Αμέσως μετά τις χειμερινές γιορτινές διακοπές του «σε βουνό και θάλασσα», ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης καλείται να περάσει τρία πολύ δυνατά τεστ, από τα οποία θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό η συνοχή της κυβέρνησης και της Κοινοβουλευτικής Ομάδας της Ν.Δ., αλλά και η δυναμική τους για τα επόμενα χρόνια, μέχρι τις εκλογές του 2027.
Από τον Πάνο Σώκο
1. Ο διάδοχος της Σακελλαροπούλου
Το πρώτο τεστ έχει ως θέμα την εκλογή Προέδρου της Δημοκρατίας, και ειδικά το πρόσωπο που θα προτείνει για το κορυφαίο πολιτειακό αξίωμα. Αν δεν υπήρχε από το περασμένο καλοκαίρι η προειδοποίηση πολλών κυβερνητικών βουλευτών ότι δεν θα ξαναψηφίσουν την Κατερίνα Σακελλαροπούλου, η εκ νέου υποψηφιότητά της θα θεωρείτο δεδομένη και, ως εκ τούτου, δεν θα υπήρχε θέμα για συζήτηση. Ομως, η προειδοποίηση-απειλή υπάρχει στο τραπέζι, για αυτό το θέμα είναι ψηλά στην πολιτική ατζέντα. Ολοι λοιπόν, και στη Ν.Δ. και στην αντιπολίτευση, περιμένουν τη σχετική απόφαση του Κ. Μητσοτάκη για να αποφασίσουν αν θα απορρίψουν -κυρίως η αντιπολίτευση και οι διαφωνούντες «γαλάζιοι» βουλευτές- ή θα εγκρίνουν την πρόταση του πρωθυπουργού για τον/την Πρόεδρο της Δημοκρατίας. Ο πρωθυπουργός έχει ήδη δεσμευτεί ότι η πρότασή τους θα γίνει γνωστή μέσα στο δεύτερο δεκαπενθήμερο του Ιανουαρίου. Υπενθυμίζουμε ότι η θητεία της Κατερίνας Σακελλαροπούλου λήγει στις 13 Μαρτίου 2025 και η σχετική διαδικασία πρέπει να έχει ολοκληρωθεί το αργότερο μέχρι τις 13 Φεβρουαρίου 2025, ημερομηνία στην οποία ο πρόεδρος της Βουλής θα συγκαλέσει σε ειδική συνεδρίαση την Ολομέλεια της Βουλής. Ο πρωθυπουργός λοιπόν θα πρέπει αυτές τις μέρες των διακοπών του να αποφασίσει μεταξύ τριών περιπτώσεων:
Πρώτον, αν θα προτείνει ένα πρόσωπο που θα συσπειρώσει την Κ.Ο. της Ν.Δ. αλλά και την εκλογική βάση του κόμματος, σε μια περίοδο που τα κόμματα στα δεξιά της Ν.Δ. ανεβάζουν ποσοστά. Σε αυτή την περίπτωση, ο υποψήφιος θα είναι από τη δεξιά παράταξη ή και από την ίδια τη Ν.Δ. Για την περίπτωση αυτή «παίζει» από καιρό το όνομα του προέδρου της Βουλής Κ. Τασούλα, αν και δύσκολα θα γινόταν αποδεκτός από τους «γαλάζιους» βουλευτές. Εκτός από τον πρόεδρο της Βουλής, έχει συζητηθεί ο υπουργός Εθνικής Αμυνας Ν. Δένδιας, ο οποίος όμως έχει πει ότι δεν ενδιαφέρεται, και ο πρώην αντιπρόεδρος της κυβέρνησης Παναγιώτης Πικραμμένος.
Δεύτερον, αν θα προτείνει πρόσωπο που θα μπορούσε να γίνει αποδεκτό και από την Κεντροαριστερά, είτε γιατί θα προέρχεται από τον χώρο αυτόν είτε γιατί θα είναι μια ευρύτερα υπερκομματική προσωπικότητα. Για την περίπτωση αυτή έχουν ακουστεί και δημοσιευτεί πολλά ονόματα (τα περισσότερα, βέβαια, είναι στη… φαντασία όσων τα αφήνουν να διαρρέουν, αλλά τα αναφέρουμε επειδή απασχόλησαν τη σχετική συζήτηση), όπως του Ευάγγελου Βενιζέλου, της… Αννας Διαμαντοπούλου, του Λουκά Παπαδήμου, της Μαρίας Δαμανάκη, του Γ. Στουρνάρα, της Γιάννας Αγγελοπούλου, ακόμα και της ιστορικού Μαρίας Ευθυμίου. Εχει «παίξει» και το όνομα της υπουργού Πολιτισμού Λίνας Μενδώνη, απλώς και μόνο επειδή προέρχεται από το ΠΑΣΟΚ και, κατά πολλούς, θα μπορούσε να ψηφιστεί και από το κόμμα αυτό.
