Ο αξεπέραστος μύστης της σκηνοθεσίας μας: Μιχάλης Κακογιάννης

Γράφει ο  Πάνος Ν. Αβραμόπουλος

Και μόνο για τη σκηνοθεσία της περιβόητης «Στέλλας»,  που απέσπασε πλήθος βραβείων στην Ελλάδα και στο εξωτερικό,  ο Μιχάλης Κακογιάννης έχει περάσει στο πάνθεον των μεγάλων δημιουργών της ελληνικής τέχνης τον 20ο αιώνα. 

Ο Μιχάλης Κακογιάννης είδε το φως της ζωής στην Λεμεσό της Κύπρου στις 11 Ιουνίου του 1921. Πατέ–ραςσου ήταν ο Παναγιώτης Κακογιάννης και μητέρα του η Αγγελική Κακογιάννη, ενώ αδερφή του ήταν η Στέλλα Σουλιώτη.  Μετά τις εγκύκλιες γυμνασιακές του σπουδές και με υψηλό όραμα για την τέχνη, που του καλλιέργησε η υψηλής πολιτισμικής στάθμης οικογένειά του,  κατευθύνθηκε στο Λονδίνο όπου σπούδασε νομική,δραματικές τέχνες και σκηνοθεσία.   Κατά την φοιτητική του θητεία εργάστηκε στην ελληνική υπηρεσία του BBC, ως μεταφραστής, εκφωνητής ενώ σε ηλικία μόλις 22 χρόνων, ανέλαβε τη διεύθυνση της «Κυπριακής ώρας».  

Το 1947 κάνει την πρωτόλεια εμφάνισή του στο θέατρο της Αγγλίας ως ηθοποιός, για να στραφεί γρήγορα στη σκηνοθεσία και να έρθει στην Αθήνα το 1951.  Πρόβα τζενεράλε με τη σκηνοθεσία στο κινηματογράφο,  πραγματοποιεί το 1954 με την ταινία «Κυριακάτικο ξύπνημα» με τους αξεπέραστους Έλλη Λαμπέτη και Δημήτρη Χόρν,  πού ευθύς αμέσως του δίνει διεθνείς διακρίσεις.  Επακολουθούν οι επικές ταινίες  «Στέλλα», «Το κορίτσι με τα  μαύρα», «Το τελευταίο ψέμα» και η  τριλογία στο αρχαίο θέατρο «Ηλέκτρα», «Τρωάδες» και «Ιφιγένεια»,  καθώς και η έξοχη ταινία «Αλέξης Ζορμπάς»  με τους μοναδικούς Ειρήνη Παππά και Άντονυ Κουήν,   που σημειώνουν παταγώδη επιτυχία στην Ελλάδα  και  διαγωνιζόμενες στο εξωτερικό σε διεθνή Φεστιβάλ,  αποσπούν  τα πιο επίζηλα καλλιτεχνικά  βρα–βεία.  Σε αυτή την εκτυφλωτική και επιτυχημένη πορεία του, ο σπουδαίος μας σκηνοθέτης, θα συνεργαστεί με κορυφαίους Έλληνες ηθοποιούς,  αλλά και μεγάλους κινηματογραφικές αστέρες,  της Διεθνούς φιλμογραφίας.   Έλλη Λαμπέτη,  Δημήτρης Χόρν, Ειρήνη Παππά, Άντονυ Κουήν,  Γιώργος Φούντας, Τίτος Βανδής,  Ζυλ Ντασέν, Άλαν Μπέιτς  και  πολλοί άλλοι , συνιστούν τον καμβά των  αριστοτεχνικών ταινιών του Μιχάλη Κακογιάννη. 

Ανήσυχο πνεύμα ο Ελληνοκύπριος σκηνοθέτης  και  με ευγενές όραμα,  για τον ελληνικό πολιτισμό, τον κινηματογράφο και το θέατρο,   συνέστησε το 2004,  κοινωφελές ίδρυμα με την επωνυμία « Ίδρυμα Μιχάλης Κακογιάννης»,  αποσκοπώντας στην προβολή, υποστήριξη και διάσωση,  όλων των πολιτιστικών επιτευγμάτων, του θεάτρου και του κινηματογράφου μας.  Και από το 2009,  ετέθη σε λειτουργία το Πολιτικού Κέντρο του Ιδρύματος,  επί της  οδού Πειραιώς 206  στον Ταύρο,  που έχει επιληφθεί μιας πλειάδας δράσεων,  για την προβολή και υποστήριξη του ελληνικού πολιτισμού.  Ένεκα της πολυμερούς προσφοράς τουστην τέχνη και τον πολιτισμό, ο Μιχάλης Κακογιάννης τιμήθηκε με πάρα πολλές τιμητικές διακρίσεις και βραβεία στην Ελλάδα την Κύπρο και το εξωτερικό.   Τιμήθηκε με τον Ταξιάρχη του Χρυσού Φοίνικα στην Ελλάδα,  τον Ταξιάρχη Γραμμάτων και Τεχνών στη Γαλλία,  το Μεγαλόσταυρο του Τάγματος του Μακαρίου του Γ΄ στην Κύπρο και με το Ειδικό Μεγάλο Βραβείο της Αμερικής,  «Special  Grand  Prix of the of Americas». Παραλλήλως ο μεγάλος μας σκηνοθέτης, έχει τιμήθηκε από την Ακαδημία Αθηνών για την προσφορά του στο έθνος,  από το Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης για το σύνολο έργο του,  για έργο ζωής στα Ιεροσόλυμα  και για έργο ζωής από το «Αμερικανικό Ελληνικό Ινστιτούτο» στην Ουάσι–νγκτον και το Κάιρο.  Τέλος αναγορεύτηκε Διδάκτωρ Τεχνών στο Κολέγιο Columbiaστο Σικάγο των ΗΠΑ,   επίτιμος Διδάκτορας στο Πανεπιστήμιο Αθηνών,  στο Πανεπιστήμιο της Κύπρου,  καθώς και στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο της Θεσσαλονίκης.

Ο Μιχάλης Κακογιάννης ήταν μόνιμος κάτοικος της Πλάκας.   Στις 25 Ιουλίου 2011, ομεγά–λος μύστης της σκηνοθετικής μας τέχνης,  εκδήμησε από τη ζωή,  κληροδοτώντας στονελληνικό πολιτισμό, ένα πελώριο έργο στο φάσμα της τέχνης και δη της σκηνοθεσίας.  Θα τον θυμόμαστε για πάντα με αγάπη και σεβασμό.

Κινηματογράφος

1954​Κυριακάτικο ξύπνημα​

1955​Στέλλα​

1956​Το κορίτσι με τα μαύρα

1958​Το τελευταίο ψέμα

1960​Ερόικα​

1961​Χαμένο Κορμί​

1962​Ηλέκτρα​

1964​Αλέξης Ζορμπάς​

1967​Όταν τα ψάρια βγήκαν στη στεριά​

1971​Τρωάδες​

1974​Αττίλας ’74​

1976​Ιφιγένεια​

1986​Γλυκιά πατρίδα​

1992​Πάνω, κάτω και πλαγίως​

1999​Ο βυσσινόκηπος​

*Ο συγγραφέας Πάνος Ν. Αβραμόπουλος, είναι M.Sc Δ/χος Μηχανικός Ε.Μ.Π., μέλος ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝΑΛ

www.panosavramopoulos.blogspot.gr