Το Ιράν επιδιώκει να αποκτήσει πρόσβαση στο Ισραήλ και τη Μέση Ανατολή σε δορυφορικές εικόνες υψηλής ανάλυσης μέσω δύο κινεζικών δορυφορικών εταιρειών προκειμένου να αναβαθμίσει και να εμπλουτίσει τη συλλογή πληροφοριών του, σύμφωνα με αξιωματούχους ασφαλείας δυτικών χωρών.
Αυτές οι πρωτοβουλίες περιλάμβαναν αμοιβαίες επισκέψεις τους τελευταίους μήνες μεταξύ μελών του Σώματος των Φρουρών της Επανάστασης (IRGC) και κινεζικών εταιρειών που κατασκευάζουν και χειρίζονται δορυφόρους τηλεπισκόπησης εξοπλισμένους με εξελιγμένες κάμερες, σύμφωνα με Αμερικανούς και Ευρωπαίους αξιωματούχους που εξέτασαν αναφορές πληροφοριών που περιγράφουν τις συναντήσεις.
Η προσέγγιση μεταξύ του Ιράν και δύο κινεζικών εταιρειών παρακολουθείται στενά λόγω των ανησυχιών ότι οποιαδήποτε συμφωνία θα μπορούσε να επιτρέψει στο Ιράν να βελτιώσει σημαντικά την ικανότητά του να παρακολουθεί τις στρατιωτικές εγκαταστάσεις των ΗΠΑ και του Ισραήλ, ανέφερε η Washington Post.
Οι δύο εταιρείες παρέχουν μια σειρά δορυφόρων με οπτικά δύο φορές πιο ευαίσθητα από τους πιο προηγμένους δορυφόρους του Ιράν, σύμφωνα με Αμερικανούς και Ευρωπαίους αξιωματούχους.
Οι επισκέψεις ήταν μέρος της σύσφιξης των σχέσεων μεταξύ Πεκίνου και Τεχεράνης μετά την 25ετή συμφωνία πολιτικής και οικονομικής συνεργασίας που υπεγράφη μεταξύ των υπουργών Εξωτερικών των δύο χωρών πριν από τρία χρόνια.
Το Ιράν είχε ζητήσει στο παρελθόν βοήθεια από τη Ρωσία για την ανάπτυξη του ιρανικού κατασκοπευτικού δορυφορικού δικτύου.
Μια εμπιστευτική αξιολόγηση που παρουσιάζει η Washington Post προειδοποίησε ότι μια συμφωνία με την Κίνα θα μπορούσε να παράσχει στο Ιράν βελτιωμένες δυνατότητες να κατευθύνει το οπλοστάσιό του βαλλιστικών πυραύλων και τα συστήματα έγκαιρης προειδοποίησης για τον εντοπισμό επικείμενων επιθέσεων.
Στην αξιολόγηση, η κατοχή αυτών των δυνατοτήτων από το Ιράν θα του επιτρέψει να μεταφέρει τις πληροφορίες που αποκτά μέσω δορυφόρων στους Χούθι, που επιτίθενται σε εμπορικά πλοία στην Ερυθρά Θάλασσα, ή στις δυνάμεις πληρεξουσίου τους στη Συρία και το Ιράκ, που εκτελούν μη επανδρωμένα αεροσκάφη (UAV) και πυραυλικές επιθέσεις σε στρατιωτικές βάσεις των ΗΠΑ στην περιοχή αναφέρεται ότι αυτό μπορεί να είναι δυνατό.
Η αξιολόγηση ανέφερε επίσης ότι το Ιράν παρείχε σε αυτές τις ομάδες δορυφορικές εικόνες που είχε αγοράσει προηγουμένως από την Κίνα.
Η Changguang Satellite Tech. Co.Ltd. που εδρεύει στην πόλη Changchun στην επαρχία Jilin της βορειοανατολικής Κίνας, παράγει χαμηλού κόστους CubeSats με οπτικό εξοπλισμό που μπορεί να παράγει εικόνες με ανάλυση έως και 30 εκατοστά, παρόμοιες με αυτές των πιο εξελιγμένων εμπορικών δορυφόρων των ΗΠΑ και της Ευρώπης, ενώ η Khayyam satellite του Ιράν είναι πλάτος περίπου 1 μέτρο Παρέχει εικόνες υψηλής ανάλυσης.
