξυπηρετεί τόν πολιτικό στόχο της.
Η κυβέρνηση τηςΚΔ με κύριο φορέα το υπουργείο άμυνας/ΓΕΕΦ, έχει την μεγάλη ευθύνη , να ενισχύει συνεχώς την δυνατότητα ταχείας και αποτελεσματικής αντίδρασης τής ΕΦ,προς αντιμετώπιση τής δυνατότητας τώνΤΔΚ, να επιτεθούν αιφνιδιαστικά κατά των ελεύθερων περιοχών της Κύπρου.H δυνατότητα ταχείας αντίδρασης τήςΕΦ έχει πολύ μεγάλες απαιτήσεις σε σύγχρονα μέσα και οπλικά συστήματα(ανάγκη αύξησης των προυπολογισμών άμυνας-προβληματίζει η πρόθεση της κυβέρνησης μας να μειώσει την εισφορά για την άμυνα από 30%σε17% επι των τόκων των καταθέσεων),σκληρή εκπαίδευση ,ηθικό και πειθαρχία προσωπικού, υψηλό επίπεδο επάνδρωσης των μονάδων εκστρατείας(ανάγκη επανεξέτασης της αδικαιολόγητης μείωσης της στρατιωτικής θητείας) και ετοιμότητας τών μέσων και οπλικών συστημάτων.Έχει πολύ μεγάλες απαιτήσεις σε σύγχρονο σύστημα έγκαιρης προειδοποίησης, και σε αποφασιστικούς ηγήτορες σε όλα τα κλιμάκια διοικήσεως, οι οποίοι να είναι άριστοι επαγγελματίες καί να εμφορούνται από το υπέρτατο καθήκον προάσπισης τού πατρίου εδάφους μέχρις εσχάτων, για να μην τουρκοποιηθεί η Κύπρος .
Πέραν της ενίσχυσης της ΕΦ,είναι αδήριτη ανάγκη να αναβιώσει το Δόγμα του Ενιαίου Αμυντικού Χώρου (ΔΕΑΧ) Κύπρου-Ελλάδας, που παραμένει αδικαιολόγητα ανενεργό από το 2000.Απαιτείται αναβίωση του σε επειχηρισιακό επίπεδο : εκτέλεση στο επιχειρησιακό περιβάλλον Κύπρου, τακτικών ασκήσεων μετα στρατευμάτων(ΤΑΜΣ) τών ΕΔ Ελλάδας(ΣΞ,ΠΝ,ΠΑ,)με την ΕΦ, αναγνωρίσεων, δοκιμών σχεδίων και διαλειτουργικότητας μέσων ,βελτιώσεων υποδομών κ.α.H αναβίωση τούΔΕΑΧ επιβάλλεται γιατί συνιστά την απαραίτητη ΠΟΛΕΜΙΚΗ ΠΡΟΠΑΡΑΣΚΕΥΗ από την ειρήνη , για να είναι πρακτικά δυνατή και αποτελεσματική η εκτέλεση της συμβατικής υποχρέωσης τήςΕλλάδας, ώς εγγυήτριας δύναμης, να προστατεύσει τήνΚΔ αν δεχθεί Τουρκική επίθεση(Συνθήκη Εγγυήσεως 1960 άρθρο ΙΙ).Τα πολεμικά σχέδια για να έχουν επιτυχία, πρέπει να δοκιμάζονται με ΤΑΜΣ από την περίοδο της ειρήνης.Στην Κύπρο η μάστιγα των ΤΔΚ(εχθρός ΕΝΤΟς των πυλών) επικρέμεται ώς Δαμόκλειος σπάθη επί τής ΚΔ .H αντιμετώπιση του θανάσιμου κίνδυνου επιβάλλει επείγουσα ενίσχυση τής ΕΦ και αναβίωση του ΔΕΑΧ .Άν χαθεί η Κύπρος θα ακολουθήσουν και τα νησιά του Αν.Αιγαίου.
Λευκωσία
Σεπτέμβριος 2023
* αντιστράτηγος ε.α.