Πληθαίνουν οι καταγγελίες πολιτών για δεσμεύσεις χρηματικών ποσών από τραπεζικούς λογαριασμούς, παρά το γεγονός ότι οι συγκεκριμένοι λογαριασμοί είναι μισθοδοτικοί/συνταξιοδοτικοί και έχουν δηλωθεί από τους δικαιούχους ως ακατάσχετοι.
Αυτό επισημαίνει η Ένωση Εργαζομένων Καταναλωτών Ελλάδας, αναφέροντας συγκεκριμένα παραδείγματα ανθρώπων που διαπίστωσαν ότι δεσμεύτηκαν χρήματα από λογαριασμούς που είχαν καταχωρίσει ως ακατάσχετους. Ειδικότερα, υπάλληλος σε σούπερ μάρκετ, με αμοιβή 450 ευρώ τον μήνα και οφειλή 4.000 ευρώ στην Εφορία, βλέπει τον «ακατάσχετο» λογαριασμό του να δεσμεύεται στο σύνολό του δύο φορές τον μήνα, με την καταβολή του κάθε δεκαπενθήμερου του μισθού του, για όλο το ποσό.
Την ίδια στιγμή μία υπερχρεωμένη δανειολήπτρια, που λαμβάνει το Κοινωνικό Επίδομα Αλληλεγγύης, βλέπει ολόκληρο το ποσό του επιδόματος να δεσμεύεται έπειτα από κατάσχεση στον λογαριασμό της. Σε μία τρίτη περίπτωση έγινε δέσμευση στον ακατάσχετο λογαριασμό του επιδόματος ανεργίας, ποσού 200 ευρώ. Ολα αυτά τα παραδείγματα αναδεικνύουν το μεγάλο πρόβλημα που αντιμετωπίζουν κάθε μήνα αρκετοί οφειλέτες λόγω των παράνομων πρακτικών της πλειονότητας των τραπεζικών ιδρυμάτων.
Όπως εξηγεί η ΕΕΚΕ, σε περίπτωση οφειλών προς το Δημόσιο εξαιρούνται της κατασχέσεως εις χείρας τρίτων, μεταξύ άλλων, οι καταθέσεις σε πιστωτικά ιδρύματα σε ατομικό ή κοινό λογαριασμό είναι ακατάσχετες μέχρι του ποσού των 1.250 ευρώ μηνιαίως για κάθε φυσικό πρόσωπο και σε ένα μόνο πιστωτικό ίδρυμα. Για την εφαρμογή της ρύθμισης αυτής απαιτείται γνωστοποίηση από το φυσικό πρόσωπο ενός μοναδικού λογαριασμού, με υποβολή ηλεκτρονικής δήλωσης στο πληροφοριακό σύστημα της φορολογικής διοίκησης.
Εφόσον υπάρχει λογαριασμός περιοδικής πίστωσης μισθών, συντάξεων και ασφαλιστικών βοηθημάτων, γνωστοποιείται, αποκλειστικά και μόνο, ο λογαριασμός αυτός. Αυτό σημαίνει ότι οποιαδήποτε δέσμευση ποσού για ποσό που είναι χαμηλότερο του ορίου των 1.250 ευρώ από τις τράπεζες, επί του δηλωθέντος ακατάσχετου λογαριασμού, δεν είναι σύννομη και πρέπει να καταγγέλλεται αμέσως.
Σημαντική λεπτομέρεια
Οι οφειλέτες, όμως, θα πρέπει να γνωρίζουν ότι σε περίπτωση ύπαρξης κοινού λογαριασμού το ακατάσχετο όριο των 1.250 ευρώ ισχύει για τον καθένα από τους συνδικαιούχους, μόνο αν και οι δύο έχουν δηλώσει τον ίδιο λογαριασμό ως ακατάσχετο.
Ειδάλλως κινδυνεύουν με κατάσχεση ποσών ακόμα και κάτω από το όριο, αφού ο νόμος λέει ότι το ποσό που υπάρχει στον κοινό τραπεζικό λογαριασμό ανήκει στους δικαιούχους κατά ίσα μέρη. Δηλαδή, αν σε έναν λογαριασμό κατατίθεται το ποσό της σύνταξης π.χ. 1.000 ευρώ και ο συνδικαιούχος του ίδιου λογαριασμού είναι οφειλέτης του Δημοσίου, η τράπεζα μπορεί να δεσμεύσει ποσό 500 ευρώ, δηλαδή κάτω του ακατάσχετου ορίου.
Σημειώνεται ότι αν καταβληθούν αναδρομικά ποσά (μισθών ή συντάξεων), οι τράπεζες δεν έχουν το δικαίωμα να θεωρήσουν το ποσό ως ένα ενιαίο σύνολο, αλλά να το αναγάγουν σε μηνιαία βάση, προκειμένου να διαπιστωθεί αν καλύπτεται το όριο του ακατάσχετου.
Σύμφωνα με την ένωση, είναι παράνομες οι πρακτικές των τραπεζών που κατάσχουν συλλήβδην αναδρομικά ποσά χωρίς να διενεργούν το σχετικό έλεγχο για την αιτία προέλευσης του ποσού αυτού. Τα τραπεζικά ιδρύματα, στα χέρια των οποίων επιβάλλεται κατάσχεση από την ΑΑΔΕ, οφείλουν να λαμβάνουν υπόψη τους τα νομοθετικά όρια και να μη στερούν τη δυνατότητα στους καταναλωτές να κάνουν χρήση του νομοθετικά κατοχυρωμένου ακατάσχετου ποσού.
Από την άλλη μεριά, η ίδια η ΑΑΔΕ οφείλει να εξαιρεί της κατάσχεσης τους δηλωμένους ακατάσχετους λογαριασμούς μέχρι του ορίου των 1.250 ευρώ, προκειμένου ο καταναλωτής να μην επωμίζεται νέα βάρη και ταλαιπωρία μέχρι την άρση της παράνομης κατάσχεσης.