Στην εν λόγω αξιολόγηση, αναφέρθηκε ότι Ιρανοί αξιωματούχοι προσπαθούσαν να δημιουργήσουν εμπορικούς δεσμούς με τη Mino Space Technology που εδρεύει στο Πεκίνο, η οποία παράγει δορυφόρους τηλεπισκόπησης Taijing. Καμία κινεζική εταιρεία δεν υπόκειται σε αμερικανικές ή διεθνείς οικονομικές κυρώσεις.
Πέρυσι, αναφέρθηκε ότι η Zhang Guang παρείχε δορυφορικές εικόνες στη Wagner στο πλαίσιο μιας συμφωνίας 30 εκατομμυρίων δολαρίων που υπέγραψε η Wagner τον Νοέμβριο του 2022, εννέα μήνες μετά την έναρξη της στρατιωτικής εισβολής της Ρωσίας στην Ουκρανία.
Η Κίνα, ιστορικά ένας από τους σημαντικότερους στρατιωτικούς εταίρους του Ιράν, διέκοψε τις περισσότερες πωλήσεις όπλων στην Τεχεράνη το 2005 αφού οι δυτικές χώρες ενίσχυσαν τις κυρώσεις στο Ιράν λόγω του πυρηνικού του προγράμματος.
Οι σχέσεις με το Πεκίνο βελτιώθηκαν σταδιακά την τελευταία δεκαετία, ξεκινώντας με μια συμφωνία του 2015 στην οποία η Κίνα παρείχε τεχνολογία εντοπισμού θέσης βάσει δορυφόρου στο Ιράν, επιτρέποντας στην Τεχεράνη να αυξήσει την ακρίβεια των πυραύλων και των UAV της.
Η Τεχεράνη προμηθεύεται πολλά ανταλλακτικά για ιρανικά αεροπλάνα από το Πεκίνο. Βάσει της συμφωνίας του 2021, οι δύο χώρες δεσμεύτηκαν για κοινή εκπαίδευση και μελλοντική ανάπτυξη αεροσκαφών και ελικοπτέρων.
Η Washington Post ανέφερε ότι το Πεκίνο έχει αναλάβει δράση για να βελτιώσει τη συμμαχία του με την Τεχεράνη, αλλά οι Κινέζοι αξιωματούχοι είναι επιφυλακτικοί σχετικά με τη στρατιωτική βοήθεια που θα μπορούσε να αυξήσει τις εντάσεις με τους γείτονες του Ιράν ή να οδηγήσει σε διεθνείς κυρώσεις σε κινεζικές εταιρείες.
Δεδομένου ότι οι δορυφόροι επιτήρησης έχουν πολλές μη στρατιωτικές χρήσεις, όπως περιβαλλοντική παρακολούθηση και αντιμετώπιση καταστροφών, η Κίνα μπορεί να πιστεύει ότι διαθέτει πολιτική κάλυψη για να βοηθήσει το διαστημικό πρόγραμμα του Ιράν, λένε οι αναλυτές.
Ο Gary Samore, ο οποίος υπηρέτησε ως σύμβουλος όπλων στις κυβερνήσεις Κλίντον και Ομπάμα και είναι διευθυντής του Crown Center for Middle East Studies στο Brandeis University, δήλωσε:
«Είναι δυνατό για τις κινεζικές εταιρείες να συνεργαστούν με το Ιράν στην τεχνολογία επιτήρησης, επειδή για την Κίνα η προοπτική αυτή δεν είναι ίδια με την προμήθεια όπλων στην Τεχεράνη».
Οι Κινέζοι προσπαθούν να μείνουν μακριά από την πολιτική. «Δεν θέλουν να επηρεαστούν οι σχέσεις τους με τη Σαουδική Αραβία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα (ΗΑΕ).
Εν τω μεταξύ, η Μόσχα παραμένει ο μεγαλύτερος υποστηρικτής του εκκολαπτόμενου διαστημικού προγράμματος του Ιράν.
Η Ρωσία έχει τοποθετήσει δύο ιρανικούς δορυφόρους επιτήρησης σε τροχιά από το 2022, συμπεριλαμβανομένου του δορυφόρου τηλεπισκόπησης Pars-1 που εκτοξεύτηκε στο διάστημα από έναν ρωσικό πύραυλο Soyuz-2 τον Φεβρουάριο.
Τον Ιανουάριο, το Ιράν ανακοίνωσε ότι είχε εκτοξεύσει με επιτυχία τέσσερις δορυφόρους, τρεις για επικοινωνίες και τον τέταρτο για τηλεπισκόπηση, χρησιμοποιώντας δικούς του πυραύλους.
—