Τρίτον, αν θα προτιμήσει να πάρει το ρίσκο, παρά τις ενδοκοινοβουλευτικές αντιδράσεις, και να ξαναπροτείνει την κυρία Σακελλαροπούλου, υπέρ της υποψηφιότητας της οποίας τάχθηκαν το τελευταίο διάστημα η Ντόρα Μπακογιάννη, ο Βαγγέλης Μεϊμαράκης και ο Γιάννης Στουρνάρας. Σε αυτή την περίπτωση, ακόμα κι αν υπάρξουν διαρροές, οι εκτιμήσεις του Μεγάρου Μαξίμου λένε ότι θα είναι ελάχιστες, γιατί, όπως υποστηρίζουν, οι αντιδράσεις έχουν καμφθεί, ενώ το ΠΑΣΟΚ και ο ΣΥΡΙΖΑ, που την είχαν υπερψηφίσει το 2020, θα αναγκαστούν να την ξαναψηφίσουν, ειδάλλως θα πρέπει να δικαιολογήσουν τη στάση τους.
2. Η βουλιμία του Ερντογάν
Το δεύτερο δύσκολο τεστ είναι ο ελληνοτουρκικός διάλογος, στον οποίο έχει επενδύσει τα μέγιστα, αγνοώντας μέχρι τώρα την τουρκική προκλητικότητα και τις αντιδράσεις εντός Ελλάδας. Τον Ιανουάριο θα γίνει η συνεδρίαση του Ανώτατου Συμβουλίου Συνεργασίας Ελλάδας – Τουρκίας, που εντάσσεται στον ελληνοτουρκικό διάλογο των «ήρεμων νερών» και της «θετικής ατζέντας» μεταξύ των δύο χωρών. Ωστόσο, το ερώτημα είναι αν θα συζητηθεί το θέμα της οριοθέτησης υφαλοκρηπίδας και Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης, καθώς, σύμφωνα με παλαιότερες δηλώσεις του υπουργού Εξωτερικών Γιώργου Γεραπετρίτη, οι Μητσοτάκης – Ερντογάν, μετά τη συνάντησή τους τον περασμένο Σεπτέμβριο στο περιθώριο της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ, «έδωσαν την εντολή στους υπουργούς Εξωτερικών να διερευνήσουν το έδαφος για το κατά πόσον υπάρχουν πρόσφορες συνθήκες για να εκκινήσουν οι συζητήσεις σχετικά με την οριοθέτηση υφαλοκρηπίδας και Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης».
Ομως, οι αντιδράσεις εντός της χώρας για το επίδικο τους ελληνοτουρκικού διαλόγου, αρχικά από τους δύο πρώην πρωθυπουργούς Κ. Καραμανλή και Α. Σαμαρά αλλά και από την αντιπολίτευση, όπως και η γενικότερη ανυποχώρητη στάση της Τουρκίας στις παράνομες αξιώσεις της ανάγκασαν τον πρωθυπουργό να κάνει όπισθεν και να δηλώσει πριν από μερικές μέρες ότι δεν περιμένει συμφωνία επί του θέματος. Παρ’ όλα αυτά, θα έχει ενδιαφέρον να δούμε αν η στροφή του είναι κίνηση τακτικής μέχρι να κοπάσουν οι αντιδράσεις.
3. Η επανακατάκτηση του Κέντρου
Το τρίτο τεστ που πρέπει να περάσει ο Κυριάκος Μητσοτάκης είναι η επανακατάκτηση του κεντρώου χώρου, που του έδωσε την πρωτιά στις εκλογικές αναμετρήσεις του 2019 και του 2023. Σύμφωνα με τις τελευταίες δημοσκοπήσεις, στον χώρο του Κέντρου πλέον υπάρχει ένας ακόμα υπολογίσιμος παίκτης, κι αυτός είναι το ΠΑΣΟΚ, που οφείλει τη δημοσκοπική του ανάκαμψη στους κεντρώους ψηφοφόρους που εγκαταλείπουν τη Ν.Δ. Η προσπάθεια του Κυριάκου Μητσοτάκη να ανακόψει την άνοδο των κομμάτων που κινούνται στα δεξιά της Ν.Δ. (Ελληνική Λύση, ΝΙΚΗ, Φωνή Λογικής) αφήνει ζωτικό κεντρώο χώρο στο ΠΑΣΟΚ. Είναι χαρακτηριστικό ότι, σύμφωνα με την τελευταία δημοσκόπηση της ALCO, στην πρόθεση ψήφου ανάμεσα σε εκείνους που αυτοπροσδιορίζονται ως κεντρώοι το ΠΑΣΟΚ κυριαρχεί συγκεντρώνοντας το 35%, έναντι 20% της Νέας Δημοκρατίας. «Αλλο κόμμα» απαντά το 16%, το ίδιο ποσοστό δηλώνουν αναποφάσιστοι, ενώ το 5% συγκεντρώνει ο ΣΥΡΙΖΑ. Ανάλογες επιδόσεις παρουσιάζει το ΠΑΣΟΚ σε όλες τις δημοσκοπήσεις του τελευταίου διμήνου, γεγονός που πονοκεφαλιάζει το ,έγαρο Μαξίμου.