του Χρυσόστομου Τσιρίδη.
Χωρίς θεωρητικές πολυλογίες και “αγνοώντας” τα πολύπλοκα τερτίπια του
λεγόμενου στο παρελθόν, ΞΕΠΕΡΑΣΜΕΝΟΥ σήμερα, ΟΜΗΡΙΚΟΥ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ,
ένα από τα οποία είναι (ήταν) ως γνωστο, η (ΜΗ) ύπαρξη ακόμη και του ίδιου του Ομήρου.
Που σημαίνει: Εαν λαβαίναμε υπόψη και το Ομηρικό πρόβλημα, ουτε και σήμερα θα μιλούσαμε
για Ιλιάδα και Οδύσσεια.
.
Κατά συνέπεια: Ένα σύντομο επιτροχάδην ΠΡΟΣΩΠΙΚΟ σκεπτικό, προσωπικές ΕΙΚΑΣίΕΣ
τα όσα ακολουθούν.
.
Ξανά το ερώτημα: Πότε η ΙΛΙΑΔΑ και η ΟΔΥΣΣΕΙΑ ΟΝΟΜΑΖΟΝΤΑΙ…”ΙΛΙΑΔΑ” και “ΟΔΥΣΣΕΙΑ”.
.
Στον ίδιο τον Όμηρο γίνεται απλώς γενική ΠΕΡΙΦΡΑΣΤΙΚΗ αναφορά στην “οργή (μήνι) Αχιλλέως (= ΙΛΙΑΔΑ) και τον περιπετειώδη ΝΟΣΤΟ του…πολύπαθου Οδυσσέα “Πολλά πλάγχθη” (=ΟΔΥΣΣΕΙΑ).
.
ΣΗΜΕΙΩΣΗ: Το ξέσπασμα του Τηλέμαχου στην παρέμβαση της Πηνελόπης για το “τραγούδι” του ΦήΜΙΟΥ, είναι αποκαλυπτικό(Οδ.ραψ.α). Δείχνει δηλαδή ότι οι Μυκηναίοι απολάμβαναν ένα επίκαιρο (!) τραγούδι, έστω και… άτιτλο.
.
Πάντως στο ΟΜΗΡΙΚΟ ΛΕΞΙΚΟ (Κρούσιος) αναφέρεται η λέξη “Ιλιάς”, ΟΜΩΣ ως επίθετο:
Ιλιάς=Ιλιακός / λ.χ Ιλιάς μάχη=Ιλιακή, Ιλια(δι)κή μάχη
.
Το χρονικώς επόμενο στην αναζήτηση: Τα ΚύΚΛΙΑ Έπη, που γράφονται ΜΕΤΑ τον Όμηρο, ίσως 7ο π.Χ αι.
.
Τα Κύκλια Έπη ΈΧΟΥΝ “επιμέρους” τίτλους (Ιλίου πέρσις, Μικρά Ιλιάς, Αιθιοπίς, Κύπρια έπη, Νόστοι κλπ),
ΟΠΩΣ τα ΔΙΑΣΩΖΕΙ βέβαια περιληπτικά στην ΕΠΙΤΟΜΗ του ο ΠΡΟΚΛΟΣ.
.
Μόνο που η συγκεκριμένη επιτομή γράφεται ΠΟΛΥ ΠΟΛΥ, πάνω από 1.000 χρόνια, ΑΡΓΟΤΕΡΑ, τον 5ο αιώνα μ.Χ., όταν ήδη οι όροι είχαν καθιερωθεί.
.
Τα ίδια τα Κύκλια Έπη ΔΕΝ σώθηκαν ΑΥΤΟΥΣΙΑ, για να γνωρίζουμε ΕΑΝ είχαν
από την αρχή (!) αυτούς τους τίτλους, που θα βοηθούσαν,
με βάση το ΑΠΛΟΪΚΟ σκεπτικό: λ.χ Αφού “Μικρή Ιλιάδα” άρα και…Ομηρική ΙΛΙΑΔΑ.
.
Επόμενη φάση αναζήτησης των τίτλων ΙΛΙΑΔΑ, ΟΔΥΣΣΕΙΑ για τα Ομηρικά Έργα: ΠΕΙΣΙΣΤΡΑΤΟΣ,
τύραννος της Αθήνας (6ος π.Χ αι.) που λέγεται ότι διέταξε την Καταγραφή τους.
.
Διαβάζουμε στο Διαδίκτυο: Πράγματι Σημαντική θεωρείται, στο θέμα της ΠΑΓίΩΣΗΣ του ομηρικού κειμένου, η συμβολή του Πεισιστράτου, που λέγεται ότι καθιέρωσε απαγγελίες του Ομήρου στη γιορτή των Παναθηναίων, με βάση ένα ΣΤΑΘΕΡΟ Κείμενο (!).
.
ΕΑΝ ΟΜΩΣ τα τυχόν “σταθερά κείμενα” είχαν και τίτλους…. δεν το γνωρίζουμε.
.
Επόμενη φάση στην αναζήτηση: ΟΜΗΡίΔΕΣ. Παρακάμπτουμε εδώ τον προβληματισμό του ΚΟΡΑΗ για τους Ομηρίδες. (ΚΟΡΑΗ “ΑΤΑΚΤΑ”).
.
Από τον 6ο αι. π.Χ. μαρτυρείται και μια ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ραψωδών, που ονομάζονταν «ὁμηρίδες», οι οποίοι απήγγειλαν ΚΑΠΟΙΑ ΕΚΔΟΧΗ των επών, αλλά δεν γνωρίζουμε, αν είχαν στην κατοχή τους κάποιο γραπτό κείμενο….
.
…όπως δεν γνωρίζουμε επίσης, εάν το τυχόν”ΣΤΑΘΕΡΟ” κείμενο είχε τίτλους(δες παραπάνω περίπτωση Φήμιου).
.
ΣΥΝΕΧΙΖΕΤΑΙ:(Στο δεύτερο μέρος)
Πότε έχουμε ξεκάθαρους τους τίτλους ΙΛΙΑΔΑ, ΟΔΥΣΣΕΙΑ για τα ΟΜΗΡΙΚΑ ΑΡΙΣΤΟΥΡΓΗΜΑΤΑ;