Μονη Σινα: Αιγυπτιακή οργάνωση αποδομεί το σκεπτικό του εφετείου της Ισμαηλιας
ΜΟΝΗ ΣΙΝΑ: ΑΙΓΥΠΤΙΑΚΗ ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΑΠΟΔΟΜΕΙ ΤΟ ΣΚΕΠΤΙΚΟ ΤΟΥ ΕΦΕΤΕΙΟΥ ΤΗΣ ΙΣΜΑΗΛΙΑΣ
Η νομική ανάλυση της αιγυπτιακής οργάνωσης προστασίας ανθρωπίνων δικαιωμάτων Egyptian Initiative for Personal Rights
(έχει αναγνωριστεί η συμβολή της στο πεδίο των ανθρωπίνων δικαιωμάτων κι από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο)
που δημοσιεύτηκε στις 23 Ιουνίου 2025 εξετάζει τις διαστάσεις της δικαστικής διαμάχης μεταξύ της Ιεράς Μονής Αγίας Αικατερίνης του Σινά και των αιγυπτιακών κρατικών αρχών, με επίκεντρο την απόφαση του Εφετείου Ισμαηλίας της 28ης Μαίου 2025.
Η αντιδικία άρχισε το 2014, κατόπιν προσφυγής της Περιφέρειας Νοτίου Σινά και του Δήμου Αγίας Αικατερίνης,
με αίτημα την αποβολή της Μονής από εκτάσεις που θεωρούνταν κρατική ιδιοκτησία. Η διαφορά επεκτάθηκε τελικά σε 71 γεωτεμάχια, περιλαμβανομένων θρησκευτικών εγκαταστάσεων και εκτάσεων με ιδιαίτερη ιστορική σημασία.
Το Εφετείο αναγνώρισε την κυριότητα του αιγυπτιακού Δημοσίου επί των επίδικων εκτάσεων, απορρίπτοντας ουσιαστικά τη θεμελίωση κυριότητας της Μονής μέσω χρησικτησίας. Εισήγαγε, παράλληλα, την έννοια της «θρησκευτικής νομής» (religious possession), αναγνωρίζοντας στον Αρχιεπίσκοπο δικαίωμα κατοχής των λατρευτικών χώρων για την τέλεση θρησκευτικών καθηκόντων, χωρίς αντίστοιχη αναγνώριση εμπράγματης κυριότητας.
Ιδιαίτερη σημασία παρουσιάζει η διαφοροποίηση μεταξύ λατρευτικών χώρων, εκτάσεων που καλύπτονται από 17 προσύμφωνα πώλησης και λοιπών ακινήτων, για ορισμένα από τα οποία διατάχθηκε αποβολή και παράδοση στο Δημόσιο.
Το EIPR ασκεί κριτική στη δικαστική συλλογιστική, επισημαίνοντας ότι η μακραίωνη και συνεχής κατοχή της Μονής δεν αξιολογήθηκε επαρκώς ως θεμέλιο εμπράγματων δικαιωμάτων. Υπογραμμίζει επίσης ότι η αιγυπτιακή νομοθεσία περί αρχαιοτήτων δεν αποκλείει απολύτως την ιδιωτική ή θρησκευτική ιδιοκτησία προστατευόμενων μνημείων.
Το Εφετείο έκρινε ότι η κατοχή των επίδικων εκτάσεων από την σιναϊτική αδελφότητα,
παρά τη διάρκειά της επί σχεδόν δεκατέσσερις αιώνες, δεν πληρούσε τις αναγκαίες προϋποθέσεις για τη θεμελίωση κυριότητας.
Το EIPR επισημαίνει ότι η δικαστική αυτή συλλογιστική παραγνωρίζει την ιστορικά τεκμηριωμένη, συνεχή και εμφανή φυσική εξουσίαση της Μονής και των περιβαλλόντων εκτάσεων από τη μοναστική κοινότητα.
Ιδιαίτερη σημασία αποδίδει στο γεγονός ότι, πριν από την ψήφιση του αιγυπτιακού νόμου 147/1957, ήταν κατ’ αρχήν δυνατή η κτήση κυριότητας επί κρατικών ακινήτων με χρησικτησία (acquisitive prescription).
Βασικό ζήτημα, λοιπόν, αποτελεί η διάκριση μεταξύ της διασφάλισης της θρησκευτικής λειτουργίας της Μονής και της αναγνώρισης της περιουσιακής της αυτοτέλειας, την οποία η εφετειακή απόφαση, κατά την ερμηνεία του EIPR, περιορίζει ουσιωδώς.
ΟΛΟΚΛΗΡΗ Η ΑΝΑΛΥΣΗ ΕΔΩ: eipr.org/en/press/2025/…
